عکاسان ارمنی: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۰

عکاسان ارمنی، گروهی از ایرانیان ارمنی که در شهرهای گوناگون ایران به عکاسی اشتغال داشته‌اند. استقبال ارامنه از مشاغل فنی جدید، آشنایی برخی از آنان به زبان‌های اروپایی و ارتباط آنان با شهرهایی همچون باکو و تفلیس در روسیه، در توجه آن‌ها به عکاسی بی‌تأثیر نبوده است.

برخی از عکاسان ارمنی، با بروز شایستگی‌های فنی و حرفه‌ای به دربار شاهان قاجار، از جمله ناصرالدین شاه^* راه یافته و منصب «عکاس مخصوص» یافتند.

آموخته‌های تنی چند از عکاسان ارمنی که عکاسی را در شهرهای تفلیس، باکو و کلکته فراگرفته بودند، سبب شد تا آثار آنان از جنبه‌های زیبایی‌شناسی با دیگر عکاسان ایرانی ‌تفاوت‌هایی داشته باشد. در کانون‌های اسکان ارامنه در ایران از جمله شهرهای تبریز، اورمیه، اصفهان، تهران و برخی شهرهای کوچک اطراف آن‌ها، عکاسی به عنوان حرفه‌ای جدید، توسط برخی از ارامنه برگزیده شد. وجود قرابت‌های فرهنگی میان آنان و اروپائیان مقیم ایران و آسانی فضای دسترسی آنان به اطلاعات، دانش‌ و فنون جدید در اروپا و همچنین حمایت‌های سیاسی ـ اجتماعی برخی سفارتخانه‌های خارجی از آنان، سبب‌ساز رشد سریع این دسته از عکاسان در تهران و برخی شهرهای ایران شد. تفاوت سبک و تنوع کار و آثار عکاسان ارامنی با دیگر عکاسان ایرانی را می‌توان به طور خلاصه چنین عنوان کرد:

1- برخورداری از تحصیلات آکادمیک و آموزش‌های مبتنی بر اصول حاکم بر سبک نقاشی دوران کلاسیک.

2- توجه به کارکردهای زیبا‌شناسی نور، بر چهره و تقلید از عکاسان چهره اروپایی در پُز(Pose)[1] و ترکیب‌بندی موضوعات.

3- به کارگیری آرایه‌ها و وسایل تزئینی عکاسخانه‌‌های اروپایی، از قبیل پرده‌های دورنما، نرده‌های چوبی، مُبل و صندلی، میز و... .

4- به کارگیری فنون اصلاحی در چاپ عکس‌ از جمله رتوش^* و ارائه مطلوب و مناسب عکس‌ها بر کارت‌های مقوایی( Cabinet Card)[2]. .

از نخستین عکاسان ارمنی مشهور می‌توان به نام‌های زیر اشاره نمود:

آنتوان خان سوریوگین(Antoin Sevruguin)^[۱]؛
ژوزف پاپازیان(Joseph Papasian)^[۲]؛

در تبریز که از کانون‌های عمده سکونت ارامنه در ایران بود، عکاسان معروف زیر فعالیت‌ داشته‌اند:

ب. آقایانس(B. Agaiantz)^[۳]؛
اصلان‌ هایرا پتیان(Aslan Havrabetian)^[۴]؛
استپان استپانیان(Stepan Stepanyan)^[۵]^[۶]؛
هوسپ هوسپیانس(Osep Osepyans (Osiphianz))^[۷]؛

در اصفهان و به ویژه در منطقه جلفا، عکاسان زیادی از جمله افراد مورد اشاره در زیر فعالیت‌ می‌کرده‌اند:

میناس ‌پاتگرهانیان‌ (مکرتیچ)(Mackertich , Minas Patkerhanian)^[۸]؛
ماتوس آقاخان قاراخانیان(Matos aghakhan Karakhanian)^[۹]؛
تونی هوانسیان(Thooni Johannessian)^[۱۰]؛
لئون آبکاریان(Leon Abcarians)^[۱۱]؛
هُوان گیورقیان(Hovan KureKian)^[۱۲].

و در رشت نیز عکاسان ارمنی زیر فعالیت داشته‌اند:

برادران خاچاطوریانس(Khatchatouriantz)^[۱۳]؛
چارلیک یگانیان^[۱۴]^[۱۵]؛
مارکاریان^[۱۵]؛
نظرخان^[۱۶].

نیز نگاه کنید به

پاورقی

[1]. حالت نشستن یا ایستادن شخص مقابل دستگاه عکسبرداری.

[2]. کارت‌های مقوایی با نقوش چاپ شده یا برجسته، برای چسباندن عکس بر روی آن‌ها

مآخذ

محمدرضا طهماسب پور

. [1].Pose

. [2].

[3].

[4].

[5].

[6].

[7].

[8].

[9].

[10].

[11].

[12].

[13].

[14].

↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص136- 141.
↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص62- 65.
↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.197.
↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.206.
↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.210-214.
↑ مطهّر، محمود. گفت‌وگو با هرایر استپانیان، نشریه عکس. س دهم، آبان 1375، ص8-11.
↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.219-222.
↑ به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص118- 125.
↑ به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص108-111.
↑ به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص112-115.
↑ به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.132.
↑ به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.152.
↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.271-272.
↑ استپانیان، آرمان. «نگاهی به تاریخ عکاسی ایران، ایرانیان ارمنی از دریچه دوربین»، نشریه عکس. ش 47، س پنجم، فروردین 1370، ص4-5.
↑ ^۱۵٫۰ ^۱۵٫۱ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.274.
↑ افشار، ایرج. «یادداشت‌های تاریخچه عکاسی»، نشریه عکسنامه. س اول، ش 2، تابستان 1377، ص109.

[1] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص136- 141.

[2] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص62- 65.

[3] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.197.

[4] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.206.

[5] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.210-214.

[6] مطهّر، محمود. گفت‌وگو با هرایر استپانیان، نشریه عکس. س دهم، آبان 1375، ص8-11.

[7] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.219-222.

[8] به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص118- 125.

[9] به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص108-111.

[10] به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص112-115.

[11] به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.132.

[12] به کوشش دمندان، پریسا. چهره‌نگاران اصفهان. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.152.

[13] ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.271-272.

[14] استپانیان، آرمان. «نگاهی به تاریخ عکاسی ایران، ایرانیان ارمنی از دریچه دوربین»، نشریه عکس. ش 47، س پنجم، فروردین 1370، ص4-5.

[:0-15] ۱۵٫۰ ^۱۵٫۱ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.274.

[16] افشار، ایرج. «یادداشت‌های تاریخچه عکاسی»، نشریه عکسنامه. س اول، ش 2، تابستان 1377، ص109.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

@@ خط ۷: / خط ۷: @@
 -   برخورداری از تحصیلات آکادمیک و آموزش‌های مبتنی بر اصول حاکم بر سبک نقاشی دوران کلاسیک.
--   توجه به کارکردهای زیبا‌شناسی نور، بر چهره و تقلید از عکاسان چهره اروپایی در پُز [1]و ترکیب‌بندی موضوعات.
+-   توجه به کارکردهای زیبا‌شناسی نور، بر چهره و تقلید از عکاسان چهره اروپایی در پُز(Pose)[1] و ترکیب‌بندی موضوعات.
 -   به کارگیری آرایه‌ها و وسایل تزئینی عکاسخانه‌‌های اروپایی، از قبیل پرده‌های دورنما، نرده‌های چوبی، مُبل و صندلی، میز و... .
--   به کارگیری فنون اصلاحی در چاپ عکس‌ از جمله [[رتوش]]<sup>*</sup> و ارائه مطلوب و مناسب عکس‌ها بر کارت‌های مقوایی[2].
+-   به کارگیری فنون اصلاحی در چاپ عکس‌ از جمله [[رتوش]]<sup>*</sup> و ارائه مطلوب و مناسب عکس‌ها بر کارت‌های مقوایی( Cabinet  Card)[2].  .
 از نخستین عکاسان ارمنی مشهور می‌توان به نام‌های زیر اشاره نمود:
-<sup>1-          </sup>آنتوان خان سوریوگین<sup>*</sup>[3].<sup>1</sup>
+# <sup> </sup>[[آنتوان خان سوریوگین]](Antoin Sevruguin)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص136- 141.</ref>؛
+# [[ژوزف پاپازیان]](Joseph Papasian)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص62- 65.</ref>؛
--   ژوزف پاپازیان<sup>*</sup>[4].<sup>2</sup>
+در [[تبریز]] که از کانون‌های عمده سکونت ارامنه در ایران بود، عکاسان معروف زیر فعالیت‌ داشته‌اند:
-در تبریز که از کانون‌های عمده سکونت ارامنه در ایران بود، عکاسان معروف زیر فعالیت‌ داشته‌اند:
+# [[آقایانس|ب. آقایانس]](B. Agaiantz)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.197.</ref>؛
+# اصلان‌ هایرا پتیان(Aslan Havrabetian)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.206.</ref>؛
+# استپان استپانیان(Stepan Stepanyan)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.210-214.</ref><ref>مطهّر، محمود. گفت‌وگو با هرایر استپانیان، '''''نشریه عکس'''''. س دهم، آبان 1375، ص8-11.</ref>؛
+# هوسپ هوسپیانس(Osep Osepyans (Osiphianz))<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.219-222.</ref>؛
--   ب. آقایانس[5].<sup>3</sup>
+در [[اصفهان]] و به ویژه در منطقه جلفا، عکاسان زیادی از جمله افراد مورد اشاره در زیر فعالیت‌ می‌کرده‌اند:
--   اصلان‌ هایرا پتیان.[6]<sup>4</sup>
+# میناس ‌پاتگرهانیان‌ (مکرتیچ)(Mackertich , Minas Patkerhanian)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص118- 125.</ref>؛
+# ماتوس آقاخان قاراخانیان(Matos  aghakhan  Karakhanian)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص108-111.</ref>؛
--   استپان استپانیان[7].<sup>5</sup>
+# تونی هوانسیان(Thooni Johannessian)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص112-115.</ref>؛
+# لئون آبکاریان(Leon Abcarians)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.132.</ref>؛
--   هوسپ هوسپیانس[8].<sup>6</sup>
+# هُوان گیورقیان(Hovan KureKian)<ref>به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص.152.</ref>.
-در اصفهان و به ویژه در منطقه جلفا، عکاسان زیادی از جمله افراد مورد اشاره در زیر فعالیت‌ می‌کرده‌اند:
--   میناس ‌پاتگرهانیان‌ (مکرتیچ)<sup>*</sup>[9].<sup>7</sup>
--   ماتوس آقاخان قاراخانیان[10].<sup>8</sup>
--   تونی هوانسیان<sup>*</sup>[11].<sup>9</sup>
--   لئون آبکاریان<sup>*</sup>[12].<sup>10</sup>
--   هُوان گیورقیان<sup>*</sup>[13].<sup>11</sup>
 و در رشت نیز عکاسان ارمنی زیر فعالیت داشته‌اند:
-- برادران خاچاطوریانس[14].<sup>12</sup>
+# برادران خاچاطوریانس(Khatchatouriantz)<ref>ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.271-272.</ref>؛
+# چارلیک یگانیان<ref>استپانیان، آرمان. «نگاهی به تاریخ عکاسی ایران، ایرانیان ارمنی از دریچه دوربین»، '''''نشریه عکس'''''. ش 47، س پنجم، فروردین 1370، ص4-5.</ref><ref name=":0">ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص.274.</ref>؛
+# مارکاریان<ref name=":0" />؛
+# نظرخان<ref>افشار، ایرج. «یادداشت‌های تاریخچه عکاسی»، '''''نشریه عکسنامه'''''. س اول، ش 2، تابستان 1377، ص109.</ref>.
-- چارلیک یگانیان.<sup>13</sup>
+نیز نگاه کنید به
-- مارکاریان.<sup>14</sup>
-- نظرخان.<sup>15</sup>
+پاورقی
-'''مآخذ:'''
+[1]. حالت نشستن یا ایستادن شخص مقابل دستگاه عکسبرداری.
-.     ذکاء، یحیی. '''''تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران'''''. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص136- 141.
+[2]. کارت‌های مقوایی با نقوش چاپ شده یا برجسته، برای چسباندن عکس بر روی آن‌ها
-.     همان. ص62- 65.
+== مآخذ ==
-.     همان. ص197.
-.     همان. ص206.
+محمدرضا طهماسب پور
+----.       [1].Pose
-.     همان. ص210-214؛ نیزنک: مطهّر، محمود. گفت‌وگو با هرایر استپانیان، '''''نشریه عکس'''''. س دهم، آبان 1375، ص8-11.
-.     ذکاء. همان. ص219-222.
-.     به کوشش دمندان، پریسا. '''''چهره‌نگاران اصفهان'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1377، ص118- 125.
-.     همان. ص108-111.
-.     همان. ص112-115.
-.  همان. ص132.
-.  همان.  ص152.
-.  ذکاء. همان. ص271-272.
-.  استپانیان، آرمان. «نگاهی به تاریخ عکاسی ایران، ایرانیان ارمنی از دریچه دوربین»، '''''نشریه عکس'''''. ش 47، س پنجم، فروردین 1370، ص4-5؛ ذکاء. همان. ص 274.
-.  ذکاء. همانجا.
-.  افشار، ایرج. «یادداشت‌های تاریخچه عکاسی»، '''''نشریه عکسنامه'''''. س اول، ش 2، تابستان 1377، ص109.
+.      [2].
-محمدرضا طهماسب پور
+     [3].
-----حالت نشستن یا ایستادن شخص مقابل دستگاه عکسبرداری.       [1].Pose
-کارت‌های مقوایی با نقوش چاپ شده یا برجسته، برای چسباندن عکس بر روی آن‌ها.      [2]. Cabinet  Card
-     [3]. Antoin Sevruguin
+      [4].
-      [4]. Joseph Papasian
+      [5].
-      [5]. B. Agaiantz
+      [6].
-      [6]. Aslan Havrabetian
+      [7].
-      [7]. Stepan Stepanyan
+     [8].
-     [8]. Osep Osepyans (Osiphianz)
+      [9].
-      [9]. Minas Patkerhanian
-         Mackertich
-      [10].Matos  aghakhan  Karakhanian
+      [10].
-      [11].Thooni Johannessian
+      [11].
-      [12].Leon Abcarians
+      [12].
-      [13].Hovan KureKian
+      [13].
-      [14].Khatchatouriantz
+      [14].