پرش به محتوا

ابن یمین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:ابن-یمین-فریومدی-شاعر-اخلاق-و-زندگی.jpg|بندانگشتی|ابن یمین فریومدی، قابل بازیابی از https://www.nipna.ir/fa/newsagency/22189/%D8%A7%D8%A8%D9%86-%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C]]
'''ابنِ یَمین،''' امیر محمود بن امیر یمین‌الدین طغرایی (685 ـ769ق / 1286-1368م) شاعر.


'''ابنِ یَمین،''' امیر محمود بن امیر یمین‌الدین طغرایی (685 ـ769ق / 1286-1368م) شاعر.
در فَریوُمَد از ولایت جوین در [[استان خراسان شمالی|خراسان]] زاده شد<ref name=":0">فریور، حسین. '''''تاریخ ادبیات ایران و تاریخ شعرا'''''. تهران: امیركبیر، 1350، ص 273.</ref>. مدتی مانند پدرش به شغل دیوانی پرداخت. در ابتدا خواجه علاءالدین محمد، وزیر سلطان خدابنده و پس از او و برادرش طغاتیمور، حاكم [[گرگان]] را ستود. آنگاه رهسپار خراسان و هرات شد و امرای [[سربداران|سربدار]] و آل كرت را مدح گفت<ref>خانلری (كیا)، ‌زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 17ـ 18.</ref>. در 743ق / 1342م در جنگ میان امیر وجیه الدین سربداری و معزالدین حسین كرت اسیر شد و ''دیوان'' اشعارش به غارت رفت. پس از رهایی بار دیگر دیوانش را گردآوری كرد<ref name=":0" />.  


در فَریوُمَد از ولایت جوین در [[استان خراسان شمالی|خراسان]] زاده شد<ref name=":0">فریور، حسین. '''''تاریخ ادبیات ایران و تاریخ شعرا'''''. تهران: امیركبیر، 1350، ص 273.</ref>. مدتی مانند پدرش به شغل دیوانی پرداخت. در ابتدا خواجه علاءالدین محمد، وزیر سلطان خدابنده و پس از او و برادرش طغاتیمور، حاكم [[گرگان]] را ستود. آنگاه رهسپار خراسان و هرات شد و امرای [[سربداران|سربدار]] و آل كرت را مدح گفت<ref>خانلری (كیا)، ‌زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 17ـ 18.</ref>. در 743ق / 1342م در جنگ میان امیر وجیه الدین سربداری و معزالدین حسین كرت اسیر شد و ''دیوان'' اشعارش به غارت رفت. پس از رهایی بار دیگر دیوانش را گردآوری كرد<ref name=":0" />. بخش پایانی زندگانی او در سبزوار و فریومد به قناعت و گوشه‌گیری گذشت<ref>صفا، ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوس، 1366، ج 3، ب 2، ص 954-956.</ref>. او مسلمان و [[امام دوازدهگانه|شیعه امامی]] بود و قصاید غرّایی در مدح خاندان رسالت و امامان، به ویژه [[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)|حضرت علی (ع)]] سرود. از شعرای متقدم مانند: فردوسی، عنصری و انوری اشعاری را تضمین كرد<ref>باستانی‌راد، حسینعلی مقدمه بر '''''دیوان اشعار'''''. تهران: سنایی، ‌بی تا: كج و كو.</ref>. شهرتش بیشتر مدیون قطعه سرایی او بود. به جز قطعه در قصیده، غزل و رباعی نیز توانایی داشت. سادگی و روانی كلمات، استفاده از دیوان شاعران متقدم، پای‌بندی به اصول اخلاقی و آوردن جمع محالات از صنایع بدیع، را می‌توان از ویژگی‌های مهم شعر او شمرد<ref>خالقی‌راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی'''''. تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375، ص 363ـ364.</ref>.
بخش پایانی زندگانی او در سبزوار و فریومد به قناعت و گوشه‌گیری گذشت<ref>صفا، ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوس، 1366، ج 3، ب 2، ص 954-956.</ref>. او مسلمان و [[امام دوازدهگانه|شیعه امامی]] بود و قصاید غرّایی در مدح خاندان رسالت و امامان، به ویژه [[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)|حضرت علی (ع)]] سرود. از شعرای متقدم مانند: فردوسی، عنصری و انوری اشعاری را تضمین كرد<ref>باستانی‌راد، حسینعلی مقدمه بر '''''دیوان اشعار'''''. تهران: سنایی، ‌بی تا: كج و كو.</ref>. شهرتش بیشتر مدیون قطعه سرایی او بود. به جز قطعه در قصیده، غزل و رباعی نیز توانایی داشت. سادگی و روانی كلمات، استفاده از دیوان شاعران متقدم، پای‌بندی به اصول اخلاقی و آوردن جمع محالات از صنایع بدیع، را می‌توان از ویژگی‌های مهم شعر او شمرد<ref>خالقی‌راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی'''''. تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375، ص 363ـ364.</ref>.


''دیوان'' اشعاری از ابن یمین با مقدمه‌ای از خود او در 754ق / 1353م فراهم شده و حدود 15 هزار بیت دارد<ref>صفا، ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1355، ج 3، ب 2، ص 956. </ref><ref>'''''مجموعه مقالات كنگرة بزرگداشت ابن یمین فریومدی'''''. ‌به اهتمام اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1380.</ref>.
''دیوان'' اشعاری از ابن یمین با مقدمه‌ای از خود او در 754ق / 1353م فراهم شده و حدود 15 هزار بیت دارد<ref>صفا، ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1355، ج 3، ب 2، ص 956. </ref><ref>'''''مجموعه مقالات كنگرة بزرگداشت ابن یمین فریومدی'''''. ‌به اهتمام اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1380.</ref>.
خط ۲۰: خط ۲۲:
== نویسنده مقاله ==
== نویسنده مقاله ==
نامعلوم
نامعلوم
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۵۵

ابن یمین فریومدی، قابل بازیابی از https://www.nipna.ir/fa/newsagency/22189/%D8%A7%D8%A8%D9%86-%DB%8C%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%88%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1-%D8%A7%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-%D9%88-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C

ابنِ یَمین، امیر محمود بن امیر یمین‌الدین طغرایی (685 ـ769ق / 1286-1368م) شاعر.

در فَریوُمَد از ولایت جوین در خراسان زاده شد[۱]. مدتی مانند پدرش به شغل دیوانی پرداخت. در ابتدا خواجه علاءالدین محمد، وزیر سلطان خدابنده و پس از او و برادرش طغاتیمور، حاكم گرگان را ستود. آنگاه رهسپار خراسان و هرات شد و امرای سربدار و آل كرت را مدح گفت[۲]. در 743ق / 1342م در جنگ میان امیر وجیه الدین سربداری و معزالدین حسین كرت اسیر شد و دیوان اشعارش به غارت رفت. پس از رهایی بار دیگر دیوانش را گردآوری كرد[۱].

بخش پایانی زندگانی او در سبزوار و فریومد به قناعت و گوشه‌گیری گذشت[۳]. او مسلمان و شیعه امامی بود و قصاید غرّایی در مدح خاندان رسالت و امامان، به ویژه حضرت علی (ع) سرود. از شعرای متقدم مانند: فردوسی، عنصری و انوری اشعاری را تضمین كرد[۴]. شهرتش بیشتر مدیون قطعه سرایی او بود. به جز قطعه در قصیده، غزل و رباعی نیز توانایی داشت. سادگی و روانی كلمات، استفاده از دیوان شاعران متقدم، پای‌بندی به اصول اخلاقی و آوردن جمع محالات از صنایع بدیع، را می‌توان از ویژگی‌های مهم شعر او شمرد[۵].

دیوان اشعاری از ابن یمین با مقدمه‌ای از خود او در 754ق / 1353م فراهم شده و حدود 15 هزار بیت دارد[۶][۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ فریور، حسین. تاریخ ادبیات ایران و تاریخ شعرا. تهران: امیركبیر، 1350، ص 273.
  2. خانلری (كیا)، ‌زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 17ـ 18.
  3. صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس، 1366، ج 3، ب 2، ص 954-956.
  4. باستانی‌راد، حسینعلی مقدمه بر دیوان اشعار. تهران: سنایی، ‌بی تا: كج و كو.
  5. خالقی‌راد، حسین. قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی. تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375، ص 363ـ364.
  6. صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: دانشگاه تهران، 1355، ج 3، ب 2، ص 956.
  7. مجموعه مقالات كنگرة بزرگداشت ابن یمین فریومدی. ‌به اهتمام اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1380.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

نامعلوم