مغان: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۶

مغان، نام جلگه‌ای وسیع در شمال استان اردبیل. پیشتر نام شهرستانی بود^[۱] به مرکزیت شهر گِرمی در همان استان که اکنون با نام مرکز خود خوانده می‌شود^[۲].

جلگه مغان که یکی از حاصلخیزترین مناطق ایران به شمار می‌آید، با هوایی گرم و مرطوب در تابستان و بسیار سرد در زمستان^[۳] و با ارتفاع حدود 100 متر یکی از مهم‌ترین نواحی کشاورزی و دام‌پروری کشور محسوب شده و محل قشلاق ایلات و عشایر آذربایجان نیز هست^[۴].

حدود یک سوم جلگه مغان در ایران قرار دارد^[۴] و بقیه آن، همچون برخی مناطق ایرانی‌نشین دیگر در جریان جنگ‌های ایران و روس به اشغال روسیه تزاری درآمد و اکنون در کشوری به نام «جمهوری آذربایجان» واقع است^[۵].

جلگه مغان که از آبرفت‌های رود ارس و شعبه‌های آن پدید آمده، با نام دشت مغان، شهرهای متعددی از جمله شهرهای مرزی بیله‌ سوار، پارس‌آباد، اصلاندوز را در خود جای داده^[۶] و به لحاظ تاریخی شاهد حوادث گوناگونی بوده است.

بابک خرم‌دین از اسپهبدان این ناحیه بود که در برابر سپاهیان عرب مقاومت کرد^[۷] و نادرشاه افشار هم پس از دفع تجاوزگران خارجی و شورشیان داخلی و ایجاد امنیت نسبی در کشور، در اجتماع بزرگان ایرانی و بنا به رأی آنان به پادشاهی رسید^[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ جعفری، عباس. گیتا‌شناسی ایران. ج3، دایره المعارف جغرافیایی ایران. چ1، تهران: گیتا‌شناسی، 1379، ص1210.
↑ دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.
↑ سازمان نقشه‌برداری کشور. اطلس زمین‌شناسی (اطلس ملی ایران). نگارش دوم، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 13.
↑ ^۴٫۰ ^۴٫۱ سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی. جغرافیای استان اردبیل. چ4، تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1382، ص10.
↑ سازمان نقشه‌برداری کشور. اطلس‌ تاریخ ایران. چ 1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1378، ص 129.
↑ مؤسسه گیتاشناسی. اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور. چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص78.
↑ بارتولد، و. تذکره جغرافیای تاریخی ایران. ترجمه حمزه سردادور، چ3، تهران: توس، 1372، ص 228-229.
↑ سازمان نقشه‌برداری کشور. اطلس‌ تاریخ ایران. چ 1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1378، ص121.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

غلامحسین تکمیل همایون

[1] جعفری، عباس. گیتا‌شناسی ایران. ج3، دایره المعارف جغرافیایی ایران. چ1، تهران: گیتا‌شناسی، 1379، ص1210.

[2] دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.

[3] سازمان نقشه‌برداری کشور. اطلس زمین‌شناسی (اطلس ملی ایران). نگارش دوم، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 13.

[:0-4] ۴٫۰ ^۴٫۱ سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی. جغرافیای استان اردبیل. چ4، تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1382، ص10.

[5] سازمان نقشه‌برداری کشور. اطلس‌ تاریخ ایران. چ 1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1378، ص 129.

[6] مؤسسه گیتاشناسی. اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور. چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص78.

[7] بارتولد، و. تذکره جغرافیای تاریخی ایران. ترجمه حمزه سردادور، چ3، تهران: توس، 1372، ص 228-229.

[8] سازمان نقشه‌برداری کشور. اطلس‌ تاریخ ایران. چ 1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1378، ص121.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 [[پرونده:سرسبزی بی انتهای دشت مغان.jpg|بندانگشتی|سرسبزی بی انتهای دشت مغان، برگرفته از سایت سفرزون ، قابل بازیابی از [https://safarzon.com/mag/دشت-مغان/ https://safarzon.com]]]
-'''[[مغان]]،''' نام جلگه‌ای وسیع در شمال استان اردبیل. پیشتر نام شهرستانی بود<ref>جعفری، عباس. '''''گیتا‌شناسی ایران.''''' ج3'''''، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران.''''' چ1'''''،''''' تهران: گیتا‌شناسی، 1379، ص1210.</ref> به مرکزیت شهر گِرمی در همان استان که اکنون با نام مرکز خود خوانده می‌شود<ref>دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>.
+'''[[مغان]]،''' نام جلگه‌ای وسیع در شمال [[استان اردبیل]]. پیشتر نام شهرستانی بود<ref>جعفری، عباس. '''''گیتا‌شناسی ایران.''''' ج3'''''، دایره المعارف جغرافیایی ایران.''''' چ1'''''،''''' تهران: گیتا‌شناسی، 1379، ص1210.</ref> به مرکزیت شهر گِرمی در همان استان که اکنون با نام مرکز خود خوانده می‌شود<ref>دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref>.
 جلگه [[مغان]] که یکی از حاصلخیزترین مناطق [[ایران]] به شمار می‌آید، با هوایی گرم و مرطوب در تابستان و بسیار سرد در زمستان<ref>سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''اطلس زمین‌شناسی''''' (اطلس ملی ایران). نگارش دوم، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 13.</ref> و با ارتفاع حدود 100 متر یکی از مهم‌ترین نواحی کشاورزی و دام‌پروری کشور محسوب شده و محل قشلاق ایلات و عشایر آذربایجان نیز هست<ref name=":0">سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی. '''''جغرافیای استان اردبیل'''''. چ4، تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایران، 1382، ص10.</ref>.
@@ خط ۶: / خط ۶: @@
 حدود یک سوم جلگه [[مغان]] در ایران قرار دارد<ref name=":0" /> و بقیه آن، همچون برخی مناطق ایرانی‌نشین دیگر در جریان جنگ‌های ایران و روس به اشغال روسیه تزاری درآمد و اکنون در کشوری به نام «جمهوری آذربایجان» واقع است<ref>سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''اطلس‌ تاریخ ایران.''''' چ 1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1378، ص 129.</ref>.
-جلگه [[مغان]] که از آبرفت‌های رود ارس و شعبه‌های آن پدید آمده، با نام دشت [[مغان]]، شهرهای متعددی از جمله شهرهای مرزی بیله‌ سوار، پارس‌آباد، اصلاندوز را در خود جای داده<ref>مؤسسه گیتاشناسی. '''''اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور'''''. چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص78.</ref> و به لحاظ تاریخی شاهد حوادث گوناگونی بوده است. بابک خرم‌دین از اسپهبدان این ناحیه بود که در برابر سپاهیان عرب مقاومت کرد<ref>بارتولد، و. '''''تذکره جغرافیای تاریخی ایران'''''. ترجمه حمزه سردادور، چ3، تهران: توس، 1372، ص 228-229.</ref> و نادرشاه افشار هم پس از دفع تجاوزگران خارجی و شورشیان داخلی و ایجاد امنیت نسبی در کشور، در اجتماع بزرگان ایرانی و بنا به رأی آنان به پادشاهی رسید<ref>'''''اطلس تاریخ ایران'''''. همان. ص121.</ref>.
+جلگه [[مغان]] که از آبرفت‌های رود ارس و شعبه‌های آن پدید آمده، با نام دشت [[مغان]]، شهرهای متعددی از جمله شهرهای مرزی بیله‌ سوار، پارس‌آباد، اصلاندوز را در خود جای داده<ref>مؤسسه گیتاشناسی. '''''اطلس گیتاشناسی استان‌های کشور'''''. چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1383، ص78.</ref> و به لحاظ تاریخی شاهد حوادث گوناگونی بوده است.
+[[خرم دینان|بابک خرم‌دین]] از اسپهبدان این ناحیه بود که در برابر سپاهیان عرب مقاومت کرد<ref>بارتولد، و. '''''تذکره جغرافیای تاریخی ایران'''''. ترجمه حمزه سردادور، چ3، تهران: توس، 1372، ص 228-229.</ref> و [[نادرشاه افشار]] هم پس از دفع تجاوزگران خارجی و شورشیان داخلی و ایجاد امنیت نسبی در کشور، در اجتماع بزرگان ایرانی و بنا به رأی آنان به پادشاهی رسید<ref>سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''اطلس‌ تاریخ ایران.''''' چ 1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1378، ص121.</ref>.
 == نیز نگاه کنید به ==
+* [[استان اردبیل]]
+* [[خرم دینان]]
+* [[نادرشاه افشار]]
 == '''مآخذ''' ==
@@ خط ۱۸: / خط ۲۴: @@
 == نویسنده مقاله ==
 غلامحسین تکمیل همایون
+[[رده:جغرافیا]]
-[[رده:ادیان و مذاهب]]
 [[رده:ادیان]]