تنب: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:تنب بزرگ.jpg|بندانگشتی|تنب بزرگ ، قابل بازیابی از https://lastsecond.ir/]] | |||
تنب، نام دو جزیره بزرگ و کوچک در [[خلیج فارس]] در شهرستان [[ابوموسی]]، [[استان هرمزگان]]. | |||
کلمه تمب و یا تنب واژهای پارسی دری یا تنگستانی (پارسی جنوبی) است که تپه، پشته و تل معنی میدهد<ref> افشارسیستانی، ایرج. '''''جزیره بوموسی و جزایر تنب بزرگ و کوچک.''''' تهران: ناشر (مؤلف)، 1371، ص 111.</ref>. | کلمه تمب و یا تنب واژهای پارسی دری یا تنگستانی (پارسی جنوبی) است که تپه، پشته و تل معنی میدهد<ref> افشارسیستانی، ایرج. '''''جزیره بوموسی و جزایر تنب بزرگ و کوچک.''''' تهران: ناشر (مؤلف)، 1371، ص 111.</ref>. | ||
تنب بزرگ، این جزیره حدود 11 کیلومتر مربع<ref>مرکز آمار ایران. '''''مساحت شهرستانهای ایران.''''' تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1364، ص 39.</ref> یا 5/2 مایل وسعت دارد و تقریباً دایرهای شکل و سطح آن شنزار و خشک است. در بخش شمال غربی جزیره تپههایی وجود دارد که بلندترین آنها به بلندی 53 متر است<ref> مجتهدزاده، پیروز. «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر تنب و ابوموسی»، '''''اطلاعات سیاسی و اقتصادی'''''. س 6، ش 11-12، مرداد و شهریور ماه 1371، ص 11 و 12.</ref>.بخش جنوبی آن هموار و به همین سبب مناسبترین لنگرگاه جزیره در این بخش و کناره شرقی آن است. کناره شرقی جزیره به جز بعضی از قسمتهای آن که از سواحل شنی تشکیل شده صخرهای و کم ارتفاع است<ref>سنگلجی، علیمحمد. '''''راهنمای خلیج فارس'''''. ج 1، تهران: مرکز آموزش افسری نیروی دریایی، بی تا، ص 122.</ref>.این جزیره از نظر پوشش گیاهی تقریباً فقیر است، با این حال درختانی مانند لور، تَمر، کرت، مغیر و گز در آنجا به چشم میخورند<ref> افشارسیستانی، ایرج. '''''شناخت استان هرمزگان'''''. تهران: هیرمند، 1378، ص 213، 215.</ref>.تنب بزرگ به علت شکل دادن قسمتی از خط دفاعی [[کشور ایران|ایران]] در [[تنگه هرمز]]، دارای اهمیت ژئواستراتژیکی است<ref> جعفریولدانی، اصغر. '''''نگاهی تاریخی به جزایر ایرانی تنب و ابوموسی'''''. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی (وزارت امور خارجه)، 1376، ص 60.</ref>. تنب بزرگ مانند سایر جزایر [[خلیج فارس]] در روزگار ساسانیان جزو کوره اردشیر خوره ایالت پارس شناخته میشد؛ اما در دوره اسلامی و پس از آن تا سدههای اخیر تابع ایالتهای [[استان فارس|فارس]]، [[کرمان]]، مکران و [[استان هرمزگان|هرمزگان]] بوده است<ref>افشارسیستانی. '''''جزیره بوموسی و... .''''' ص 60-61.</ref>. | |||
تنب بزرگ، 2 آبادی و در سال 1375ش حدود 637 نفر جمعیت داشته است | تنب بزرگ، 2 آبادی و در سال 1375ش حدود 637 نفر جمعیت داشته است<ref> مرکز آمار ایران. '''''سرشماری عمومی نفوس و مسکن شناسنامه بخشهای کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1375، ص 60.</ref>. | ||
در رونوشت سندی به خط عربی، پدران و بزرگان حکام کنونی رأسالخمیر و شارجه به اتفاق عده دیگری از ساکنان جزایر تنب، ابوموسی و سیری، حقانیت ایران را در مالکیت جزایر تایید کردهاند | در رونوشت سندی به خط عربی، پدران و بزرگان حکام کنونی رأسالخمیر و شارجه به اتفاق عده دیگری از ساکنان جزایر تنب، [[ابوموسی]] و سیری، حقانیت [[کشور ایران|ایران]] را در مالکیت جزایر تایید کردهاند<ref>اقتداری، احمد. ”سرگذشت تاریخی چهار جزیره خلیج فارس“، مجله '''''یغما'''''. س 31، ش 1، فروردین 1357، ص 47.</ref>. | ||
تنب کوچک، جزیره غیرمسکونی تنب کوچک، به شکل مثلث است و طول اضلاع متقابل آن از 85/1 کیلومتر بیشتر نیست. یک تپه صخرهای تیره رنگ در بخش شمال غربی جزیره وجود دارد که به عنوان بلندترین نقطه تنب کوچک دارای 116 پا یا 32 متر ارتفاع است<ref>کامران، حسن. '''''جغرافیای نظامی جزایر (هرمز، جزایر سهگانه، سیری، فارور و فارورگان).''''' تهران: انجمن جغرافیایی ایران، 1382، ص 173.</ref>.بارش باران در این جزیره کم و توزیع آن نامناسب؛ اما در ماههای سرد سال باران بیشتر میبارد<ref>افشارسیستانی. '''''شناخت استان هرمزگان.''''' ص 213.</ref>.تنب کوچک در چند مایلی جنوب شرقی تنب بزرگ واقع شده و پشتوانهای برای تنب بزرگ در خط دفاعی ایران به شمار میرود و اهمیت آن از این نظر زیاد است<ref>جعفری ولدانی. همانجا.</ref>. | |||
نیز نگاه کنید به | == نیز نگاه کنید به == | ||
[[استان هرمزگان]] | * [[استان هرمزگان]] | ||
* [[ابوموسی]] | |||
[[ابوموسی]] | * [[خلیج فارس]] | ||
[[خلیج فارس]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
شوکت مقیمی | شوکت مقیمی | ||
نسخهٔ ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۸
تنب، نام دو جزیره بزرگ و کوچک در خلیج فارس در شهرستان ابوموسی، استان هرمزگان.
کلمه تمب و یا تنب واژهای پارسی دری یا تنگستانی (پارسی جنوبی) است که تپه، پشته و تل معنی میدهد[۱].
تنب بزرگ، این جزیره حدود 11 کیلومتر مربع[۲] یا 5/2 مایل وسعت دارد و تقریباً دایرهای شکل و سطح آن شنزار و خشک است. در بخش شمال غربی جزیره تپههایی وجود دارد که بلندترین آنها به بلندی 53 متر است[۳].بخش جنوبی آن هموار و به همین سبب مناسبترین لنگرگاه جزیره در این بخش و کناره شرقی آن است. کناره شرقی جزیره به جز بعضی از قسمتهای آن که از سواحل شنی تشکیل شده صخرهای و کم ارتفاع است[۴].این جزیره از نظر پوشش گیاهی تقریباً فقیر است، با این حال درختانی مانند لور، تَمر، کرت، مغیر و گز در آنجا به چشم میخورند[۵].تنب بزرگ به علت شکل دادن قسمتی از خط دفاعی ایران در تنگه هرمز، دارای اهمیت ژئواستراتژیکی است[۶]. تنب بزرگ مانند سایر جزایر خلیج فارس در روزگار ساسانیان جزو کوره اردشیر خوره ایالت پارس شناخته میشد؛ اما در دوره اسلامی و پس از آن تا سدههای اخیر تابع ایالتهای فارس، کرمان، مکران و هرمزگان بوده است[۷].
تنب بزرگ، 2 آبادی و در سال 1375ش حدود 637 نفر جمعیت داشته است[۸].
در رونوشت سندی به خط عربی، پدران و بزرگان حکام کنونی رأسالخمیر و شارجه به اتفاق عده دیگری از ساکنان جزایر تنب، ابوموسی و سیری، حقانیت ایران را در مالکیت جزایر تایید کردهاند[۹].
تنب کوچک، جزیره غیرمسکونی تنب کوچک، به شکل مثلث است و طول اضلاع متقابل آن از 85/1 کیلومتر بیشتر نیست. یک تپه صخرهای تیره رنگ در بخش شمال غربی جزیره وجود دارد که به عنوان بلندترین نقطه تنب کوچک دارای 116 پا یا 32 متر ارتفاع است[۱۰].بارش باران در این جزیره کم و توزیع آن نامناسب؛ اما در ماههای سرد سال باران بیشتر میبارد[۱۱].تنب کوچک در چند مایلی جنوب شرقی تنب بزرگ واقع شده و پشتوانهای برای تنب بزرگ در خط دفاعی ایران به شمار میرود و اهمیت آن از این نظر زیاد است[۱۲].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ افشارسیستانی، ایرج. جزیره بوموسی و جزایر تنب بزرگ و کوچک. تهران: ناشر (مؤلف)، 1371، ص 111.
- ↑ مرکز آمار ایران. مساحت شهرستانهای ایران. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1364، ص 39.
- ↑ مجتهدزاده، پیروز. «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر تنب و ابوموسی»، اطلاعات سیاسی و اقتصادی. س 6، ش 11-12، مرداد و شهریور ماه 1371، ص 11 و 12.
- ↑ سنگلجی، علیمحمد. راهنمای خلیج فارس. ج 1، تهران: مرکز آموزش افسری نیروی دریایی، بی تا، ص 122.
- ↑ افشارسیستانی، ایرج. شناخت استان هرمزگان. تهران: هیرمند، 1378، ص 213، 215.
- ↑ جعفریولدانی، اصغر. نگاهی تاریخی به جزایر ایرانی تنب و ابوموسی. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی (وزارت امور خارجه)، 1376، ص 60.
- ↑ افشارسیستانی. جزیره بوموسی و... . ص 60-61.
- ↑ مرکز آمار ایران. سرشماری عمومی نفوس و مسکن شناسنامه بخشهای کشور. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1375، ص 60.
- ↑ اقتداری، احمد. ”سرگذشت تاریخی چهار جزیره خلیج فارس“، مجله یغما. س 31، ش 1، فروردین 1357، ص 47.
- ↑ کامران، حسن. جغرافیای نظامی جزایر (هرمز، جزایر سهگانه، سیری، فارور و فارورگان). تهران: انجمن جغرافیایی ایران، 1382، ص 173.
- ↑ افشارسیستانی. شناخت استان هرمزگان. ص 213.
- ↑ جعفری ولدانی. همانجا.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
شوکت مقیمی