مشفق کاظمی، مرتضی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
مشفق کاظمی، مرتضی (1277 یا 1281 ـ 1356ش). | مشفق کاظمی، مرتضی (1277 یا 1281 ـ 1356ش). | ||
مرتضی فرزند رضا و طوبی دختر حاجی احتشام نظام از درباریان [[قاجاریه|قاجار]] بود. اجداد پدرش از مردم تفرش بودند. او در محله عولادجان [[استان تهران|تهران]] به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در مدرسه ثروت به پایان رساند. سپس وارد دارالفنون شد. در همان زمان سرودن شعر را آغاز کرد و تخلص مشفق را برای خود برگزید، اما چون در این کار موفق نشد به رمان نویسی روی آورد و جلد اول رمان تهران مخوف (1301ش) را نوشت. به سیاست و بازی در تئاتر نیز علاقه داشت. پس از گذراندن دوره متوسطه در دارالفنون به آلمان رفت<ref>سیفی فمی تفرشی، مرتضی. '''''سیری کوتاه در جغرافیای تاریخی تفرشی و آشتیان'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، ص 299ـ 301 (به اختصار).</ref>. در برلن به تحصیل حقوق پرداخت و در همان هنگام عضو هیأت تحریریه مجلات [[ایرانشهر]] و فرنگستان شد. پس از پایان تحصیلات به [[کشور ایران|ایران]] بازگشت و مدیریت مجله ایران جوان را به عهده گرفت<ref>عبداللهیان، حمید. '''''کارنامه نثر معاصر'''''. تهران: پایا، 1378، ص 38.</ref>.چندی نیز مدیر مجله فلاحت و تجارت گردید. دوران خدمات دولتی او نیز در وزارت امور خارجه گذشت<ref>افشار، ایرج. '''''نادره کاران'''''. به کوشش محمود نیکویه، تهران: نشر قطره، 1382، ص 396.</ref>. اثر مشهور او، تهران مخوف نخستین رمان اجتماعی در تاریخ رمان نویسی ایران به شمار میرود<ref>عابدینی، حسن. '''''صد سال داستان نویسی در ایران'''''. تهران: نشر تندر، 1369، ج 1، ص 36.</ref>. موضوع اصلی این رمان عشق پاک جوانی نجیب و درستکار به دختر عمه اش است که به سبب اختلاف طبقاتی دو خانواده به ناکامی میانجامد<ref>رحیمیان، هرمز''. '''ادوار نثر فارسی'''''. تهران: سمت، 1380، ص 96.</ref>. از دیگر آثار وی میتوان یادگار یک شب (1304ش)، گل پژمرده ([[استان تهران|تهران]] 1308ش) و اشک پر بها ([[استان تهران|تهران]]، 1309ش) را نام برد<ref>نیز نگ: کامشاد، حسن. '''''پایه گذاران نثر جدید فارسی'''''. تهران: نشر نی، 1384، ص 94ـ 96.</ref><ref>آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: جیبی، 1350، ج 2، ص 264.</ref>. | مرتضی فرزند رضا و طوبی دختر حاجی احتشام نظام از درباریان [[قاجاریه|قاجار]] بود. اجداد پدرش از مردم تفرش بودند. او در محله عولادجان [[استان تهران|تهران]] به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در مدرسه ثروت به پایان رساند. سپس وارد دارالفنون شد. در همان زمان سرودن شعر را آغاز کرد و تخلص مشفق را برای خود برگزید، اما چون در این کار موفق نشد به رمان نویسی روی آورد و جلد اول رمان تهران مخوف (1301ش) را نوشت. | ||
به سیاست و بازی در تئاتر نیز علاقه داشت. پس از گذراندن دوره متوسطه در دارالفنون به آلمان رفت<ref>سیفی فمی تفرشی، مرتضی. '''''سیری کوتاه در جغرافیای تاریخی تفرشی و آشتیان'''''. تهران: امیرکبیر، 1361، ص 299ـ 301 (به اختصار).</ref>. در برلن به تحصیل حقوق پرداخت و در همان هنگام عضو هیأت تحریریه مجلات [[ایرانشهر]] و فرنگستان شد. پس از پایان تحصیلات به [[کشور ایران|ایران]] بازگشت و مدیریت مجله [[ایران جوان]] را به عهده گرفت<ref>عبداللهیان، حمید. '''''کارنامه نثر معاصر'''''. تهران: پایا، 1378، ص 38.</ref>. چندی نیز مدیر مجله فلاحت و تجارت گردید. دوران خدمات دولتی او نیز در وزارت امور خارجه گذشت<ref>افشار، ایرج. '''''نادره کاران'''''. به کوشش محمود نیکویه، تهران: نشر قطره، 1382، ص 396.</ref>. اثر مشهور او، تهران مخوف نخستین رمان اجتماعی در تاریخ رمان نویسی ایران به شمار میرود<ref>عابدینی، حسن. '''''صد سال داستان نویسی در ایران'''''. تهران: نشر تندر، 1369، ج 1، ص 36.</ref>. | |||
موضوع اصلی این رمان عشق پاک جوانی نجیب و درستکار به دختر عمه اش است که به سبب اختلاف طبقاتی دو خانواده به ناکامی میانجامد<ref>رحیمیان، هرمز''. '''ادوار نثر فارسی'''''. تهران: سمت، 1380، ص 96.</ref>. از دیگر آثار وی میتوان یادگار یک شب (1304ش)، گل پژمرده ([[استان تهران|تهران]] 1308ش) و اشک پر بها ([[استان تهران|تهران]]، 1309ش) را نام برد<ref>نیز نگ: کامشاد، حسن. '''''پایه گذاران نثر جدید فارسی'''''. تهران: نشر نی، 1384، ص 94ـ 96.</ref><ref>آرین پور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: جیبی، 1350، ج 2، ص 264.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[ایرانشهر]] | * [[ایرانشهر]] | ||
* [[قاجاریه]] | |||
* [[ایران جوان]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۷
مشفق کاظمی، مرتضی (1277 یا 1281 ـ 1356ش).
مرتضی فرزند رضا و طوبی دختر حاجی احتشام نظام از درباریان قاجار بود. اجداد پدرش از مردم تفرش بودند. او در محله عولادجان تهران به دنیا آمد. تحصیلات مقدماتی را در مدرسه ثروت به پایان رساند. سپس وارد دارالفنون شد. در همان زمان سرودن شعر را آغاز کرد و تخلص مشفق را برای خود برگزید، اما چون در این کار موفق نشد به رمان نویسی روی آورد و جلد اول رمان تهران مخوف (1301ش) را نوشت.
به سیاست و بازی در تئاتر نیز علاقه داشت. پس از گذراندن دوره متوسطه در دارالفنون به آلمان رفت[۱]. در برلن به تحصیل حقوق پرداخت و در همان هنگام عضو هیأت تحریریه مجلات ایرانشهر و فرنگستان شد. پس از پایان تحصیلات به ایران بازگشت و مدیریت مجله ایران جوان را به عهده گرفت[۲]. چندی نیز مدیر مجله فلاحت و تجارت گردید. دوران خدمات دولتی او نیز در وزارت امور خارجه گذشت[۳]. اثر مشهور او، تهران مخوف نخستین رمان اجتماعی در تاریخ رمان نویسی ایران به شمار میرود[۴].
موضوع اصلی این رمان عشق پاک جوانی نجیب و درستکار به دختر عمه اش است که به سبب اختلاف طبقاتی دو خانواده به ناکامی میانجامد[۵]. از دیگر آثار وی میتوان یادگار یک شب (1304ش)، گل پژمرده (تهران 1308ش) و اشک پر بها (تهران، 1309ش) را نام برد[۶][۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ سیفی فمی تفرشی، مرتضی. سیری کوتاه در جغرافیای تاریخی تفرشی و آشتیان. تهران: امیرکبیر، 1361، ص 299ـ 301 (به اختصار).
- ↑ عبداللهیان، حمید. کارنامه نثر معاصر. تهران: پایا، 1378، ص 38.
- ↑ افشار، ایرج. نادره کاران. به کوشش محمود نیکویه، تهران: نشر قطره، 1382، ص 396.
- ↑ عابدینی، حسن. صد سال داستان نویسی در ایران. تهران: نشر تندر، 1369، ج 1، ص 36.
- ↑ رحیمیان، هرمز. ادوار نثر فارسی. تهران: سمت، 1380، ص 96.
- ↑ نیز نگ: کامشاد، حسن. پایه گذاران نثر جدید فارسی. تهران: نشر نی، 1384، ص 94ـ 96.
- ↑ آرین پور، یحیی. از صبا تا نیما. تهران: جیبی، 1350، ج 2، ص 264.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر