پرش به محتوا

خاوران نامه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
خاوران نامه، نسخه خطی مصوری از «خاوران نامه» یا «خاورنامه». اشعار این کتاب به وزن متقارب و به تقلید از شاهنامه فردوسی سروده شده است(830ق). موضوع کتاب، شرح غزوات حضرت علی در سرزمین افسانه‌ای به نام خاوران است و همچون سایر منظومه‌های حماسی ـ دینی ترکیبی از وقایع تاریخی و داستان‌های عامیانه است<ref>دائره‌المعارف بزرگ اسلامی. ص 356.</ref>. نسخ خطی مصور و غیر مصور متعددی از این کتاب موجود است که در موزه بریتانیا، کتابخانه بانکی‌پور و ... نگهداری می‌شود<ref>احمدی، احمد (1346). خاوران‌ نامه. نامه آستان قدس رضوی، شماره 1، دوره هفتم، شماره مسلسل 25، ص 65- 72.</ref>. بهترین نسخه خطی مصور این کتاب نسخه‌ای است که بیشترین نگاره‌ها و متن آن در مجموعه کتابخانه کاخ گلستان محفوظ است. نسخه مزبور در کل شامل 685 صفحه و 155 نگاره بوده است<ref name=":0">ذکاء، یحیی (1343). خاوران نامه. نسخه خطی و مصور موزه هنرهای تزئینی، هنر و مردم، دوره جدید، شماره 20، ص25.</ref>؛ که اکنون 105 نگاره آن در مجموعه کتابخانه کاخ گلستان موجود است و مابقی میان مجموعه‌داران و موزه‌های دنیا پراکنده شده است<ref>بوذری، علی (1383). پایان‌نامه کارشناسی ارشد با عنوان «بررسی و تحلیل نگاره‌های خاوران نامه [فرهاد]». تهران: دانشگاه هنر.</ref>. برخی نگاره‌های این نسخه رقم «کمترین بندگان فرهاد» را دارند ولی ردپای نگارگران دیگری نیز در این نگاره‌ها به چشم می‌خورد<ref name=":0" />. این نسخه نمونه برجسته‌ای از نقاشی در [[مکتب شیراز]]<sup>*</sup> است<ref>پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص77.</ref>. وزارت ارشاد در 1380، تمام نگاره‌هایی را که در مجموعه کتابخانه کاخ گلستان وجود داشت همراه با مقدمه‌ای مختصر و بدون متن نوشته چاپ کرده است<ref>ابن‌حسام، محمد بن حسام‌الدین (1381). خاوران نامه: شاهکاری از ادبیات و هنر نقاشی ایران. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.</ref>. خاورنامه یک بار در بمبئی و یک بار در تهران 1305 چاپ سنگی شده است<ref>احمدی، احمد (1346). خاوران‌ نامه. نامه آستان قدس رضوی، شماره 1، دوره هفتم، شماره مسلسل 25، ص 72.</ref>.
خاوران نامه، نسخه خطی مصوری از «خاوران نامه» یا «خاورنامه». اشعار این کتاب به وزن متقارب و به تقلید از شاهنامه فردوسی سروده شده است(830ق). موضوع کتاب، شرح غزوات حضرت علی در سرزمین افسانه‌ای به نام خاوران است و همچون سایر منظومه‌های حماسی ـ دینی ترکیبی از وقایع تاریخی و داستان‌های عامیانه است<ref>دائره‌المعارف بزرگ اسلامی. ص 356.</ref>. نسخ خطی مصور و غیر مصور متعددی از این کتاب موجود است که در موزه بریتانیا، کتابخانه بانکی‌پور و ... نگهداری می‌شود<ref>احمدی، احمد (1346). خاوران‌ نامه. نامه آستان قدس رضوی، شماره 1، دوره هفتم، شماره مسلسل 25، ص 65- 72.</ref>. بهترین نسخه خطی مصور این کتاب نسخه‌ای است که بیشترین نگاره‌ها و متن آن در مجموعه کتابخانه کاخ گلستان محفوظ است. نسخه مزبور در کل شامل 685 صفحه و 155 نگاره بوده است<ref name=":0">ذکاء، یحیی (1343). خاوران نامه. نسخه خطی و مصور موزه هنرهای تزئینی، هنر و مردم، دوره جدید، شماره 20، ص25.</ref>؛ که اکنون 105 نگاره آن در مجموعه کتابخانه کاخ گلستان موجود است و مابقی میان مجموعه‌داران و موزه‌های دنیا پراکنده شده است<ref>بوذری، علی (1383). پایان‌نامه کارشناسی ارشد با عنوان «بررسی و تحلیل نگاره‌های خاوران نامه [فرهاد]». تهران: دانشگاه هنر.</ref>. برخی نگاره‌های این نسخه رقم «کمترین بندگان فرهاد» را دارند ولی ردپای نگارگران دیگری نیز در این نگاره‌ها به چشم می‌خورد<ref name=":0" />. این نسخه نمونه برجسته‌ای از نقاشی در [[مکتب شیراز]]<sup>*</sup> است<ref>پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص77.</ref>. وزارت ارشاد در 1380، تمام نگاره‌هایی را که در مجموعه کتابخانه کاخ گلستان وجود داشت همراه با مقدمه‌ای مختصر و بدون متن نوشته چاپ کرده است<ref>ابن‌حسام، محمد بن حسام‌الدین (1381). خاوران نامه: شاهکاری از ادبیات و هنر نقاشی ایران. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.</ref>. خاورنامه یک بار در بمبئی و یک بار در تهران 1305 چاپ سنگی شده است<ref>احمدی، احمد (1346). خاوران‌ نامه. نامه آستان قدس رضوی، شماره 1، دوره هفتم، شماره مسلسل 25، ص 72.</ref>.


علی بوذری
== نیز نگاه کنید به ==
[[تصویرگری چاپ سنگی و سربی]]


== کتابشناسی ==
== کتابشناسی ==
<references />
== منبع اصلی ==
== نویسنده مقاله ==
علی بوذری

نسخهٔ ‏۱۹ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۲

خاوران نامه، نسخه خطی مصوری از «خاوران نامه» یا «خاورنامه». اشعار این کتاب به وزن متقارب و به تقلید از شاهنامه فردوسی سروده شده است(830ق). موضوع کتاب، شرح غزوات حضرت علی در سرزمین افسانه‌ای به نام خاوران است و همچون سایر منظومه‌های حماسی ـ دینی ترکیبی از وقایع تاریخی و داستان‌های عامیانه است[۱]. نسخ خطی مصور و غیر مصور متعددی از این کتاب موجود است که در موزه بریتانیا، کتابخانه بانکی‌پور و ... نگهداری می‌شود[۲]. بهترین نسخه خطی مصور این کتاب نسخه‌ای است که بیشترین نگاره‌ها و متن آن در مجموعه کتابخانه کاخ گلستان محفوظ است. نسخه مزبور در کل شامل 685 صفحه و 155 نگاره بوده است[۳]؛ که اکنون 105 نگاره آن در مجموعه کتابخانه کاخ گلستان موجود است و مابقی میان مجموعه‌داران و موزه‌های دنیا پراکنده شده است[۴]. برخی نگاره‌های این نسخه رقم «کمترین بندگان فرهاد» را دارند ولی ردپای نگارگران دیگری نیز در این نگاره‌ها به چشم می‌خورد[۳]. این نسخه نمونه برجسته‌ای از نقاشی در مکتب شیراز* است[۵]. وزارت ارشاد در 1380، تمام نگاره‌هایی را که در مجموعه کتابخانه کاخ گلستان وجود داشت همراه با مقدمه‌ای مختصر و بدون متن نوشته چاپ کرده است[۶]. خاورنامه یک بار در بمبئی و یک بار در تهران 1305 چاپ سنگی شده است[۷].

نیز نگاه کنید به

تصویرگری چاپ سنگی و سربی

کتابشناسی

  1. دائره‌المعارف بزرگ اسلامی. ص 356.
  2. احمدی، احمد (1346). خاوران‌ نامه. نامه آستان قدس رضوی، شماره 1، دوره هفتم، شماره مسلسل 25، ص 65- 72.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ذکاء، یحیی (1343). خاوران نامه. نسخه خطی و مصور موزه هنرهای تزئینی، هنر و مردم، دوره جدید، شماره 20، ص25.
  4. بوذری، علی (1383). پایان‌نامه کارشناسی ارشد با عنوان «بررسی و تحلیل نگاره‌های خاوران نامه [فرهاد]». تهران: دانشگاه هنر.
  5. پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص77.
  6. ابن‌حسام، محمد بن حسام‌الدین (1381). خاوران نامه: شاهکاری از ادبیات و هنر نقاشی ایران. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  7. احمدی، احمد (1346). خاوران‌ نامه. نامه آستان قدس رضوی، شماره 1، دوره هفتم، شماره مسلسل 25، ص 72.

منبع اصلی

نویسنده مقاله

علی بوذری