پرش به محتوا

منوچهری دامغانی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''منوچهری دامغانی، ابوالنجم احمد''' (د 432ق / 1041م)، شاعر و قصیده‌سرا و مبتكر مسمط در شعر فارسی. او در دامغان به دنیا آمد.<sup>1</sup> در جوانی به گرگان و شاید طبرستان سفر كرد و به زیاریان پیوست. تخلص خود را نیز از منوچهر بن قابوس وشگمیر (حك 403-423ق / 1012-1032...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''منوچهری دامغانی، ابوالنجم احمد''' (د 432ق / 1041م)، شاعر و قصیده‌سرا و مبتكر مسمط در [[شعر فارسی]].  
'''منوچهری دامغانی، ابوالنجم احمد''' (د 432ق / 1041م)، شاعر و قصیده‌سرا و مبتکر مسمط در [[شعر فارسی]].  


او در دامغان به دنیا آمد.<sup>1</sup> در جوانی به گرگان و شاید طبرستان سفر كرد و به زیاریان پیوست. تخلص خود را نیز از منوچهر بن قابوس وشگمیر (حك 403-423ق / 1012-1032م) گرفت. پس از مرگ منوچهر به ری نزد طاهر دبیر، فرمانروای ری رفت.<sup>2</sup> پس از آن به دربار سلطان مسعود غزنوی (حك 421-432ق / 1030-1041م) پیوست و صاحب شكوه و جلال شد. او افزون بر زبان و ادبیات عرب در طب و نجوم نیز دستی داشت و اصطلاحات نجوم در اشعارش دیده می‌شود.<sup>3</sup> سبك شعری او طرب و شادمانی خاصی دارد و این یكی از مزایای شعر اوست. اساس شعرش نیز تشبیه، مقایسه و تمثیل است و در این طریقه از عبدالله بن معتز عباسی، شاعر عرب پیروی كرده است.<sup>4</sup> آوردن مضامین و اوصاف نو و نیز مسمط از ابتكارات اوست.<sup>5</sup> از ممدوحان وی سلطان مسعود غزنوی، ابوسهل زوزنی و جز آنان بوده‌اند.<sup>6</sup> او را در ادبیات فارسی از لحاظ شیفتگی به طبیعت و تصویرگری كم نظیر دانسته‌اند.<sup>7</sup> ''دیوان منوچهری'' به كوشش محمد دبیرسیاقی چندین بار در تهران به چاپ رسیده است.  
او در دامغان به دنیا آمد<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 580.</ref>. در جوانی به گرگان و شاید طبرستان سفر کرد و به [[زیاریان]] پیوست. تخلص خود را نیز از [[قابوس‌ بن‌ وُشمگير|منوچهر بن قابوس وشگمیر]] (حک 403-423ق / 1012-1032م) گرفت. پس از مرگ منوچهر به ری نزد طاهر دبیر، فرمانروای ری رفت<ref>زرین‌کوب، ‌عبدالحسین. '''''با کاروان حله'''''. تهران: جاویدان، 1362، ص 43.</ref>. پس از آن به دربار سلطان مسعود غزنوی (حک 421-432ق / 1030-1041م) پیوست و صاحب شکوه و جلال شد. او افزون بر زبان و ادبیات عرب در طب و نجوم نیز دستی داشت و اصطلاحات نجوم در اشعارش دیده می‌شود<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 486.</ref>. سبک شعری او طرب و شادمانی خاصی دارد و این یکی از مزایای شعر اوست. اساس شعرش نیز تشبیه، مقایسه و تمثیل است و در این طریقه از عبدالله بن معتز عباسی، شاعر عرب پیروی کرده است<ref>فروزانفر، ‌بدیع الزمان. '''''سخن وسخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1380، ص 134-135.</ref>. آوردن مضامین و اوصاف نو و نیز مسمط از ابتکارات اوست<ref>فریور، ‌حسین. '''''تاریخ ادبیات ایران و تاریخ شعرا'''''. تهران: امیرکبیر، 1350، ص 126.</ref>. از ممدوحان وی سلطان مسعود غزنوی، ابوسهل زوزنی و جز آنان بوده‌اند<ref>صفا، ذبیح‌الله. '''''گنج سخن'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1354، ج 1، ص 159.</ref>. او را در ادبیات فارسی از لحاظ شیفتگی به طبیعت و تصویرگری کم نظیر دانسته‌اند<ref>یوسفی، ‌غلامحسین. '''''چشمه روشن'''''. تهران: علمی، 1369، ‌ص 62.</ref>.<sup>7</sup> ''دیوان منوچهری'' به کوشش محمد دبیرسیاقی چندین بار در تهران به چاپ رسیده است.  


'''مآخذ:'''
'''مآخذ:'''
خط ۷: خط ۷:
1.     صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 580.
1.     صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 580.


2.     زرین‌كوب، ‌عبدالحسین. '''''با كاروان حله'''''. تهران: جاویدان، 1362، ص 43.
2.     زرین‌کوب، ‌عبدالحسین. '''''با کاروان حله'''''. تهران: جاویدان، 1362، ص 43.


3.     خانلری (كیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 486.
3.     خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 486.


4.     فروزانفر، ‌بدیع الزمان. '''''سخن وسخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1380، ص 134-135.
4.     فروزانفر، ‌بدیع الزمان. '''''سخن وسخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1380، ص 134-135.


5.     فریور، ‌حسین. '''''تاریخ ادبیات ایران و تاریخ شعرا'''''. تهران: امیركبیر، 1350، ص 126.
5.     فریور، ‌حسین. '''''تاریخ ادبیات ایران و تاریخ شعرا'''''. تهران: امیرکبیر، 1350، ص 126.


6.     صفا، ذبیح‌الله. '''''گنج سخن'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1354، ج 1، ص 159.
6.     صفا، ذبیح‌الله. '''''گنج سخن'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1354، ج 1، ص 159.

نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۳۰

منوچهری دامغانی، ابوالنجم احمد (د 432ق / 1041م)، شاعر و قصیده‌سرا و مبتکر مسمط در شعر فارسی.

او در دامغان به دنیا آمد[۱]. در جوانی به گرگان و شاید طبرستان سفر کرد و به زیاریان پیوست. تخلص خود را نیز از منوچهر بن قابوس وشگمیر (حک 403-423ق / 1012-1032م) گرفت. پس از مرگ منوچهر به ری نزد طاهر دبیر، فرمانروای ری رفت[۲]. پس از آن به دربار سلطان مسعود غزنوی (حک 421-432ق / 1030-1041م) پیوست و صاحب شکوه و جلال شد. او افزون بر زبان و ادبیات عرب در طب و نجوم نیز دستی داشت و اصطلاحات نجوم در اشعارش دیده می‌شود[۳]. سبک شعری او طرب و شادمانی خاصی دارد و این یکی از مزایای شعر اوست. اساس شعرش نیز تشبیه، مقایسه و تمثیل است و در این طریقه از عبدالله بن معتز عباسی، شاعر عرب پیروی کرده است[۴]. آوردن مضامین و اوصاف نو و نیز مسمط از ابتکارات اوست[۵]. از ممدوحان وی سلطان مسعود غزنوی، ابوسهل زوزنی و جز آنان بوده‌اند[۶]. او را در ادبیات فارسی از لحاظ شیفتگی به طبیعت و تصویرگری کم نظیر دانسته‌اند[۷].7 دیوان منوچهری به کوشش محمد دبیرسیاقی چندین بار در تهران به چاپ رسیده است.

مآخذ:

1.     صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 580.

2.     زرین‌کوب، ‌عبدالحسین. با کاروان حله. تهران: جاویدان، 1362، ص 43.

3.     خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 486.

4.     فروزانفر، ‌بدیع الزمان. سخن وسخنوران. تهران: خوارزمی، 1380، ص 134-135.

5.     فریور، ‌حسین. تاریخ ادبیات ایران و تاریخ شعرا. تهران: امیرکبیر، 1350، ص 126.

6.     صفا، ذبیح‌الله. گنج سخن. تهران: دانشگاه تهران، 1354، ج 1، ص 159.

7.     یوسفی، ‌غلامحسین. چشمة روشن. تهران: علمی، 1369، ‌ص 62.

ابوالقاسم رادفر

  1. صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 580.
  2. زرین‌کوب، ‌عبدالحسین. با کاروان حله. تهران: جاویدان، 1362، ص 43.
  3. خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 486.
  4. فروزانفر، ‌بدیع الزمان. سخن وسخنوران. تهران: خوارزمی، 1380، ص 134-135.
  5. فریور، ‌حسین. تاریخ ادبیات ایران و تاریخ شعرا. تهران: امیرکبیر، 1350، ص 126.
  6. صفا، ذبیح‌الله. گنج سخن. تهران: دانشگاه تهران، 1354، ج 1، ص 159.
  7. یوسفی، ‌غلامحسین. چشمه روشن. تهران: علمی، 1369، ‌ص 62.