گنبد کاووس: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:گنبد کاووس.jpg|بندانگشتی|گنبد کاووس ، قابل بازیابی از https://golestaniha.com/]] | |||
گنبد کاووس، نام شهرستان و شهری در مرکز جغرافیایی [[استان گلستان]]، واقع در ضلع شرقی [[دریاچه خزر|دریای خزر]]. | |||
شهرستان گنبد کاووس برابر آخرین تغییرات در تقسیمات کشوری، در 1384ش، دارای 2 شهر، 2 بخش و 6 دهستان است<ref>دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.</ref> و در همسایگی شهرستانهای بندر ترکمن در غرب، آق قلا و آزادشهر در جنوب، مینودشت و کلاله در غرب و کشور ترکمنستان در شمال قرار دارد<ref>سازمان نقشهبرداری کشور. '''''نقشه تقسیمات کشوری'''''. تهران: سازمان نقشهبرداری کشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1383.</ref>. | |||
شهرستان گنبدکاووس با مختصات جغرافیایی "30 '09 ْ55 طول شرقی و "00 '15 ْ37 عرض شمالی و ارتفاع 45 متر<ref name=":0">جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایرهالمعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 1116.</ref>،در فاصله 470 کیلومتری تهران و 90 کیلومتری مرکز استان<ref>سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم)'''''. تهران: همشهری، 1380، ص 134.</ref> ([[گرگان]]) و 90 کیلومتری شهر مرزی «اینچه برون»، در دشتی واقع شده که آب و هوای آن در تابستان گرم و در زمستان معتدل است<ref name=":0" />. | |||
رود گرگان از این شهر میگذرد و به دریای خزر میریزد. نام این شهر از نام قابوس بن وشمگیر زیاری گرفته شده است که آرامگاه او با نام «میلگنبد» به عنوان یکی از آثار مهم و تاریخی شهر وبرجای مانده از قرن چهارم، در مرکز شهر قرار دارد. مقر حکومت قابوس (کاووس)، یکی از حاکمان آلزیار<ref>سازمان نقشهبردای کشور. '''''اطلس تاریخ ایران''''' (اطلس ملی ایران). چ1. تهران: سازمان نقشهبردای کشور، 1378، ص68.</ref>،وی در جرجان، واقع در نزدیکی شهر کنونی گنبد کاووس قرار داشت که «در عهد مغول قتل عام رفت و اکنون خراب است و آنجا مردم اندکاند»<ref>مستوفی، حمدالله. '''''نزهه القلوب'''''. به کوشش گای لسترنج، لیدن: بریل، 1333ق/1915م، ص 159.</ref>.شهر کنونی گنبد کاووس در 1316ش با طراحی کارشناسان آلمانی و برابر با اصول شهرسازی، با خیابانهایی پهن و به گونه شطرنجی ساخته شده است<ref>سازمان پژوهش و برنامهریزی درسی. '''''جغرافیای استان گلستان'''''. چ3. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایان، 1379، ص44.</ref>.جمعیت شهر گنبد کاووس در 1375 تعداد 111253 تن بود که طبق برآورد انجام گرفته، به 125215 تن در 1384 رسیده است<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور براساس محدوده سال 1380.''''' تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص193و 194 </ref>.< | رود [[گرگان]] از این شهر میگذرد و به [[دریاچه خزر|دریای خزر]] میریزد. نام این شهر از نام قابوس بن وشمگیر زیاری گرفته شده است که آرامگاه او با نام «میلگنبد» به عنوان یکی از آثار مهم و تاریخی شهر وبرجای مانده از قرن چهارم، در مرکز شهر قرار دارد. مقر حکومت قابوس (کاووس)، یکی از حاکمان آلزیار<ref>سازمان نقشهبردای کشور. '''''اطلس تاریخ ایران''''' (اطلس ملی ایران). چ1. تهران: سازمان نقشهبردای کشور، 1378، ص68.</ref>،وی در جرجان، واقع در نزدیکی شهر کنونی گنبد کاووس قرار داشت که «در عهد [[مغول ها|مغول]] قتل عام رفت و اکنون خراب است و آنجا مردم اندکاند»<ref>مستوفی، حمدالله. '''''نزهه القلوب'''''. به کوشش گای لسترنج، لیدن: بریل، 1333ق/1915م، ص 159.</ref>.شهر کنونی گنبد کاووس در 1316ش با طراحی کارشناسان آلمانی و برابر با اصول شهرسازی، با خیابانهایی پهن و به گونه شطرنجی ساخته شده است<ref>سازمان پژوهش و برنامهریزی درسی. '''''جغرافیای استان گلستان'''''. چ3. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایان، 1379، ص44.</ref>.جمعیت شهر گنبد کاووس در 1375 تعداد 111253 تن بود که طبق برآورد انجام گرفته، به 125215 تن در 1384 رسیده است<ref>مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور براساس محدوده سال 1380.''''' تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص193و 194 </ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[استان گلستان]] | |||
* [[گرگان]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
غلامحسین تکمیل همایون | |||
[[رده:جغرافیا]] | |||
نسخهٔ ۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۴
گنبد کاووس، نام شهرستان و شهری در مرکز جغرافیایی استان گلستان، واقع در ضلع شرقی دریای خزر.
شهرستان گنبد کاووس برابر آخرین تغییرات در تقسیمات کشوری، در 1384ش، دارای 2 شهر، 2 بخش و 6 دهستان است[۱] و در همسایگی شهرستانهای بندر ترکمن در غرب، آق قلا و آزادشهر در جنوب، مینودشت و کلاله در غرب و کشور ترکمنستان در شمال قرار دارد[۲].
شهرستان گنبدکاووس با مختصات جغرافیایی "30 '09 ْ55 طول شرقی و "00 '15 ْ37 عرض شمالی و ارتفاع 45 متر[۳]،در فاصله 470 کیلومتری تهران و 90 کیلومتری مرکز استان[۴] (گرگان) و 90 کیلومتری شهر مرزی «اینچه برون»، در دشتی واقع شده که آب و هوای آن در تابستان گرم و در زمستان معتدل است[۳].
رود گرگان از این شهر میگذرد و به دریای خزر میریزد. نام این شهر از نام قابوس بن وشمگیر زیاری گرفته شده است که آرامگاه او با نام «میلگنبد» به عنوان یکی از آثار مهم و تاریخی شهر وبرجای مانده از قرن چهارم، در مرکز شهر قرار دارد. مقر حکومت قابوس (کاووس)، یکی از حاکمان آلزیار[۵]،وی در جرجان، واقع در نزدیکی شهر کنونی گنبد کاووس قرار داشت که «در عهد مغول قتل عام رفت و اکنون خراب است و آنجا مردم اندکاند»[۶].شهر کنونی گنبد کاووس در 1316ش با طراحی کارشناسان آلمانی و برابر با اصول شهرسازی، با خیابانهایی پهن و به گونه شطرنجی ساخته شده است[۷].جمعیت شهر گنبد کاووس در 1375 تعداد 111253 تن بود که طبق برآورد انجام گرفته، به 125215 تن در 1384 رسیده است[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.
- ↑ سازمان نقشهبرداری کشور. نقشه تقسیمات کشوری. تهران: سازمان نقشهبرداری کشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1383.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 1116.
- ↑ سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.
- ↑ سازمان نقشهبردای کشور. اطلس تاریخ ایران (اطلس ملی ایران). چ1. تهران: سازمان نقشهبردای کشور، 1378، ص68.
- ↑ مستوفی، حمدالله. نزهه القلوب. به کوشش گای لسترنج، لیدن: بریل، 1333ق/1915م، ص 159.
- ↑ سازمان پژوهش و برنامهریزی درسی. جغرافیای استان گلستان. چ3. تهران: شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایان، 1379، ص44.
- ↑ مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور براساس محدوده سال 1380. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور)، 1382، ص193و 194
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
غلامحسین تکمیل همایون