قابوس بن وُشمگير: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''قابوس بن وُشْمگیر''' (د 403ق / 1012م)، ملقب به شمسالمعالی حاكم، نویسنده، شاعر، خوشنویس | '''قابوس بن وُشْمگیر''' (د 403ق / 1012م)، ملقب به شمسالمعالی حاكم، نویسنده، شاعر، خوشنویس | ||
قابوس بن زیار چهارمین و مشهورترین امیر آلزیار (حک 366-371 و 388-403ق / 977-981 و 998-1011م) بود. پس از مرگ وشمگیر در 357ق / 968م پسر بزرگش بیستون به امارت [[گرگان|گرگان]] و طبرستانرسید. اما در 366ق قابوس با یاری [[سامانیان|سامانیان]] او را خلع و خود به تخت نشست<ref>مصاحب، غلامحسين. '''''دايره المعارف فارسی'''''. تهران: جيبي، 1381، ج 2، ص 1983.</ref>. | قابوس بن زیار چهارمین و مشهورترین امیر [[زیاریان|آلزیار]] (حک 366-371 و 388-403ق / 977-981 و 998-1011م) بود. پس از مرگ وشمگیر در 357ق / 968م پسر بزرگش بیستون به امارت [[گرگان|گرگان]] و طبرستانرسید. اما در 366ق قابوس با یاری [[سامانیان|سامانیان]] او را خلع و خود به تخت نشست<ref>مصاحب، غلامحسين. '''''دايره المعارف فارسی'''''. تهران: جيبي، 1381، ج 2، ص 1983.</ref>. | ||
قابوس در 369ق / 979م در جنگ فخرالدوله دیلمی با برادرانش عضدالدوله و مؤیدالدوله به كمک اوبرخاست. در 371ق پس از شكست از عضدالدوله، همراه فخرالدوله به [[نیشابور]] گریخت و 18 سال در آنجا در پناه [[سامانیان|سامانیان]] زیست<ref name=":0">بيانی، مهدی. '''''كارنامه بزرگان ايران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و راديو، 1340، ص 98.</ref>. در 388ق بار دیگر بر [[گرگان|گرگان]] و طبرستان استیلا یافت و تا 403ق در آنجا حكومت كرد<ref>صفا، ذبيحالله. '''''تاريخ ادبيات در ايران'''''. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 212.</ref>. در همین سال با همدستی برخی از سرداران و پسرش منوچهر در قلعه «جِناشْک»، میان جرجان و استرآباد، محبوس و سپس كشته شد<ref name=":0" />. | قابوس در 369ق / 979م در جنگ فخرالدوله دیلمی با برادرانش عضدالدوله و مؤیدالدوله به كمک اوبرخاست. در 371ق پس از شكست از عضدالدوله، همراه فخرالدوله به [[نیشابور]] گریخت و 18 سال در آنجا در پناه [[سامانیان|سامانیان]] زیست<ref name=":0">بيانی، مهدی. '''''كارنامه بزرگان ايران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و راديو، 1340، ص 98.</ref>. در 388ق بار دیگر بر [[گرگان|گرگان]] و طبرستان استیلا یافت و تا 403ق در آنجا حكومت كرد<ref>صفا، ذبيحالله. '''''تاريخ ادبيات در ايران'''''. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 212.</ref>. در همین سال با همدستی برخی از سرداران و پسرش منوچهر در قلعه «جِناشْک»، میان جرجان و استرآباد، محبوس و سپس كشته شد<ref name=":0" />. | ||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۴
قابوس بن وُشْمگیر (د 403ق / 1012م)، ملقب به شمسالمعالی حاكم، نویسنده، شاعر، خوشنویس
قابوس بن زیار چهارمین و مشهورترین امیر آلزیار (حک 366-371 و 388-403ق / 977-981 و 998-1011م) بود. پس از مرگ وشمگیر در 357ق / 968م پسر بزرگش بیستون به امارت گرگان و طبرستانرسید. اما در 366ق قابوس با یاری سامانیان او را خلع و خود به تخت نشست[۱].
قابوس در 369ق / 979م در جنگ فخرالدوله دیلمی با برادرانش عضدالدوله و مؤیدالدوله به كمک اوبرخاست. در 371ق پس از شكست از عضدالدوله، همراه فخرالدوله به نیشابور گریخت و 18 سال در آنجا در پناه سامانیان زیست[۲]. در 388ق بار دیگر بر گرگان و طبرستان استیلا یافت و تا 403ق در آنجا حكومت كرد[۳]. در همین سال با همدستی برخی از سرداران و پسرش منوچهر در قلعه «جِناشْک»، میان جرجان و استرآباد، محبوس و سپس كشته شد[۲].
وی از نوابغ دوره خود بود. افزون بر ادب و انشای فارسی در نظم و نثر عربی دستی داشت. خط ثلث و نسخ را نیز نیكو مینوشت. رسائل او در مجموعهای به نام كمالالبلاغه توسط ابوالحسن علی بنمحمد یزدادی گردآوری و چاپ شده است[۴].
آرامگاه او در گنبد قابوس ساخته خود او و از مهمترین بناهای ایران در سده 4 ق است[۵]. ابوریحان بیرونی الآثارالباقیه را در 390ق / 1000م به نام وی نوشت[۶].
مآخذ
- ↑ مصاحب، غلامحسين. دايره المعارف فارسی. تهران: جيبي، 1381، ج 2، ص 1983.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ بيانی، مهدی. كارنامه بزرگان ايران. تهران: اداره كل انتشارات و راديو، 1340، ص 98.
- ↑ صفا، ذبيحالله. تاريخ ادبيات در ايران. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 212.
- ↑ حكیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران. تهران: دانشگاه ملی، 1357، ج2، ص 57.
- ↑ خانلری(كیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 306.
- ↑ اقبالآشتیانی، عباس. تاریخ مختصر ادبیات ایران. به كوشش میرهاشم محدث، تهران: هما، 1376، ص 140.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر