بگ زاده(بیگ زاده): تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[بگ زاده(بیگ زاده)|'''بگزاده'''،]] یا «بیگزاده» نام گروهی کرد زبان پراکنده در شمال غرب ایران و مناطقی از سلیمانیه عراق. | [[بگ زاده(بیگ زاده)|'''بگزاده'''،]] یا «بیگزاده» نام گروهی [[کرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او|کرد]] زبان پراکنده در شمال غرب [[کشور ایران|ایران]] و مناطقی از سلیمانیه [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82 عراق]. | ||
برخی نسب بگزادگان را به پیربوداق فرزند شیرخان، از کردان مُکری | برخی نسب بگزادگان را به پیربوداق فرزند شیرخان، از کردان مُکری آذربایجان دانستهاند<ref>اوبن، اوژن. '''''ایران امروز 1906-1907 (ایران و بینالنهرین)'''''. ترجمه علیاصغر سعیدی، تهران: 1362، ص 112-113.</ref> و برخی دیگر به نقل از خود بگزادگان، آنها را به تهمورث کیانی (شاه افسانهای [[کشور ایران|ایران]]) نسبت میدهند<ref> ادموندز، سیسیل جان، '''''کردها، ترکها، عربها.''''' ترجمه ابراهیم یونسی، تهران: 1367، ص 168-169. </ref>. | ||
بگزادگان در اطراف اورمیه و اشنویه پراکندهاند. بگزادگان اورمیه به دو شاخه بگزادگان دشت و بگزادگان بنار تقسیم میشوند که درمناطق تولکی، دربند و سولیک سیلوانا، امیریاد، دیزج، دزاوا و محال زندگی میکنند. بگزادگان اشنویه نیز به دو شاخه فضلالله بیگی و حیدری تقسیم میشوند<ref> | بگزادگان در اطراف [[ارومیه|اورمیه]] و اشنویه پراکندهاند. بگزادگان [[ارومیه|اورمیه]] به دو شاخه بگزادگان دشت و بگزادگان بنار تقسیم میشوند که درمناطق تولکی، دربند و سولیک سیلوانا، امیریاد، دیزج، دزاوا و محال زندگی میکنند. بگزادگان اشنویه نیز به دو شاخه فضلالله بیگی و حیدری تقسیم میشوند<ref>کریمی، بهمن. '''''جغرافی مفصل تاریخی غرب ایران'''''. تهران: 1316، ص. 148 و 150. </ref>. بگ زادگان سلیمانیه هم در شمال و در حوالی مرز ترکیه زندگی میکنند<ref>ادموندز، سیسیل جان،تهران: 1367 ، ص 167.</ref>. | ||
برخی از بگزادگان به ایلات و طوایف کرد دیگر منطقه پیوسته و تیرهای از | برخی از بگزادگان به ایلات و طوایف کرد دیگر منطقه پیوسته و تیرهای از آنها را تشکیل دادهاند،<ref>ادموندز، سیسیل جان،تهران: 1367 ، ص 156-157 و 161.</ref> مانند بگزادههای ایلات جاف مرادی و جوانرود و برخی دیگر، مانند بگزادههای نوار مرزی [[کشور ایران|ایران]] و ترکیه در منطقه تَرْگَوَر یک طایفه مستقل با سازمان ایلی مشخصی تشکیل دادهاند<ref name=":0"> ایرانشهر، '''''کمیسیون ملی یونسکو در ایران'''''. تهران: 1342، ج 1، ص 121. </ref><ref name=":1">دهقان، علی. '''''سرزمین زردشت.''''' تهران: 1348، ص 61.</ref>. | ||
رؤسای ایلات و طوایفی که بگزادگان به | رؤسای ایلات و طوایفی که بگزادگان به آنها پیوستهاند بیشتر از میان خانواده بگزادگان برگزیده میشوند<ref>عزاوی، عباس. '''''عشائرالعراق'''''. بغداد: 1366ق / 1947م، ج 2، ص 71-72.</ref>. | ||
بگزادگان سنی شافعی مذهب هستند و شغل اغلب | بگزادگان سنی [[شافعی]] مذهب هستند و شغل اغلب آنها دامپروری است<ref>دهقان، علی. تهران: 1348.</ref>. از شمار کردهای بگزاده اطلاع دقیقی در دست نیست، جمعیت آنها در سالهای 1342-1311 1349ش به ترتیب 400، 550 و 500 خانوار برآورد شده است. شمار جمعیت کوچنده آنها در 1377ش 227 خانوار و 2175 نفر گزارش شده است<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref> کیهان، مسعود'''''. جغرافیای مفصل ایران.''''' تهران: 1311، جلد 2، ص.110. </ref><ref>'''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی.''''' تهران: 1378، ص 29.</ref><ref>تلخیص از اسحاقی تیموری، جعفر. "بگزاده" .''دایره المعارف بزرگ اسلامی،'' قابل بازیابی از: https://www.cgie.org.ir/fa/article/228882/%D8%A8%DA%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
== | * [[کشور ایران]] | ||
* [[ارومیه]] | |||
* [[شافعی]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | <references /> | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
معصومه ابراهیمی | معصومه ابراهیمی | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:مردم شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۵
بگزاده، یا «بیگزاده» نام گروهی کرد زبان پراکنده در شمال غرب ایران و مناطقی از سلیمانیه عراق.
برخی نسب بگزادگان را به پیربوداق فرزند شیرخان، از کردان مُکری آذربایجان دانستهاند[۱] و برخی دیگر به نقل از خود بگزادگان، آنها را به تهمورث کیانی (شاه افسانهای ایران) نسبت میدهند[۲].
بگزادگان در اطراف اورمیه و اشنویه پراکندهاند. بگزادگان اورمیه به دو شاخه بگزادگان دشت و بگزادگان بنار تقسیم میشوند که درمناطق تولکی، دربند و سولیک سیلوانا، امیریاد، دیزج، دزاوا و محال زندگی میکنند. بگزادگان اشنویه نیز به دو شاخه فضلالله بیگی و حیدری تقسیم میشوند[۳]. بگ زادگان سلیمانیه هم در شمال و در حوالی مرز ترکیه زندگی میکنند[۴].
برخی از بگزادگان به ایلات و طوایف کرد دیگر منطقه پیوسته و تیرهای از آنها را تشکیل دادهاند،[۵] مانند بگزادههای ایلات جاف مرادی و جوانرود و برخی دیگر، مانند بگزادههای نوار مرزی ایران و ترکیه در منطقه تَرْگَوَر یک طایفه مستقل با سازمان ایلی مشخصی تشکیل دادهاند[۶][۷].
رؤسای ایلات و طوایفی که بگزادگان به آنها پیوستهاند بیشتر از میان خانواده بگزادگان برگزیده میشوند[۸].
بگزادگان سنی شافعی مذهب هستند و شغل اغلب آنها دامپروری است[۹]. از شمار کردهای بگزاده اطلاع دقیقی در دست نیست، جمعیت آنها در سالهای 1342-1311 1349ش به ترتیب 400، 550 و 500 خانوار برآورد شده است. شمار جمعیت کوچنده آنها در 1377ش 227 خانوار و 2175 نفر گزارش شده است[۶][۷][۱۰][۱۱][۱۲].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ اوبن، اوژن. ایران امروز 1906-1907 (ایران و بینالنهرین). ترجمه علیاصغر سعیدی، تهران: 1362، ص 112-113.
- ↑ ادموندز، سیسیل جان، کردها، ترکها، عربها. ترجمه ابراهیم یونسی، تهران: 1367، ص 168-169.
- ↑ کریمی، بهمن. جغرافی مفصل تاریخی غرب ایران. تهران: 1316، ص. 148 و 150.
- ↑ ادموندز، سیسیل جان،تهران: 1367 ، ص 167.
- ↑ ادموندز، سیسیل جان،تهران: 1367 ، ص 156-157 و 161.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ایرانشهر، کمیسیون ملی یونسکو در ایران. تهران: 1342، ج 1، ص 121.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ دهقان، علی. سرزمین زردشت. تهران: 1348، ص 61.
- ↑ عزاوی، عباس. عشائرالعراق. بغداد: 1366ق / 1947م، ج 2، ص 71-72.
- ↑ دهقان، علی. تهران: 1348.
- ↑ کیهان، مسعود. جغرافیای مفصل ایران. تهران: 1311، جلد 2، ص.110.
- ↑ سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 29.
- ↑ تلخیص از اسحاقی تیموری، جعفر. "بگزاده" .دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازیابی از: https://www.cgie.org.ir/fa/article/228882/%D8%A8%DA%AF-%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
معصومه ابراهیمی