پرش به محتوا

انزلی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''انزلي'''، نام شهرستان و شهر و تالابي در ميانة خط ساحلي استان گيلان. '''شهرستان انزلي''' برابر آخرين تغييرات تقسيمات كشوري، داراي 1 شهر، 1 بخش و 2 دهستان<sup>1</sup> و به عنوان پرباران‌ترين نقطة كشور (حدود 1800ميلي‌متر در سال)،<sup>2</sup> در جلگه‌اي سرسبز و م...» ایجاد کرد
 
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''انزلي'''، نام شهرستان و شهر و تالابي در ميانة خط ساحلي استان گيلان. '''شهرستان انزلي''' برابر آخرين تغييرات تقسيمات كشوري، داراي 1 شهر، 1 بخش و 2 دهستان<sup>1</sup> و به عنوان پرباران‌ترين نقطة كشور (حدود 1800ميلي‌متر در سال)،<sup>2</sup> در جلگه‌اي سرسبز و مسطح كه بخش عمده‌اي از سطح آن را مرداب انزلي تشكيل مي‌دهد، واقع شده است. اين شهرستان از شمال به درياي خزر، از شرق با شهرستان رشت، از جنوب با شهرستان صومعه‌سرا، و از غرب با شهرستان رضوان‌شهر همسايه است.<sup>3</sup> مرداب (تالاب) انزلي، يكي از پديده‌هاي طبيعي زيبا و جالب توجه شهرستان است. حدود 10 رودخانة بزرگ و كوچك كه از ارتفاعات شمالي سرچشمه گرفته‌اند، پس از عبور از جلگة اطراف و مشروب نمودن شهرستان، در پايان به تالاب سرازير مي‌شوند.<sup>4</sup>  
انزلی، نام شهرستان و شهر و تالابی در میانه خط ساحلی [[استان گیلان]]. شهرستان انزلی برابر آخرین تغییرات تقسیمات كشوری، دارای 1 شهر، 1 بخش و 2 دهستان<ref>دفتر تقسیمات كشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات كشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383.</ref>و به عنوان پرباران‌ترین نقطه كشور (حدود 1800میلی‌متر در سال)<ref>  نجفی‌كانی، علی‌اكبر. '''''مقدمه‌ای بر جغرافیای طبیعی ایران'''''. چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص 30.</ref>، در جلگه‌ای سرسبز و مسطح كه بخش عمده‌ای از سطح آن را مرداب انزلی تشكیل می‌دهد، واقع شده است. این شهرستان از شمال به [[دریاچه خزر|دریای خزر]]، از شرق با شهرستان رشت، از جنوب با شهرستان صومعه‌سرا، و از غرب با شهرستان رضوان‌شهر همسایه است<ref> '''''اطلس گیتاشناسی استان‌های كشور'''''. تهران: گیتاشناسی، 1383.</ref>.مرداب (تالاب) انزلی، یكی از پدیده‌های طبیعی زیبا و جالب توجه شهرستان است. حدود 10 رودخانه بزرگ و كوچك كه از ارتفاعات شمالی سرچشمه گرفته‌اند، پس از عبور از جلگه اطراف و مشروب نمودن شهرستان، در پایان به تالاب سرازیر می‌شوند<ref>  جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 2، ''رودها و رودنامه ایران''، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص252، 439، 498.</ref>.


'''شهر انزلي،''' به عنوان يكي از بندرهاي بزرگ و مهم درياي خزر و بزرگ‌ترين بندر استان گيلان، با مختصات جغرافيايي "00 '28 ْ49 طول شرقي و "30 '27  ْ37 عرض شمالي و ارتفاع 25- متر،<sup>5</sup> در فاصلة 363 كيلومتري تهران و 39 كيلومتري مركز استان (رشت) قرار دارد<sup>6</sup> و به دليل موقعيت جغرافيايي، سوق‌الجيشي و نظامي داراي اهميت ويژه‌اي است. «زق رودخانه» و «لير بازار رودگا» نيز دو رود دايمي هستند كه پس از عبور از شهر، به دريا مي‌ريزند.<sup>7</sup>
شهر انزلی، به عنوان یكی از بندرهای بزرگ و مهم [[دریاچه خزر|دریای خزر]] و بزرگ‌ترین بندر استان گیلان، با مختصات جغرافیایی "00 '28 ْ49 طول شرقی و "30 '27  ْ37 عرض شمالی و ارتفاع 25- متر<ref>همان. ج 3، ''دایره‌المعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص197.</ref>،در فاصله 363 كیلومتری تهران و 39 كیلومتری مركز استان (رشت) قرار دارد<ref>سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جاده‌های ایران''''' (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.</ref> و به دلیل موقعیت جغرافیایی، سوق‌الجیشی و نظامی دارای اهمیت ویژه‌ای است. «زق رودخانه» و «لیر بازار رودگا» نیز دو رود دایمی هستند كه پس از عبور از شهر، به دریا می‌ریزند<ref>  جعفری. ''رودها و رودنامه ایران''. ص 498.</ref>.


كشاورزي، دامداري، ماهيگيري و صنايع مرتبط با شيلات و نيز صنايع دستي، بخشي از اشتغالات مردم را تشكيل مي‌دهد. بندرانزلي و روستاها و مناطق اطراف نزديك به دريا، به دليل موقعيت مناسب سواحل خود، هر سال پذيراي تعداد بسياري گردشگر است كه زمينه‌ساز اشتغال مستقيم و غير مستقيم بسياري از ساكنان شهرستان شده است. تأسيسات بندري و گمركي و موقعيت ارتباط دريايي اين شهر با بندرهاي داخلي و خارجي نيز، جايگاه ويژه‌اي به اين شهر بخشيده، به گونه‌اي كه هم در گذشته و هم در حال حاضر به صورت يكي از دروازه‌هاي ورودي و خروجي كالا و مسافر به خارج از كشور درآمده است.  
كشاورزی، دامداری، ماهیگیری و صنایع مرتبط با شیلات و نیز صنایع دستی، بخشی از اشتغالات مردم را تشكیل می‌دهد. بندرانزلی و روستاها و مناطق اطراف نزدیك به دریا، به دلیل موقعیت مناسب سواحل خود، هر سال پذیرای تعداد بسیاری گردشگر است كه زمینه‌ساز اشتغال مستقیم و غیر مستقیم بسیاری از ساكنان شهرستان شده است. تأسیسات بندری و گمركی و موقعیت ارتباط دریایی این شهر با بندرهای داخلی و خارجی نیز، جایگاه ویژه‌ای به این شهر بخشیده، به گونه‌ای كه هم در گذشته و هم در حال حاضر به صورت یكی از دروازه‌های ورودی و خروجی كالا و مسافر به خارج از كشور درآمده است.  


موقعيت جغرافيايي انزلي در گذشته نيز مورد توجه بود و به همين دليل در زمان‌هاي مختلف از جمله در جنگ‌هاي جهاني اول و دوم جهاني به اشغال ارتش روسيه در آمد. خسرو خان گرجي كه در 1230ق / 1815م حكومت گيلان را داشت، بناهاي زيادي در انزلي ساخت و پيش از آن بندري كوچك بود كه اهميت و قدمت چنداني نداشت.<sup>8</sup>  
موقعیت جغرافیایی انزلی در گذشته نیز مورد توجه بود و به همین دلیل در زمان‌های مختلف از جمله در جنگ‌های جهانی اول و دوم جهانی به اشغال ارتش روسیه در آمد. خسرو خان گرجی كه در 1230ق / 1815م حكومت گیلان را داشت، بناهای زیادی در انزلی ساخت و پیش از آن بندری كوچك بود كه اهمیت و قدمت چندانی نداشت<ref>    بیات، عزیزالله. '''''كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران'''''. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 320.</ref>.


بندرانزلي در زمان رضاشاه پهلوي، به بندر پهلوي (شهريور 1314ش) تغيير نام پيدا كرد؛ اما پس از سرنگوني حكومت پهلوي، نام گذشتة خود را بازيافت. جمعيت شهر بندرانزلي در 1375ش تعداد 98544 تن بود<sup>9</sup> كه طبق برآوردها در 1384ش به 102925 تن رسيده است.<sup>10</sup>   
بندرانزلی در زمان رضاشاه پهلوی، به بندر پهلوی (شهریور 1314ش) تغییر نام پیدا كرد؛ اما پس از سرنگونی حكومت پهلوی، نام گذشته خود را بازیافت. جمعیت شهر بندرانزلی در 1375ش تعداد 98544 تن بود<ref>   نورالهی، طه. '''''توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335'''''. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 178.</ref> كه طبق برآوردها در 1384ش به 102925 تن رسیده است<ref>مركز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های كشور'''''. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1380، ص 203.</ref>.  


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1.     دفتر تقسيمات كشوري'''''. نشرية عناصر و واحدهاي تقسيمات كشوري'''''. تهران: دفتر تقسيمات كشوري (وزارت كشور)، 1383.
* [[استان گیلان]]
 
* [[دریاچه خزر|دریای خزر]]
2.     نجفي‌كاني، علي‌اكبر. '''''مقدمه‌اي بر جغرافياي طبيعي ايران'''''. چ 1، تهران: سازمان جغرافيايي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، 1381، ص 30.
 
3.    '''''اطلس گيتاشناسي استان‌هاي كشور'''''. تهران: گيتاشناسي، 1383.
 
4.     جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 2، ''رودها و رودنامة ايران''، چ 2، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص252، 439، 498.
 
5.     همان. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص197.
 
6.     سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور (وزارت راه و ترابري). '''''اطلس جاده‌هاي ايران''''' (ويرايش دوم). تهران: همشهري، 1380، ص 134.
 
7.     جعفري. ''رودها و رودنامة ايران''. ص 498.
 
8.     بيات، عزيزالله. '''''كليات جغرافياي طبيعي و تاريخي ايران'''''. چ 1، تهران: اميركبير، 1367، ص 320.
 
9.     نورالهي، طه. '''''توزيع و طبقه‌بندي جمعيت شهرهاي ايران در سرشماري‌هاي 75-1335'''''. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1382، ص 178.
 
10.  مركز آمار ايران. '''''بازسازي و برآورد جمعيت شهرستان‌هاي كشور'''''. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1380، ص 203.




غلامحسین تکمیل همایون
غلامحسین تکمیل همایون

نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۸

انزلی، نام شهرستان و شهر و تالابی در میانه خط ساحلی استان گیلان. شهرستان انزلی برابر آخرین تغییرات تقسیمات كشوری، دارای 1 شهر، 1 بخش و 2 دهستان[۱]و به عنوان پرباران‌ترین نقطه كشور (حدود 1800میلی‌متر در سال)[۲]، در جلگه‌ای سرسبز و مسطح كه بخش عمده‌ای از سطح آن را مرداب انزلی تشكیل می‌دهد، واقع شده است. این شهرستان از شمال به دریای خزر، از شرق با شهرستان رشت، از جنوب با شهرستان صومعه‌سرا، و از غرب با شهرستان رضوان‌شهر همسایه است[۳].مرداب (تالاب) انزلی، یكی از پدیده‌های طبیعی زیبا و جالب توجه شهرستان است. حدود 10 رودخانه بزرگ و كوچك كه از ارتفاعات شمالی سرچشمه گرفته‌اند، پس از عبور از جلگه اطراف و مشروب نمودن شهرستان، در پایان به تالاب سرازیر می‌شوند[۴].

شهر انزلی، به عنوان یكی از بندرهای بزرگ و مهم دریای خزر و بزرگ‌ترین بندر استان گیلان، با مختصات جغرافیایی "00 '28 ْ49 طول شرقی و "30 '27  ْ37 عرض شمالی و ارتفاع 25- متر[۵]،در فاصله 363 كیلومتری تهران و 39 كیلومتری مركز استان (رشت) قرار دارد[۶] و به دلیل موقعیت جغرافیایی، سوق‌الجیشی و نظامی دارای اهمیت ویژه‌ای است. «زق رودخانه» و «لیر بازار رودگا» نیز دو رود دایمی هستند كه پس از عبور از شهر، به دریا می‌ریزند[۷].

كشاورزی، دامداری، ماهیگیری و صنایع مرتبط با شیلات و نیز صنایع دستی، بخشی از اشتغالات مردم را تشكیل می‌دهد. بندرانزلی و روستاها و مناطق اطراف نزدیك به دریا، به دلیل موقعیت مناسب سواحل خود، هر سال پذیرای تعداد بسیاری گردشگر است كه زمینه‌ساز اشتغال مستقیم و غیر مستقیم بسیاری از ساكنان شهرستان شده است. تأسیسات بندری و گمركی و موقعیت ارتباط دریایی این شهر با بندرهای داخلی و خارجی نیز، جایگاه ویژه‌ای به این شهر بخشیده، به گونه‌ای كه هم در گذشته و هم در حال حاضر به صورت یكی از دروازه‌های ورودی و خروجی كالا و مسافر به خارج از كشور درآمده است.

موقعیت جغرافیایی انزلی در گذشته نیز مورد توجه بود و به همین دلیل در زمان‌های مختلف از جمله در جنگ‌های جهانی اول و دوم جهانی به اشغال ارتش روسیه در آمد. خسرو خان گرجی كه در 1230ق / 1815م حكومت گیلان را داشت، بناهای زیادی در انزلی ساخت و پیش از آن بندری كوچك بود كه اهمیت و قدمت چندانی نداشت[۸].

بندرانزلی در زمان رضاشاه پهلوی، به بندر پهلوی (شهریور 1314ش) تغییر نام پیدا كرد؛ اما پس از سرنگونی حكومت پهلوی، نام گذشته خود را بازیافت. جمعیت شهر بندرانزلی در 1375ش تعداد 98544 تن بود[۹] كه طبق برآوردها در 1384ش به 102925 تن رسیده است[۱۰].

نیز نگاه کنید به


غلامحسین تکمیل همایون

  1. دفتر تقسیمات كشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات كشوری. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383.
  2.   نجفی‌كانی، علی‌اكبر. مقدمه‌ای بر جغرافیای طبیعی ایران. چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص 30.
  3.  اطلس گیتاشناسی استان‌های كشور. تهران: گیتاشناسی، 1383.
  4.   جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 2، رودها و رودنامه ایران، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص252، 439، 498.
  5. همان. ج 3، دایره‌المعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص197.
  6. سازمان حمل و نقل و پایانه‌های كشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جاده‌های ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.
  7.   جعفری. رودها و رودنامه ایران. ص 498.
  8.     بیات، عزیزالله. كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 320.
  9.    نورالهی، طه. توزیع و طبقه‌بندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماری‌های 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1382، ص 178.
  10. مركز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های كشور. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی كشور)، 1380، ص 203.