جعفر پیشه وری

جعفر پیشه وری برگرفته از وبسایت خبر فوری قابل بازیابی ازhttps://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B7%D9%86%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-39/3044412-%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%AF%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AF-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF

پیشه‌وری، جعفر جوادزاده (1311ق / 1893م-1326ش)، سیاستمدار، روزنامه‌نگار و مؤسس فرقه دموکرات آذربایجان.

پیشه‌وری در روستایی از توابع خلخال به دنیا آمد. در حدود 12 سالگی با خانواده‌اش به باکو مهاجرت کرد. همزمان با تحصیل، به معلمی، روزنامه‌نگاری و فعالیت سیاسی پرداخت. در 1299ش به همراه کمونیست‌های باکو به گیلان آمد، اما در همان سال به شوروی بازگشت. در 1306ش دوباره به ایران آمد و تا 1309ش در تهران به سر برد. در آن تاریخ در پی شناسایی شبکه‌های کمونیستی، دستگیر و به 10 سال زندان محکوم شد. پس از سقوط رضاشاه پهلوی^*، فعالیت سیاسی خود را با انتشار روزنامه آژیر (در خرداد ماه 1322ش) پی گرفت. در انتخابات دوره چهاردهم مجلس^*، به نمایندگی از تبریز انتخاب، اما اعتبارنامه‌اش رد شد. سپس به تبریز رفت و «فرقه دموکرات آذربایجان» را در شهریور 1324ش تأسیس کرد. فرقه با کمک قوای شوروی، کنترل آذربایجان را به دست گرفت و حکومت ملی آذربایجان را تشکیل داد. در آن حکومت پیشه‌وری به نخست‌وزیری برگزیده شد. با خروج سربازان شوروی از ایران، نیروهای دولتی در آذر ماه 1325ش وارد آذربایجان شدند و تشکیلات فرقه دموکرات متلاشی گردید. پیشه‌وری به شوروی گریخت و در یک حادثه رانندگی مشکوک جان سپرد.

نیز نگاه کنید به

• رضاشاه پهلوی

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدمهدی موسی خان