سیاست نامه: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''سیاست نامه،''' یا سیرالملوک/ از آثار با ارزش نثر فارسی (در سده 5ق/ 11م) و آیین مملکتداری و فرمانروایی است<ref>طبری، محمدعلی. '''''زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر، 1372، ص238.</ref>. تألیف خواجه نظام الملک طوسی | '''سیاست نامه،''' یا سیرالملوک/ از آثار با ارزش نثر فارسی (در سده 5ق/ 11م) و آیین مملکتداری و فرمانروایی است<ref>طبری، محمدعلی. '''''زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر، 1372، ص238.</ref>. تألیف [[نظام الملک طوسی|خواجه نظام الملک طوسی]] (408 / 410 ـ 485ق/ ؟م)، [[نظام الملک طوسی|خواجه نظامالملک]] این اثر را در اواخر سده 5ق در 51 فصل به نگارش درآورد<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج2، ص904.</ref>. این کتاب پس از قتل [[نظام الملک طوسی|خواجه نظامالملک]]، وزیر بزرگ [[سلجوقیان|سلجوقی]] مدون شد<ref name=":0">یوسفی، غلامحسین. '''''دیداری با اهل قلم'''''. تهران: علمی، 1375، ج1، ص119.</ref>. این اثر به چند دسته: | ||
# پند و اندرز؛ | # پند و اندرز؛ | ||
# نقلهایی از قرآن | # نقلهایی از [[قرآن|قرآن مجید]]، حدیثها و گفتههای مشاهیر؛ | ||
# حکایتهای کوتاه؛ | # حکایتهای کوتاه؛ | ||
# حکایتهای بلند؛ | # حکایتهای بلند؛ | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
# ساختار واژگانی و نحوی آن که چون نثر بلعمی ساده و روان است؛ | # ساختار واژگانی و نحوی آن که چون نثر بلعمی ساده و روان است؛ | ||
# از نظر ساختار معنایی و تمهیدات ادبی اندکی تازگی در آن دیده می شود و به نثر بیهقی شباهت دارد<ref>تمیمداری، احمد. '''''کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی'''''. تهران: انتشارات بین المللی الهدی، 1379، ج.1، ص126.</ref>. | # از نظر ساختار معنایی و تمهیدات ادبی اندکی تازگی در آن دیده می شود و به نثر [[ابوالفضل بیهقی|بیهقی]] شباهت دارد<ref>تمیمداری، احمد. '''''کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی'''''. تهران: انتشارات بین المللی الهدی، 1379، ج.1، ص126.</ref>. | ||
نظامالملک در سیاستنامه خود از لحاظ صرف و نحو و جملهبندی کمتر از بیهقی و ابونصر مشکان از زبان عربی تأثیر پذیرفته و در کتابش از جملههای پیچیده بیهقی اثری نیست<ref>بهار(ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ4، 2536 (1356)، ج2، ص 96.</ref>. سیاستنامه را می توان چکیده اندیشهها و سلیقههای نظامالملک دانست<ref name=":0" />. از مهمترین چاپهای آن، چاپهای شفر (پاریس، 1891م)، عباس اقبال ( | [[نظام الملک طوسی|نظامالملک]] در سیاستنامه خود از لحاظ صرف و نحو و جملهبندی کمتر از [[ابوالفضل بیهقی|بیهقی]] و [[ابونصر مشکان]] از [[عربی|زبان عربی]] تأثیر پذیرفته و در کتابش از جملههای پیچیده [[ابوالفضل بیهقی|بیهقی]] اثری نیست<ref>بهار(ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ4، 2536 (1356)، ج2، ص 96.</ref>. سیاستنامه را می توان چکیده اندیشهها و سلیقههای [[نظام الملک طوسی|نظامالملک]] دانست<ref name=":0" />. از مهمترین چاپهای آن، چاپهای شفر (پاریس، 1891م)، عباس اقبال ([[استان تهران|تهران]]، 1320ش)، عبدالرحیم خلخالی (تهران، 1310ش) و مرتضی مدرسی چهاردهی (تهران، 1334ش) هستند<ref>خواجه نظام الملک طوسی . '''''سیرالملوک یا سیاست نامه'''''. به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص9 ـ10.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[نظام الملک طوسی]] | |||
* [[ابوالفضل بیهقی]] | |||
* [[ابونصر مشکان]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۲
سیاست نامه، یا سیرالملوک/ از آثار با ارزش نثر فارسی (در سده 5ق/ 11م) و آیین مملکتداری و فرمانروایی است[۱]. تألیف خواجه نظام الملک طوسی (408 / 410 ـ 485ق/ ؟م)، خواجه نظامالملک این اثر را در اواخر سده 5ق در 51 فصل به نگارش درآورد[۲]. این کتاب پس از قتل خواجه نظامالملک، وزیر بزرگ سلجوقی مدون شد[۳]. این اثر به چند دسته:
- پند و اندرز؛
- نقلهایی از قرآن مجید، حدیثها و گفتههای مشاهیر؛
- حکایتهای کوتاه؛
- حکایتهای بلند؛
- شرح وقایع عهد نویسنده؛
- روایات تاریخی؛ و
- تفسیر، تقسیم میشود[۴].
صاحبنظران دو ویژگی عمده از نظر سبک بیان برای سیاستنامه قائل شدهاند:
- ساختار واژگانی و نحوی آن که چون نثر بلعمی ساده و روان است؛
- از نظر ساختار معنایی و تمهیدات ادبی اندکی تازگی در آن دیده می شود و به نثر بیهقی شباهت دارد[۵].
نظامالملک در سیاستنامه خود از لحاظ صرف و نحو و جملهبندی کمتر از بیهقی و ابونصر مشکان از زبان عربی تأثیر پذیرفته و در کتابش از جملههای پیچیده بیهقی اثری نیست[۶]. سیاستنامه را می توان چکیده اندیشهها و سلیقههای نظامالملک دانست[۳]. از مهمترین چاپهای آن، چاپهای شفر (پاریس، 1891م)، عباس اقبال (تهران، 1320ش)، عبدالرحیم خلخالی (تهران، 1310ش) و مرتضی مدرسی چهاردهی (تهران، 1334ش) هستند[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ طبری، محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیرکبیر، 1372، ص238.
- ↑ صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، 1347، ج2، ص904.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ یوسفی، غلامحسین. دیداری با اهل قلم. تهران: علمی، 1375، ج1، ص119.
- ↑ خواجه نظام الملک طوسی. سیرالملوک یا سیاستنامه. به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص 21 ـ 25 (به اختصار).
- ↑ تمیمداری، احمد. کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی. تهران: انتشارات بین المللی الهدی، 1379، ج.1، ص126.
- ↑ بهار(ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتابهای پرستو، چ4، 2536 (1356)، ج2، ص 96.
- ↑ خواجه نظام الملک طوسی . سیرالملوک یا سیاست نامه. به اهتمام هیوبرت دارک، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1340، ص9 ـ10.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر