انزلی
انزلی، نام شهرستان و شهر و تالابی در میانه خط ساحلی استان گیلان. شهرستان انزلی برابر آخرین تغییرات تقسیمات کشوری، دارای 1 شهر، 1 بخش و 2 دهستان[۱] و به عنوان پربارانترین نقطه کشور (حدود 1800میلیمتر در سال)[۲]، در جلگهای سرسبز و مسطح که بخش عمدهای از سطح آن را مرداب انزلی تشکیل میدهد، واقع شده است. این شهرستان از شمال به دریای خزر، از شرق با شهرستان رشت، از جنوب با شهرستان صومعهسرا، و از غرب با شهرستان رضوانشهر همسایه است[۳]. مرداب (تالاب) انزلی، یکی از پدیدههای طبیعی زیبا و جالب توجه شهرستان است. حدود 10 رودخانه بزرگ و کوچک که از ارتفاعات شمالی سرچشمه گرفتهاند، پس از عبور از جلگه اطراف و مشروب نمودن شهرستان، در پایان به تالاب سرازیر میشوند[۴].
شهر انزلی، به عنوان یکی از بندرهای بزرگ و مهم دریای خزر و بزرگترین بندر استان گیلان، با مختصات جغرافیایی "00 '28 ْ49 طول شرقی و "30 '27 ْ37 عرض شمالی و ارتفاع 25- متر[۵]، در فاصله 363 کیلومتری تهران و 39 کیلومتری مرکز استان (رشت) قرار دارد[۶] و به دلیل موقعیت جغرافیایی، سوقالجیشی و نظامی دارای اهمیت ویژهای است. «زق رودخانه» و «لیر بازار رودگا» نیز دو رود دایمی هستند که پس از عبور از شهر، به دریا میریزند[۷].
کشاورزی، دامداری، ماهیگیری و صنایع مرتبط با شیلات و نیز صنایع دستی، بخشی از اشتغالات مردم را تشکیل میدهد. بندرانزلی و روستاها و مناطق اطراف نزدیک به دریا، به دلیل موقعیت مناسب سواحل خود، هر سال پذیرای تعداد بسیاری گردشگر است که زمینهساز اشتغال مستقیم و غیر مستقیم بسیاری از ساکنان شهرستان شده است. تأسیسات بندری و گمرکی و موقعیت ارتباط دریایی این شهر با بندرهای داخلی و خارجی نیز، جایگاه ویژهای به این شهر بخشیده، به گونهای که هم در گذشته و هم در حال حاضر به صورت یکی از دروازههای ورودی و خروجی کالا و مسافر به خارج از کشور درآمده است.
موقعیت جغرافیایی انزلی در گذشته نیز مورد توجه بود و به همین دلیل در زمانهای مختلف از جمله در جنگهای جهانی اول و دوم جهانی به اشغال ارتش روسیه در آمد. خسرو خان گرجی که در 1230ق / 1815م حکومت گیلان را داشت، بناهای زیادی در انزلی ساخت و پیش از آن بندری کوچک بود که اهمیت و قدمت چندانی نداشت[۸].
بندرانزلی در زمان رضاشاه پهلوی، به بندر پهلوی (شهریور 1314ش) تغییر نام پیدا کرد؛ اما پس از سرنگونی حکومت پهلوی، نام گذشته خود را بازیافت. جمعیت شهر بندرانزلی در 1375ش تعداد 98544 تن بود[۹] که طبق برآوردها در 1384ش به 102925 تن رسیده است[۱۰].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ دفتر تقسیمات كشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات كشوری. تهران: دفتر تقسیمات كشوری (وزارت كشور)، 1383.
- ↑ نجفیكانی، علیاكبر. مقدمهای بر جغرافیای طبیعی ایران. چ 1، تهران: سازمان جغرافیایی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، 1381، ص 30.
- ↑ اطلس گیتاشناسی استانهای كشور. تهران: گیتاشناسی، 1383.
- ↑ جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 2، رودها و رودنامه ایران، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص252، 439، 498.
- ↑ جعفری، عباس.گیتاشناسی ایران ج 3، دایرهالمعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص197.
- ↑ سازمان حمل و نقل و پایانههای كشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.
- ↑ جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 2، رودها و رودنامه ایران، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 498.
- ↑ بیات، عزیزالله. كلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران. چ 1، تهران: امیركبیر، 1367، ص 320.
- ↑ نورالهی، طه. توزیع و طبقهبندی جمعیت شهرهای ایران در سرشماریهای 75-1335. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی كشور)، 1382، ص 178.
- ↑ مركز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای كشور. تهران: مركز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامهریزی كشور)، 1380، ص 203.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
غلامحسین تکمیل همایون