جعفر پیشه وری: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی « '''پيشهوري، جعفر جوادزاده''' (1311ق / 1893م-1326ش)، سياستمدار، روزنامهنگار و مؤسس فرقة دموكرات آذربايجان. پيشهوري در روستايي از توابع خلخال به دنيا آمد. در حدود 12 سالگي با خانوادهاش به باكو مهاجرت كرد. همزمان با تحصيل، به معلمي، روزنامهنگاري...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:14010606000909 Test NewPhotoFree.jpg|بندانگشتی|جعفر پیشه وری برگرفته از وبسایت خبر فوری قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B7%D9%86%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-39/3044412-%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%AF%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AF-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF]] | |||
''' | '''[[جعفر پیشه وری|پیشهوری، جعفر جوادزاده]]''' (1311ق / 1893م-1326ش)، سیاستمدار، روزنامهنگار و مؤسس فرقه دموکرات آذربایجان. | ||
پیشهوری در روستایی از توابع خلخال به دنیا آمد. در حدود 12 سالگی با خانوادهاش به باکو مهاجرت کرد. همزمان با تحصیل، به معلمی، روزنامهنگاری و فعالیت سیاسی پرداخت<ref> '''''آخرین سنگر آزادی؛ مجموعه مقالات میر جعفر پیشهوری در روزنامه حقیقت، ارگان اتحادیه عمومی کارگران ایران'''''. به کوشش رحیم رییسنیا، تهران: نشر شیرازه، 1377، ص 16؛ مرادی مراغهای، علی. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان'''''. تهران: اوحدی، 1381، ص 12-17.</ref>. در 1299ش به همراه کمونیستهای باکو به گیلان آمد، اما در همان سال به شوروی بازگشت<ref>لاجوردی، حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369، ص 9-10.؛ آخرین سنگ آزادی. '''''مجموعه مقالات میر جعفر پیشهوری در روزنامه حقیقت، ارگان اتحادیه عمومی کارگران ایران'''''. به کوشش رحیم رییسنیا، تهران: نشر شیرازه، 1377. ص 45-47.</ref>. در 1306ش دوباره به ایران آمد و تا 1309ش در تهران به سر برد. در آن تاریخ در پی شناسایی شبکههای کمونیستی، دستگیر و به 10 سال زندان محکوم شد<ref> مرادی مراغهای. علی. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان'''''. تهران: اوحدی، 1381. ص 197-230.</ref>. پس از سقوط [[رضا شاه پهلوی|رضاشاه پهلوی]]<sup>*</sup>، فعالیت سیاسی خود را با انتشار روزنامه ''آژیر'' (در خرداد ماه 1322ش) پی گرفت<ref> اتابکی، تورج. '''''آذربایجان در ایران معاصر'''''. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376، ص 130.</ref>. در انتخابات دوره چهاردهم مجلس<sup>*</sup>، به نمایندگی از تبریز انتخاب، اما اعتبارنامهاش رد شد<ref> لاجوردی. حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369. ص 192-193.</ref>. سپس به تبریز رفت و «فرقه دموکرات آذربایجان» را در شهریور 1324ش تأسیس کرد<ref> لاجوردی. حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369. ص 194-196؛ اتابکی. تورج. '''''آذربایجان در ایران معاصر'''''. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376. ص 114-118.</ref>. فرقه با کمک قوای شوروی، کنترل آذربایجان را به دست گرفت<ref>لاجوردی. حبیب. '''''اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران'''''. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369 . ص 123-124؛ فاوست، لوییس. '''''ایران و جنگ سرد: بحران آذربایجان (25-1324)'''''. ترجمه کاوه بیات، تهران: موسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، 1374، ص 80-84.</ref> و حکومت ملی آذربایجان را تشکیل داد. در آن حکومت پیشهوری به نخستوزیری برگزیده شد<ref>آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه محم</ref>. با خروج سربازان شوروی از ایران، نیروهای دولتی در آذر ماه 1325ش وارد آذربایجان شدند و تشکیلات فرقه دموکرات متلاشی گردید<ref>دابراهیم فتاحی؛ احمد گلمحمدی، تهران: نی، 1377، ص 268؛ جامی، ن.، '''''گذشته چراغ راه آینده است'''''. به کوشش بیژن نیکبین، تهران: 1362، ص 283-309.</ref>. پیشهوری به شوروی گریخت<ref>اتابکی. تورج. '''''آذربایجان در ایران معاصر'''''. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376 . ص 178-184؛ مرادی مراغهای. علی. '''''از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان'''''. تهران: اوحدی، 1381 . ص 448-461.</ref> و در یک حادثه رانندگی مشکوک جان سپرد<ref>بیانی، خانبابا. '''''غائله آذربایجان'''''. تهران: زریا، 1375، ص 713-718.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[رضا شاه پهلوی|رضاشاه پهلوی]] | |||
== مآخذ == | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
محمدمهدی موسی خان | محمدمهدی موسی خان | ||
نسخهٔ ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۲

پیشهوری، جعفر جوادزاده (1311ق / 1893م-1326ش)، سیاستمدار، روزنامهنگار و مؤسس فرقه دموکرات آذربایجان.
پیشهوری در روستایی از توابع خلخال به دنیا آمد. در حدود 12 سالگی با خانوادهاش به باکو مهاجرت کرد. همزمان با تحصیل، به معلمی، روزنامهنگاری و فعالیت سیاسی پرداخت[۱]. در 1299ش به همراه کمونیستهای باکو به گیلان آمد، اما در همان سال به شوروی بازگشت[۲]. در 1306ش دوباره به ایران آمد و تا 1309ش در تهران به سر برد. در آن تاریخ در پی شناسایی شبکههای کمونیستی، دستگیر و به 10 سال زندان محکوم شد[۳]. پس از سقوط رضاشاه پهلوی*، فعالیت سیاسی خود را با انتشار روزنامه آژیر (در خرداد ماه 1322ش) پی گرفت[۴]. در انتخابات دوره چهاردهم مجلس*، به نمایندگی از تبریز انتخاب، اما اعتبارنامهاش رد شد[۵]. سپس به تبریز رفت و «فرقه دموکرات آذربایجان» را در شهریور 1324ش تأسیس کرد[۶]. فرقه با کمک قوای شوروی، کنترل آذربایجان را به دست گرفت[۷] و حکومت ملی آذربایجان را تشکیل داد. در آن حکومت پیشهوری به نخستوزیری برگزیده شد[۸]. با خروج سربازان شوروی از ایران، نیروهای دولتی در آذر ماه 1325ش وارد آذربایجان شدند و تشکیلات فرقه دموکرات متلاشی گردید[۹]. پیشهوری به شوروی گریخت[۱۰] و در یک حادثه رانندگی مشکوک جان سپرد[۱۱].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمدمهدی موسی خان
- ↑ آخرین سنگر آزادی؛ مجموعه مقالات میر جعفر پیشهوری در روزنامه حقیقت، ارگان اتحادیه عمومی کارگران ایران. به کوشش رحیم رییسنیا، تهران: نشر شیرازه، 1377، ص 16؛ مرادی مراغهای، علی. از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان. تهران: اوحدی، 1381، ص 12-17.
- ↑ لاجوردی، حبیب. اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369، ص 9-10.؛ آخرین سنگ آزادی. مجموعه مقالات میر جعفر پیشهوری در روزنامه حقیقت، ارگان اتحادیه عمومی کارگران ایران. به کوشش رحیم رییسنیا، تهران: نشر شیرازه، 1377. ص 45-47.
- ↑ مرادی مراغهای. علی. از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان. تهران: اوحدی، 1381. ص 197-230.
- ↑ اتابکی، تورج. آذربایجان در ایران معاصر. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376، ص 130.
- ↑ لاجوردی. حبیب. اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369. ص 192-193.
- ↑ لاجوردی. حبیب. اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369. ص 194-196؛ اتابکی. تورج. آذربایجان در ایران معاصر. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376. ص 114-118.
- ↑ لاجوردی. حبیب. اتحادیههای کارگری و خودکامگی در ایران. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369 . ص 123-124؛ فاوست، لوییس. ایران و جنگ سرد: بحران آذربایجان (25-1324). ترجمه کاوه بیات، تهران: موسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، 1374، ص 80-84.
- ↑ آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. ترجمه محم
- ↑ دابراهیم فتاحی؛ احمد گلمحمدی، تهران: نی، 1377، ص 268؛ جامی، ن.، گذشته چراغ راه آینده است. به کوشش بیژن نیکبین، تهران: 1362، ص 283-309.
- ↑ اتابکی. تورج. آذربایجان در ایران معاصر. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376 . ص 178-184؛ مرادی مراغهای. علی. از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان. تهران: اوحدی، 1381 . ص 448-461.
- ↑ بیانی، خانبابا. غائله آذربایجان. تهران: زریا، 1375، ص 713-718.