پرش به محتوا

گلستان سعدی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی « گلستان، نمونه‌ای از نثرهای ادبی آهنگین زبان فارسی نوشتة سعدی در 656ق / 1258م. سعدی* گلستان را كه شامل مطالب اخلاقی، اجتماعی، ‌دینی و در قالب حكایات شیرین است.<sup>1</sup> با عنوان‌های در یك مقدمه و هشت باب در سیرت پادشاهان، در اخلاق درویشان، در فض...» ایجاد کرد
 
Nazli (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:


گلستان، نمونه‌ای از نثرهای ادبی آهنگین زبان فارسی نوشته [[سعدی]] در 656ق / 1258م.


گلستان، نمونه‌ای از نثرهای ادبی آهنگین زبان فارسی نوشتة [[سعدی]] در 656ق / 1258م.  
[[سعدی]]* گلستان را که شامل مطالب اخلاقی، اجتماعی، ‌دینی و در قالب حکایات شیرین است<ref>خالقی‌راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی'''''. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375‌، ص 338.</ref>. با عنوان‌های در یک مقدمه و هشت باب در سیرت پادشاهان، در اخلاق درویشان، در فضیلت قناعت، در فوائد خاموشی، در عشق و جوانی، در ضعف و پیری، در تأثیر تربیت و در آداب صحبت نوشت و آن را به شاهزاده سعد بن ابوبکر بن سعد زنگی تقدیم کرد<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 268 و 424.</ref>.  


سعدی* گلستان را كه شامل مطالب اخلاقی، اجتماعی، ‌دینی و در قالب حكایات شیرین است.<sup>1</sup> با عنوان‌های در یك مقدمه و هشت باب در سیرت پادشاهان، در اخلاق درویشان، در فضیلت قناعت، در فوائد خاموشی، در عشق و جوانی، در ضعف و پیری، در تأثیر تربیت و در آداب صحبت نوشت و آن را به شاهزاده سعد بن ابوبكر بن سعد زنگی تقدیم كرد.<sup>2</sup>  
نثر گلستان حاوی قسمت‌های مصنوع و ساده و به شیوه‌ای مختلط نوشته شده است. بدین معنی که [[سعدی]] ضمن نثر ساده و استادانه خود، هرجا که لازم دانسته، عبارات مسجّع لطیف هم آورده است. اما به حق باید ''گلستان'' را نوعی از نثر موزون شمرد<ref>حاکمی، ‌اسماعیل. '''''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزیّن'''.'' تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 5 و 119.</ref>. با این حال سعدی در این کتاب از شیوه خشک نثر مترسّلان و تعقید و آمیختگی شدید با زبان عربی پرهیز کرده و ''گلستان'' او با ذوق فارسی زبانان، سازگاری و انطباق کامل یافته است و همین امر سبب شده است تا سعدی به منزله یک مبتکر و نوع آور، در نویسندگی سده 7ق تلقّی شود<ref>رستگار فسایی، منصور. '''''انواع نثر فارسی'''''. تهران: سمت، 1380، ص 475.</ref>. نثر ''گلستان'' در مقام مقایسه با دیگر آثار نثر مصنوع در این دوره از لحاظ کیفیت درج اشعار نیز روشی ممتاز و مشخص دارد<ref>خطیبی، ‌حسین. '''''فن''''' '''''نثر در ادب پارسی'''''. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1366، ج 1، ص 613.</ref>. بعدها چند تن از نویسندگان از جمله جوینی<sup>*</sup> در ''نگارستان،'' ‌[[جامی]]<sup>*</sup> در ''بهارستان''، [[قاآنی]]<sup>*</sup> در ''پریشان'' و [[قائم مقام فراهانی(دوم)|قائم مقام]]<sup>*</sup> نویسنده دوره ‌قاجاریه‌ در مقام تقلید از آن برآمده‌اند<ref>تمیم‌داری، احمد. '''''کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی'''''. تهران: انتشارات بین‌المللی الهدی، چ 1، 1379، ص 133.</ref>. بسیاری از نویسندگان از جمله سروری، شمعی و سراج‌الدین علی خان آرزو، شروحی به عربی، ترکی و فارسی بر آن نوشته‌اند. غلامحسین یوسفی، خطیب رهبر و محمد خزائلی نیز شرح‌هایی بر این کتاب نوشته‌اند<ref>خزائلی، ‌محمد. '''''شرح گلستان'''''. تهران: جاویدان، چ 2، 1381، ص 73 (مقدمه).</ref>. چاپ‌های قریب (1310ش)، ‌[[فروغی]]<sup>*</sup> (1316ش) و یوسفی از بهترین چاپ‌های انتقادی گلستان هستند. قدیم‌ترین ترجمه آن به زبان فرانسوی از دوریه است که در 1634م در پاریس چاپ و منتشر شده است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص 2408.</ref>. هانری ماسه، خاورشناس فرانسوی، ‌55 ترجمه از  ''گلستان'' به زبان‌های لاتین، فرانسوی، انگلیسی، آلمانی، روسی، عربی، ترکی و جز آنها را در کتابش صورت داده است<ref>Massé, H. '''''Essai sar sur le poète Saadi'''''. Paris: Librairie Paul Qeuthner, 1919.</ref>.


نثر ''گلستان'' حاوی قسمت‌های مصنوع و ساده و به شیوه‌ای مختلط نوشته شده است. بدین معنی كه سعدی ضمن نثر ساده و استادانة خود، هرجا كه لازم دانسته، عبارات مسجّع لطیف هم آورده است. اما به حق باید ''گلستان'' را نوعی از نثر موزون شمرد.<sup>3</sup> با این حال سعدی در این كتاب از شیوة خشك نثر مترسّلان و تعقید و آمیختگی شدید با زبان عربی پرهیز كرده و ''گلستان'' او با ذوق فارسی زبانان، سازگاری و انطباق كامل یافته است و همین امر سبب شده است تا سعدی به منزلة یك مبتكر و نوع آور، در نویسندگی سدة 7ق تلقّی شود.<sup>4</sup> نثر ''گلستان'' در مقام مقایسه با دیگر آثار نثر مصنوع در این دوره از لحاظ كیفیت درج اشعار نیز روشی ممتاز و مشخص دارد.<sup>5</sup> بعدها چند تن از نویسندگان از جمله جوینی<sup>*</sup> در ''نگارستان،'' ‌جامی<sup>*</sup> در ''بهارستان''، قاآنی<sup>*</sup> در ''پریشان'' و قائم مقام<sup>*</sup> نویسندة دورة ‌قاجاریه‌ در مقام تقلید از آن برآمده‌اند.<sup>6</sup> بسیاری از نویسندگان از جمله سروری، شمعی و سراج‌الدین علی خان آرزو، شروحی به عربی، تركی و فارسی بر آن نوشته‌اند. غلامحسین یوسفی، خطیب رهبر و محمد خزائلی نیز شرح‌هایی بر این كتاب نوشته‌اند.<sup>7</sup> چاپ‌های قریب (1310ش)، ‌فروغی<sup>*</sup> (1316ش) و یوسفی از بهترین چاپ‌های انتقادی گلستان هستند. قدیم‌ترین ترجمة آن به زبان فرانسوی از دوریه است كه در 1634م در پاریس چاپ و منتشر شده است.<sup>8</sup> هانری ماسه، خاورشناس فرانسوی، ‌55 ترجمه از  ''گلستان'' به زبان‌های لاتین، فرانسوی، انگلیسی، آلمانی، روسی، عربی، تركی و جز آنها را در كتابش صورت داده است.<sup>9</sup> 
== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[سعدی]]
* [[جامی]]
* [[قاآنی]]
* [[قائم مقام فراهانی(دوم)]]
* ‌[[فروغی]]


1.    خالقی‌راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی'''''. تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375‌، ص 338.
== مآخذ ==
 
2.    خانلری (كیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 268 و 424.
 
3.    حاكمی، ‌اسماعیل. '''''گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزیّن'''.'' تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 5 و 119.
 
4.    رستگار فسایی، منصور. '''''انواع نثر فارسی'''''. تهران: سمت، 1380، ص 475.
 
5.    خطیبی، ‌حسین. '''''فن''''' '''''نثر در ادب پارسی'''''. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1366، ج 1، ص 613.
 
6.    تمیم‌داری، احمد. '''''كتاب ایران، تاریخ ادب پارسی'''''. تهران: انتشارات بین‌المللی الهدی، چ 1، 1379، ص 133.
 
7.    خزائلی، ‌محمد. '''''شرح گلستان'''''. تهران: جاویدان، چ 2، 1381، ص 73 (مقدمه).
 
8.    مصاحب، غلامحسین. '''''دایرة المعارف فارسی'''''. ج 2، ص 2408.
 
9.     Massé, H. '''''Essai sar sur le poète Saadi'''''. Paris: Librairie Paul Qeuthner, 1919.
 
ابوالقاسم رادفر

نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۲

گلستان، نمونه‌ای از نثرهای ادبی آهنگین زبان فارسی نوشته سعدی در 656ق / 1258م.

سعدی* گلستان را که شامل مطالب اخلاقی، اجتماعی، ‌دینی و در قالب حکایات شیرین است[۱]. با عنوان‌های در یک مقدمه و هشت باب در سیرت پادشاهان، در اخلاق درویشان، در فضیلت قناعت، در فوائد خاموشی، در عشق و جوانی، در ضعف و پیری، در تأثیر تربیت و در آداب صحبت نوشت و آن را به شاهزاده سعد بن ابوبکر بن سعد زنگی تقدیم کرد[۲].

نثر گلستان حاوی قسمت‌های مصنوع و ساده و به شیوه‌ای مختلط نوشته شده است. بدین معنی که سعدی ضمن نثر ساده و استادانه خود، هرجا که لازم دانسته، عبارات مسجّع لطیف هم آورده است. اما به حق باید گلستان را نوعی از نثر موزون شمرد[۳]. با این حال سعدی در این کتاب از شیوه خشک نثر مترسّلان و تعقید و آمیختگی شدید با زبان عربی پرهیز کرده و گلستان او با ذوق فارسی زبانان، سازگاری و انطباق کامل یافته است و همین امر سبب شده است تا سعدی به منزله یک مبتکر و نوع آور، در نویسندگی سده 7ق تلقّی شود[۴]. نثر گلستان در مقام مقایسه با دیگر آثار نثر مصنوع در این دوره از لحاظ کیفیت درج اشعار نیز روشی ممتاز و مشخص دارد[۵]. بعدها چند تن از نویسندگان از جمله جوینی* در نگارستان،جامی* در بهارستان، قاآنی* در پریشان و قائم مقام* نویسنده دوره ‌قاجاریه‌ در مقام تقلید از آن برآمده‌اند[۶]. بسیاری از نویسندگان از جمله سروری، شمعی و سراج‌الدین علی خان آرزو، شروحی به عربی، ترکی و فارسی بر آن نوشته‌اند. غلامحسین یوسفی، خطیب رهبر و محمد خزائلی نیز شرح‌هایی بر این کتاب نوشته‌اند[۷]. چاپ‌های قریب (1310ش)، ‌فروغی* (1316ش) و یوسفی از بهترین چاپ‌های انتقادی گلستان هستند. قدیم‌ترین ترجمه آن به زبان فرانسوی از دوریه است که در 1634م در پاریس چاپ و منتشر شده است[۸]. هانری ماسه، خاورشناس فرانسوی، ‌55 ترجمه از  گلستان به زبان‌های لاتین، فرانسوی، انگلیسی، آلمانی، روسی، عربی، ترکی و جز آنها را در کتابش صورت داده است[۹].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. خالقی‌راد، حسین. قطعه و قطعه سرایی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چ 1، 1375‌، ص 338.
  2. خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 268 و 424.
  3. حاکمی، ‌اسماعیل. گزیده‌ای از نثرهای مصنوع و مزیّن. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 5 و 119.
  4. رستگار فسایی، منصور. انواع نثر فارسی. تهران: سمت، 1380، ص 475.
  5. خطیبی، ‌حسین. فن نثر در ادب پارسی. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1366، ج 1، ص 613.
  6. تمیم‌داری، احمد. کتاب ایران، تاریخ ادب پارسی. تهران: انتشارات بین‌المللی الهدی، چ 1، 1379، ص 133.
  7. خزائلی، ‌محمد. شرح گلستان. تهران: جاویدان، چ 2، 1381، ص 73 (مقدمه).
  8. مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 2، ص 2408.
  9. Massé, H. Essai sar sur le poète Saadi. Paris: Librairie Paul Qeuthner, 1919.