خجندی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
یونس كرامتی | |||
نسخهٔ ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۰
خجندی، ابومحمود حامد بن خضر (درگذشت حدود 390 قمری)، ریاضیدان و ستاهشناس مشهور ایرانی.
به گفته بیرونی*، در ساخت افزارهای نجومی، بهویژه اسطرلاب* یگانه روزگار خود بود. در روزگار فخرالدوله دیلمی در ری میزیست و بر قله کوه طبرک (احتمالا همان کوه صفائیه در جنوب تهران) دستگاه بسیار عظیمی برای رصد نصف النهاری خورشید و ستارگان ساخت که به افتخار حامی خود آنرا «سُدس فخری» نامید. بیرونی آنرا دقیقترین دستگاه رصدی ساخته شده تا آن روزگار برشمرده است[۱][۲][۳][۴]. وی کوشید ناممکن بودن حل مسألهای را که بعدها به معادله فِرما (ریاضیدان فرانسوی) مشهور شد ثابت کند (این قضیه حدوداً 1000 سال بعد در نخستین سالهای هزاره سوم میلادی ثابت شد!)، اما از حاصل کار او نشانی در دست نیست[۲][۱].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ کرامتی، یونس. کارنامه ایرانیان. تهران: 1380، ص 85-89.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ قربانی، ابوالقاسم. زندگینامه ریاضیدانان دوره اسلامی. تهران: 1365، ص 231-236.
- ↑ بیرونی. «حکایه آله مسمی بسدس فخری»، به کوشش لوئیس شیخو، مجله المشرق. بیروت: ج 11، 1908م، ص 60-69.
- ↑ Wiedemann, Eilhard, “Uber den sextant des al-chogendi”, Archiv fur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik, Vol. II, 1910, pp 149-151
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
یونس كرامتی