مجله آموزش و پرورش: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۲

آموزش و پرورش، نشریة رسمی وزارت آموزش و پرورش ایران از سال 1298ش تا 1357ش.

این مجله از حیث طول زمان انتشار یكی از نشریات معدود و مهم ایران است، لیكن از وقت تأسیس تا هنگام تعطیل چند نام مختلف داشته است و با این همه همواره به عنوان ارگان رسمی وزارت فرهنگ ایران به شمار می‌رفته است. این مجله مدیران متعدد با سلیقه‌های متنوع داشته است. در نخستین سال انتشار مجله با نام اصول تعلیمات و با قطع بزرگ به مدت دو سال منتشر شد. در اوائل سال 1304ش علی‌اصغر حكمت شیرازی رئیس یكی از دوایر وزارت معارف، مدیریت مجله را بر عهده گرفت. حكمت در سر مقالة نخستین شماره تحت عنوان مجلة تعلیم و تربیت علت انتشار و تغییر نام آن به مجلة تعلیم و تربیت را بیان داشت و افزود كه منظور از انتشار این نشریه صرفاً اشاعة افكار نو و آشنا ساختن معلمان و دبیران با دانش روز می‌باشد.

این مجله دو بخش مستقل داشت: بخش اول به مقالات و پژوهش‌های ادبی و فرهنگی و اجتماعی و بخش دوم به درج قوانین و آئین‌نامه‌های آموزش و پرورش و دستورالعمل‌های وزارت‌خانه، به ویژه تصمیمات شورای عالی فرهنگ، اختصاص یافت. بخش دوم نه تنها در آن زمان مورد استفاده قرار می‌گرفت، بلكه اكنون نیز منبعی اصلی برای تدوین تاریخ فرهنگ ایران به شمار می‌آید.

با همة تلاش حكمت در ادامة انتشار این مجله، لیكن انتشار آن به بیش از دو سال نكشید و در 1306ش تعطیل و این تعطیلی 6 سال به درازا كشید. سرانجام، به همت علی‌اصغر حكمت، كه به مقام وزارت رسیده بود، كار انتشار آن از اول سال 1313ش دوباره آغاز شد. این بار مجله با مدیریت نصرالله فلسفی، نویسنده و مترجم و استاد دانشگاه تهران انتشار یافت. فلسفی، كه تا اسفند 1316ش مدیری مجله را بر عهده داشت، مقالات كثیری از دانشمندان برجستة آن روزگار چون بدیع‌الزمان فروزانفر، احمد بهمنیار، احمد كسروی، رشید یاسمی و دكتر صدیق اعلم را به چاپ رساند.

از اول 1317ش مجله با نام جدید آموزش و پرورش، كه فرهنگستان آنرا در برابر اصطلاح تعلیم و تربیت نهاده بود، با مدیری محمد محیط طباطبایی دوباره انتشار یافت. مدیر بعدی دكتر لطفعلی صورتگر بود كه از نیمة 1319ش تا آخر 1322ش مجله را منتشر كرد. سپس حبیب یغمایی مدیریت مجله را در سال‌های 1323ش و 1324ش و 1328ش بر عهده گرفت و مجله را به سبك و سیاق مجله‌های تحقیقی منتشر می‌كرد. پس از وی تا 1357ش افراد متعدد چون محسن شاملو، اقبال یغمایی، عباس شوقی، دكتر محمد امین ریاحی و دكتر مهدی جویا و چند تن دیگر، كه اكثراً سمت مدیر كلی ادارة نگارش فرهنگ را داشتند، مدیریت مجله را تقبّل نمودند. نشریة آموزش و پرورش چند سال قبل از انقلاب به مدیری روانشاد ایرج جهانشاهی و سردبیری عبدالمحمد آیتی منتشر شد. پس از انقلاب آخرین دورة انتشار این مجله، یعنی سال چهل و هشتم آن در سال‌های 1358ش و 1359ش به مدیری محمود حاج حكیمی منتشر و پس از آن برای همیشه تعطیل شد.

مجلة آموزش و پرورش به سبب دوران انتشار طولانی و تغییر مدیران و سردبیران، نشریه‌ای یكدست نبوده، و بنابراین تغییرات، مطالب و محتویات آن تفاوت می‌كرد. مندرجات آنرا در برخی سال‌ها بیشتر مطالب و موضوعات تحقیقی و در برخی ادوار بیشتر مقالات آموزشی و تربیتی و مسائل فنی آموزش و پرورش تشكیل می‌داد. در بیشتر شماره‌ها نیز اخبار فرهنگی و خبرهای وزارت آموزش و پرورش درج می‌شد.

مآخذ:

1- آرین پور، یحیی. از نیما تا روزگار ما. تهران: 1374، ص 63-64؛ افشار، ایرج. فهرست مقالات فارسی. تهران: فرانكلین، 1348، ج 1، مقدمه، ج 2، مقدمه؛ صدرهاشمی، محمد. تاریخ جراید و مجلات ایران. اصفهان: 1363، ج 1، ص 128-132، 272-275؛ یغمایی، اقبال. «ماهنامة آموزش و پرورش از 1298 تا امروز»، مجلة آموزش و پرورش. سال 35، ص 113-115.

سیدعلی آل‌داود

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''آموزش و پرورش'''، نشرية رسمي وزارت آموزش و پرورش ايران از سال 1298ش تا 1357ش.
+'''آموزش و پرورش'''، نشریة رسمی وزارت آموزش و پرورش [[ایران]] از سال 1298ش تا 1357ش.
-اين مجله از حيث طول زمان انتشار يكي از نشريات معدود و مهم ايران است، ليكن از وقت تأسيس تا هنگام تعطيل چند نام مختلف داشته است و با اين همه همواره به عنوان ارگان رسمي وزارت فرهنگ ايران به شمار مي‌رفته است. اين مجله مديران متعدد با سليقه‌هاي متنوع داشته است. در نخستين سال انتشار مجله با نام ''اصول تعليمات'' و با قطع بزرگ به مدت دو سال منتشر شد. در اوائل سال 1304ش علي‌اصغر حكمت شيرازي رئيس يكي از دواير وزارت معارف، مديريت مجله را بر عهده گرفت. حكمت در سر مقالة نخستين شماره تحت عنوان مجلة ''تعليم و تربيت'' علت انتشار و تغيير نام آن به مجلة ''تعليم و تربيت'' را بيان داشت و افزود كه منظور از انتشار اين نشريه صرفاً اشاعة افكار نو و آشنا ساختن معلمان و دبيران با دانش روز مي‌باشد.
+این مجله از حیث طول زمان انتشار یكی از نشریات معدود و مهم ایران است، لیكن از وقت تأسیس تا هنگام تعطیل چند نام مختلف داشته است و با این همه همواره به عنوان ارگان رسمی وزارت فرهنگ ایران به شمار می‌رفته است. این مجله مدیران متعدد با سلیقه‌های متنوع داشته است. در نخستین سال انتشار مجله با نام ''اصول تعلیمات'' و با قطع بزرگ به مدت دو سال منتشر شد. در اوائل سال 1304ش علی‌اصغر حكمت شیرازی رئیس یكی از دوایر وزارت معارف، مدیریت مجله را بر عهده گرفت. حكمت در سر مقالة نخستین شماره تحت عنوان مجلة ''تعلیم و تربیت'' علت انتشار و تغییر نام آن به مجلة ''تعلیم و تربیت'' را بیان داشت و افزود كه منظور از انتشار این نشریه صرفاً اشاعة افكار نو و آشنا ساختن معلمان و دبیران با دانش روز می‌باشد.
-اين مجله دو بخش مستقل داشت: بخش اول به مقالات و پژوهش‌هاي ادبي و فرهنگي و اجتماعي و بخش دوم به درج قوانين و آئين‌نامه‌هاي آموزش و پرورش و دستورالعمل‌هاي وزارت‌خانه، به ويژه تصميمات شوراي عالي فرهنگ، اختصاص يافت. بخش دوم نه تنها در آن زمان مورد استفاده قرار مي‌گرفت، بلكه اكنون نيز منبعي اصلي براي تدوين تاريخ فرهنگ ايران به شمار مي‌آيد.
+این مجله دو بخش مستقل داشت: بخش اول به مقالات و پژوهش‌های ادبی و فرهنگی و اجتماعی و بخش دوم به درج قوانین و آئین‌نامه‌های آموزش و پرورش و دستورالعمل‌های وزارت‌خانه، به ویژه تصمیمات شورای عالی فرهنگ، اختصاص یافت. بخش دوم نه تنها در آن زمان مورد استفاده قرار می‌گرفت، بلكه اكنون نیز منبعی اصلی برای تدوین تاریخ فرهنگ ایران به شمار می‌آید.
-با همة تلاش حكمت در ادامة انتشار اين مجله، ليكن انتشار آن به بيش از دو سال نكشيد و در 1306ش تعطيل و اين تعطيلي 6 سال به درازا كشيد. سرانجام، به همت علي‌اصغر حكمت، كه به مقام وزارت رسيده بود، كار انتشار آن از اول سال 1313ش دوباره آغاز شد. اين بار مجله با مديريت نصرالله فلسفي، نويسنده و مترجم و استاد دانشگاه تهران انتشار يافت. فلسفي، كه تا اسفند 1316ش مديري مجله را بر عهده داشت، مقالات كثيري از دانشمندان برجستة آن روزگار چون بديع‌الزمان فروزانفر، احمد بهمنيار، احمد كسروي، رشيد ياسمي و دكتر صديق اعلم را به چاپ رساند.
+با همة تلاش حكمت در ادامة انتشار این مجله، لیكن انتشار آن به بیش از دو سال نكشید و در 1306ش تعطیل و این تعطیلی 6 سال به درازا كشید. سرانجام، به همت علی‌اصغر حكمت، كه به مقام وزارت رسیده بود، كار انتشار آن از اول سال 1313ش دوباره آغاز شد. این بار مجله با مدیریت نصرالله فلسفی، نویسنده و مترجم و استاد دانشگاه تهران انتشار یافت. فلسفی، كه تا اسفند 1316ش مدیری مجله را بر عهده داشت، مقالات كثیری از دانشمندان برجستة آن روزگار چون بدیع‌الزمان فروزانفر، احمد بهمنیار، احمد كسروی، رشید یاسمی و دكتر صدیق اعلم را به چاپ رساند.
-از اول 1317ش مجله با نام جديد ''آموزش و پرورش،'' كه فرهنگستان آنرا در برابر اصطلاح تعليم و تربيت نهاده بود، با مديري محمد محيط طباطبايي دوباره انتشار يافت. مدير بعدي دكتر لطفعلي صورتگر بود كه از نيمة 1319ش تا آخر 1322ش مجله را منتشر كرد. سپس حبيب يغمايي مديريت مجله را در سال‌هاي 1323ش و 1324ش و 1328ش بر عهده گرفت و مجله را به سبك و سياق مجله‌هاي تحقيقي منتشر مي‌كرد. پس از وي تا 1357ش افراد متعدد چون محسن شاملو، اقبال يغمايي، عباس شوقي، دكتر محمد امين رياحي و دكتر مهدي جويا و چند تن ديگر، كه اكثراً سمت مدير كلي ادارة نگارش فرهنگ را داشتند، مديريت مجله را تقبّل نمودند. نشرية آموزش و پرورش چند سال قبل از انقلاب به مديري روانشاد ايرج جهانشاهي و سردبيري عبدالمحمد آيتي منتشر شد. پس از انقلاب آخرين دورة انتشار اين مجله، يعني سال چهل و هشتم آن در سال‌هاي 1358ش و 1359ش به مديري محمود حاج حكيمي منتشر و پس از آن براي هميشه تعطيل شد.
+از اول 1317ش مجله با نام جدید ''آموزش و پرورش،'' كه فرهنگستان آنرا در برابر اصطلاح تعلیم و تربیت نهاده بود، با مدیری محمد محیط طباطبایی دوباره انتشار یافت. مدیر بعدی دكتر لطفعلی صورتگر بود كه از نیمة 1319ش تا آخر 1322ش مجله را منتشر كرد. سپس حبیب یغمایی مدیریت مجله را در سال‌های 1323ش و 1324ش و 1328ش بر عهده گرفت و مجله را به سبك و سیاق مجله‌های تحقیقی منتشر می‌كرد. پس از وی تا 1357ش افراد متعدد چون محسن شاملو، اقبال یغمایی، عباس شوقی، دكتر محمد امین ریاحی و دكتر مهدی جویا و چند تن دیگر، كه اكثراً سمت مدیر كلی ادارة نگارش فرهنگ را داشتند، مدیریت مجله را تقبّل نمودند. نشریة آموزش و پرورش چند سال قبل از انقلاب به مدیری روانشاد ایرج جهانشاهی و سردبیری عبدالمحمد آیتی منتشر شد. پس از انقلاب آخرین دورة انتشار این مجله، یعنی سال چهل و هشتم آن در سال‌های 1358ش و 1359ش به مدیری محمود حاج حكیمی منتشر و پس از آن برای همیشه تعطیل شد.
-مجلة آموزش و پرورش به سبب دوران انتشار طولاني و تغيير مديران و سردبيران، نشريه‌اي يكدست نبوده، و بنابراين تغييرات، مطالب و محتويات آن تفاوت مي‌كرد. مندرجات آنرا در برخي سال‌ها بيشتر مطالب و موضوعات تحقيقي و در برخي ادوار بيشتر مقالات آموزشي و تربيتي و مسائل فني آموزش و پرورش تشكيل مي‌داد. در بيشتر شماره‌ها نيز اخبار فرهنگي و خبرهاي وزارت آموزش و پرورش درج مي‌شد.
+مجلة آموزش و پرورش به سبب دوران انتشار طولانی و تغییر مدیران و سردبیران، نشریه‌ای یكدست نبوده، و بنابراین تغییرات، مطالب و محتویات آن تفاوت می‌كرد. مندرجات آنرا در برخی سال‌ها بیشتر مطالب و موضوعات تحقیقی و در برخی ادوار بیشتر مقالات آموزشی و تربیتی و مسائل فنی آموزش و پرورش تشكیل می‌داد. در بیشتر شماره‌ها نیز اخبار فرهنگی و خبرهای وزارت آموزش و پرورش درج می‌شد.
 '''مآخذ:'''
--    آرين پور، يحيي. '''''از نيما تا روزگار ما'''''. تهران: 1374، ص 63-64؛ افشار، ايرج. '''''فهرست مقالات فارسي'''''. تهران: فرانكلين، 1348، ج 1، مقدمه، ج 2، مقدمه؛ صدرهاشمي، محمد. '''''تاريخ جرايد و مجلات ايران'''''. اصفهان: 1363، ج 1، ص 128-132، 272-275؛ يغمايي، اقبال. «ماهنامة آموزش و پرورش از 1298 تا امروز»، '''''مجلة''''' '''''آموزش و پرورش'''''.  سال 35، ص 113-115.
+-    آرین پور، یحیی. '''''از نیما تا روزگار ما'''''. تهران: 1374، ص 63-64؛ افشار، ایرج. '''''فهرست مقالات فارسی'''''. تهران: فرانكلین، 1348، ج 1، مقدمه، ج 2، مقدمه؛ صدرهاشمی، محمد. '''''تاریخ جراید و مجلات ایران'''''. اصفهان: 1363، ج 1، ص 128-132، 272-275؛ یغمایی، اقبال. «ماهنامة آموزش و پرورش از 1298 تا امروز»، '''''مجلة''''' '''''آموزش و پرورش'''''.  سال 35، ص 113-115.
 سیدعلی آل‌داود