پرش به محتوا

مدینه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''مدينه،''' از شهرهاي معروف جزيرۀالعرب.<sup>1</sup> واقع در زميني هموار بين دو كوه،<sup>1</sup> در فاصلۀ 500 كيلومتري شمال مكه و 425 كيلومتري شمال شرقي جده،<sup>3</sup> در ناحيه حجاز در شبه جزيرۀ عربستان.<sup>4</sup> مدينه كه در جاهليت نامش يثرب بوده، پس از ورود رسول ال...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''مدينه،''' از شهرهاي معروف جزيرۀالعرب.<sup>1</sup> واقع در زميني هموار بين دو كوه،<sup>1</sup> در فاصلۀ 500 كيلومتري شمال مكه و 425 كيلومتري شمال شرقي جده،<sup>3</sup> در ناحيه حجاز در شبه جزيرۀ عربستان.<sup>4</sup> مدينه كه در جاهليت نامش يثرب بوده، پس از ورود رسول الله(ص) به آنجا به مدينۀالنبي (مدينۀالرسول) تغيير نام يافت.<sup>5</sup> پيامبر پس از هجرت در مدينه، اقامت نمودند و اين شهر محل مسجد و مدفن ايشان گرديد.<sup>6</sup>و حرم مقدس پيغمبر اسلام نيز در آنجا است.<sup>7</sup> نام مدينه چهار بار،<sup>8</sup> و يثرب فقط يك بار در قرآن ذكر شده است.<sup>9</sup> به گزارش ابراهيم ابن يحيي مدينه در تورات داراي يازده اسم است، به نقل از زيد بن اسلم، رسول خدا فرمودند: «براي مدينه دَه نام مي‌باشد» و سمهودي در كتاب وفاءالوفاء بيش از 90 اسم به مدينه نسبت داده كه از آن جمله طيبه، طابۀ، جابرۀ، مجبورۀ، دارالايمان مي‌باشد.<sup>10</sup> در حديث رسول خدا(ص) آمده كربلا ديگر به شمشير گشوده شد ولي مدينه به قرآن فتح گرديد.<sup>11</sup> هواي مدينه گرم و در آن آب روان وجود دارد.<sup>12</sup> آب مشروب مدينه قبل و بعد از اسلام از چاه رومَد بود.<sup>13</sup> عروه، بيرحاء، ابس بن مالك، غرس و أنا از چاه‌هاي ديگر مدينه مي‌باشد.<sup>14</sup> به گفتۀ يعقوبي مدينه را چهار رودخانه بوده (1343ش) به نام‌هاي وادي بطحان، عقيق اكبر، عقيق اصغر و وادي قناۀ.<sup>15</sup> اُحد نزديك ترين كوه به مدينه در شمال،<sup>16</sup> كوه عيره در جنوب و دو كوه أجا و سلمي كه به طي مشهورند در مشرق قرار دارند.<sup>17</sup> ساكنين مدينه اكثراً اهل سنت و جماعت‌اند، فقط طائفه‌اي به نام غاوله داراي مذهب تشيع‌اند.<sup>18</sup>  
'''مدینه،''' از شهرهای معروف جزیرۀالعرب<ref name=":0">حسین دشتی، سیدمصطفی. '''''معارف و معاریف'''''. قم: چاپ صدر، ج9، چ2، ص248.</ref>. واقع در زمینی هموار بین دو کوه<ref name=":1">قره چانلو، حسین. '''''حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه)'''''. تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص15 به نقل از حمدالله مستوفی قزوینی، '''''نزهۀالقلوب'''''. نشهر طهوری، ص12.</ref>، در فاصلۀ 500 کیلومتری شمال مکه و 425 کیلومتری شمال شرقی جده<ref name=":1" />، در ناحیه حجاز در شبه جزیرۀ عربستان<ref name=":2">خرمشاهی، بهاءالدین. '''''دانشنامۀ قرآن پژوهی'''''. تهران: انتشارات دوستان، ناهید، ذیل مقالۀ مدینه، ج2، ص2023.</ref>. مدینه که در جاهلیت نامش یثرب بوده، پس از ورود رسول الله(ص) به آنجا به مدینۀالنبی (مدینۀالرسول) تغییر نام یافت<ref name=":1" />. پیامبر پس از هجرت در مدینه، اقامت نمودند و این شهر محل مسجد و مدفن ایشان گردید<ref name=":2" />، و حرم مقدس پیغمبر اسلام نیز در آنجا است<ref name=":0" />. نام مدینه چهار بار<ref>سورۀ 9/101 و 120؛ سورۀ 33/60؛ سورۀ 63/8.</ref>، و یثرب فقط یک بار در قرآن ذکر شده است<ref>'''''قرآن'''''. سورۀ 33/13.</ref>. به گزارش ابراهیم ابن یحیی مدینه در تورات دارای یازده اسم است، به نقل از زید بن اسلم، رسول خدا فرمودند: «برای مدینه دَه نام می‌باشد» و سمهودی در کتاب وفاءالوفاء بیش از 90 اسم به مدینه نسبت داده که از آن جمله طیبه، طابۀ، جابرۀ، مجبورۀ، دارالایمان می‌باشد<ref>قره چانلو، حسین. '''''حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه)'''''. تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیرف ص. 115-116.</ref>. در حدیث رسول خدا(ص) آمده کربلا دیگر به شمشیر گشوده شد ولی مدینه به قرآن فتح گردید<ref>حسین دشتی، سیدمصطفی. '''''معارف و معاریف'''''. قم: چاپ صدر، ج9، چ2، ص248، به نقل از کنزالعمال حدیث 34903.</ref>. هوای مدینه گرم و در آن آب روان وجود دارد<ref name=":1" />. آب مشروب مدینه قبل و بعد از [[اسلام]] از چاه رومَد بود<ref>قره چانلو، حسین. '''''حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه)'''''. تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 120</ref>. عروه، بیرحاء، ابس بن مالک، غرس و أنا از چاه‌های دیگر مدینه می‌باشد<ref>قره چانلو، حسین. '''''حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه)'''''. تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 120 و 121.</ref>. به گفتۀ یعقوبی مدینه را چهار رودخانه بوده (1343ش) به نام‌های وادی بطحان، عقیق اکبر، عقیق اصغر و وادی قناۀ. اُحد نزدیک ترین کوه به مدینه در شمال<ref>قره چانلو، حسین. '''''حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه)'''''.  تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 119، به نقل از اصطخری، '''''مسالک''''' '''''و''''' '''''ممالک'''''. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1347، ص21.</ref>، کوه عیره در جنوب و دو کوه أجا و سلمی که به طی مشهورند در مشرق قرار دارند<ref>قره چانلو، حسین. '''''حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه)'''''.  تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 119، به نقل از ابی الغداء، '''''تقویم''''' '''''البلدان'''''. ترجمۀ آیتی، انتشارات فرهنگ، 1349، ص92 و 119.</ref>. ساکنین مدینه اکثراً اهل سنت و جماعت‌اند، فقط طائفه‌ای به نام غاوله دارای مذهب تشیع‌اند<ref name=":3">قره چانلو، حسین. '''''حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه)'''''.  تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 115.</ref>.


اوس و خزرج دو قبيلۀ عمده اعراب در مدينه بودند كه با هجرت پيامبر به اين شهر اسلام آوردند.<sup>19</sup>  
اوس و خزرج دو قبیلۀ عمده اعراب در مدینه بودند که با هجرت پیامبر به این شهر [[اسلام]] آوردند<ref>خرمشاهی، بهاءالدین. '''''دانشنامۀ قرآن پژوهی'''''. تهران: انتشارات دوستان، ناهید، ذیل مقالۀ مدینه، ج2، ص 2024.</ref>.


خاك مدينه پربركت و حاصلخيز است.<sup>20</sup> و به دو قسمت زمين‌هايي با خاك سفيد و بدون املاح و زمين‌هايي با خاك سياه تقسيم مي‌شود.<sup>21</sup> در مدينه كالاهاي بسيار تجارت مي‌شوند از جمله خرما، روغن، پنير، حبوبات و گندم. مشهورترين بازار مدينه «باب السلام» است و «سوق الساحۀ» و «سوق المناحۀ» كه بازار «حراج» يا «سوق الحراج» هم گويند، از ديگر بازارهاي آن مي‌باشند.<sup>22</sup> همچنين مدينه داراي ديواري با دو جدار داخلي و خارجي (236هـ) بوده است.<sup>23</sup>
خاک مدینه پربرکت و حاصلخیز است<ref name=":3" />. و به دو قسمت زمین‌هایی با خاک سفید و بدون املاح و زمین‌هایی با خاک سیاه تقسیم می‌شود<ref>قره چانلو، حسین. '''''حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه)'''''.  تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 157، به نقل از ایوب صبری پاشا، '''''مرآۀالحرمین (سفرنامۀ مدینه)،''''' ترجمۀ عبدالرسول منشی نشر میراث مکتوب، 1382، ص427.</ref>. در مدینه کالاهای بسیار تجارت می‌شوند از جمله خرما، روغن، پنیر، حبوبات و گندم. مشهورترین بازار مدینه «باب السلام» است و «سوق الساحۀ» و «سوق المناحۀ» که بازار «حراج» یا «سوق الحراج» هم گویند، از دیگر بازارهای آن می‌باشند<ref>قره چانلو، حسین. '''''حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه)'''''.  تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 158.</ref>. همچنین مدینه دارای دیواری با دو جدار داخلی و خارجی (236هـ) بوده است<ref>قره چانلو، حسین. '''''حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه)'''''.  تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 143.</ref>.




'''مآخذ:'''
'''مآخذ:'''


1.   حسين دشتي، سيدمصطفي. '''''معارف و معاريف'''''. قم: چاپ صدر، ج9، چ2، ص248.
1.   حسین دشتی، سیدمصطفی. '''''معارف و معاریف'''''. قم: چاپ صدر، ج9، چ2، ص248.


2.   قره چانلو، حسين. '''''حرمين شريفين (تاريخ مكه و مدينه)'''''. ص15، تهران: مؤسسۀ انتشارات اميركبير، به نقل از حمدالله مستوفي قزويني، '''''نزهۀالقلوب'''''. نشهر طهوري، ص12.
2.   قره چانلو، حسین. '''''حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه)'''''. ص15، تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، به نقل از حمدالله مستوفی قزوینی، '''''نزهۀالقلوب'''''. نشهر طهوری، ص12.


3.   همانجا.
3.   همانجا.


4.   خرمشاهي، بهاءالدين. '''''دانشنامۀ قرآن پژوهي'''''. تهران: انتشارات دوستان، ناهيد، ذيل مقالۀ مدينه، ج2، ص2023.
4.   خرمشاهی، بهاءالدین. '''''دانشنامۀ قرآن پژوهی'''''. تهران: انتشارات دوستان، ناهید، ذیل مقالۀ مدینه، ج2، ص2023.


5.   '''''حرمين شريفين'''''. همانجا.
5.   '''''حرمین شریفین'''''. همانجا.


6.   '''''دانشنامۀ قرآن پژوهي'''''. همانجا.
6.   '''''دانشنامۀ قرآن پژوهی'''''. همانجا.


7.   '''''معارف و معاريف'''''. همانجا.
7.   '''''معارف و معاریف'''''. همانجا.


8.   سورۀ 9/101 و 120؛ سورۀ 33/60؛ سورۀ 63/8.
8.   سورۀ 9/101 و 120؛ سورۀ 33/60؛ سورۀ 63/8.
خط ۲۶: خط ۲۶:
9.   سورۀ 33/13.
9.   سورۀ 33/13.


10. '''''حرمين شريفين'''''. ص 115 و 116.
10. '''''حرمین شریفین'''''. ص 115 و 116.


11. '''''معارف و معاريف'''''. همانجا. به نقل از كنزالعمال حديث 34903.
11. '''''معارف و معاریف'''''. همانجا. به نقل از کنزالعمال حدیث 34903.


12. '''''حرمين شريفين'''''. همانجا.
12. '''''حرمین شریفین'''''. همانجا.


13. همان. ص120.
13. همان. ص120.
خط ۳۶: خط ۳۶:
14. همان. ص120 و 121.
14. همان. ص120 و 121.


15. همان. ص119. به نقل از يعقوبي. '''''البلدان'''''. تهران: ترجمۀ محمد ابراهيم آيتي، 1343، ص92.
15. همان. ص119. به نقل از یعقوبی. '''''البلدان'''''. تهران: ترجمۀ محمد ابراهیم آیتی، 1343، ص92.


16. همانجا. به نقل از اصطخري، '''''مسالك''''' '''''و''''' '''''ممالك'''''. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1347، ص21.
16. همانجا. به نقل از اصطخری، '''''مسالک''''' '''''و''''' '''''ممالک'''''. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1347، ص21.


17. همانجا. به نقل از ابي الغداء، '''''تقويم''''' '''''البلدان'''''. ترجمۀ آيتي، انتشارات فرهنگ، 1349، ص92 و 119.
17. همانجا. به نقل از ابی الغداء، '''''تقویم''''' '''''البلدان'''''. ترجمۀ آیتی، انتشارات فرهنگ، 1349، ص92 و 119.


18. همان. ص115.
18. همان. ص115.


19. '''''دانشنامۀ قرآن پژوهشي'''''. ص2024.
19. '''''دانشنامۀ قرآن پژوهشی'''''. ص2024.


20. '''''حرمين''''' '''''شريفين'''''. ص115.
20. '''''حرمین''''' '''''شریفین'''''. ص115.


21. همان. ص157. به نقل از ايوب صبري پاشا، '''''مرآۀالحرمين (سفرنامۀ مدينه)،''''' ترجمۀ عبدالرسول منشي نشر ميراث مكتوب، 1382، ص427.
21. همان. ص157. به نقل از ایوب صبری پاشا، '''''مرآۀالحرمین (سفرنامۀ مدینه)،''''' ترجمۀ عبدالرسول منشی نشر میراث مکتوب، 1382، ص427.


22. همان. ص158.
22. همان. ص158.

نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۸

مدینه، از شهرهای معروف جزیرۀالعرب[۱]. واقع در زمینی هموار بین دو کوه[۲]، در فاصلۀ 500 کیلومتری شمال مکه و 425 کیلومتری شمال شرقی جده[۲]، در ناحیه حجاز در شبه جزیرۀ عربستان[۳]. مدینه که در جاهلیت نامش یثرب بوده، پس از ورود رسول الله(ص) به آنجا به مدینۀالنبی (مدینۀالرسول) تغییر نام یافت[۲]. پیامبر پس از هجرت در مدینه، اقامت نمودند و این شهر محل مسجد و مدفن ایشان گردید[۳]، و حرم مقدس پیغمبر اسلام نیز در آنجا است[۱]. نام مدینه چهار بار[۴]، و یثرب فقط یک بار در قرآن ذکر شده است[۵]. به گزارش ابراهیم ابن یحیی مدینه در تورات دارای یازده اسم است، به نقل از زید بن اسلم، رسول خدا فرمودند: «برای مدینه دَه نام می‌باشد» و سمهودی در کتاب وفاءالوفاء بیش از 90 اسم به مدینه نسبت داده که از آن جمله طیبه، طابۀ، جابرۀ، مجبورۀ، دارالایمان می‌باشد[۶]. در حدیث رسول خدا(ص) آمده کربلا دیگر به شمشیر گشوده شد ولی مدینه به قرآن فتح گردید[۷]. هوای مدینه گرم و در آن آب روان وجود دارد[۲]. آب مشروب مدینه قبل و بعد از اسلام از چاه رومَد بود[۸]. عروه، بیرحاء، ابس بن مالک، غرس و أنا از چاه‌های دیگر مدینه می‌باشد[۹]. به گفتۀ یعقوبی مدینه را چهار رودخانه بوده (1343ش) به نام‌های وادی بطحان، عقیق اکبر، عقیق اصغر و وادی قناۀ. اُحد نزدیک ترین کوه به مدینه در شمال[۱۰]، کوه عیره در جنوب و دو کوه أجا و سلمی که به طی مشهورند در مشرق قرار دارند[۱۱]. ساکنین مدینه اکثراً اهل سنت و جماعت‌اند، فقط طائفه‌ای به نام غاوله دارای مذهب تشیع‌اند[۱۲].

اوس و خزرج دو قبیلۀ عمده اعراب در مدینه بودند که با هجرت پیامبر به این شهر اسلام آوردند[۱۳].

خاک مدینه پربرکت و حاصلخیز است[۱۲]. و به دو قسمت زمین‌هایی با خاک سفید و بدون املاح و زمین‌هایی با خاک سیاه تقسیم می‌شود[۱۴]. در مدینه کالاهای بسیار تجارت می‌شوند از جمله خرما، روغن، پنیر، حبوبات و گندم. مشهورترین بازار مدینه «باب السلام» است و «سوق الساحۀ» و «سوق المناحۀ» که بازار «حراج» یا «سوق الحراج» هم گویند، از دیگر بازارهای آن می‌باشند[۱۵]. همچنین مدینه دارای دیواری با دو جدار داخلی و خارجی (236هـ) بوده است[۱۶].


مآخذ:

1.   حسین دشتی، سیدمصطفی. معارف و معاریف. قم: چاپ صدر، ج9، چ2، ص248.

2.   قره چانلو، حسین. حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه). ص15، تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، به نقل از حمدالله مستوفی قزوینی، نزهۀالقلوب. نشهر طهوری، ص12.

3.   همانجا.

4.   خرمشاهی، بهاءالدین. دانشنامۀ قرآن پژوهی. تهران: انتشارات دوستان، ناهید، ذیل مقالۀ مدینه، ج2، ص2023.

5.   حرمین شریفین. همانجا.

6.   دانشنامۀ قرآن پژوهی. همانجا.

7.   معارف و معاریف. همانجا.

8.   سورۀ 9/101 و 120؛ سورۀ 33/60؛ سورۀ 63/8.

9.   سورۀ 33/13.

10. حرمین شریفین. ص 115 و 116.

11. معارف و معاریف. همانجا. به نقل از کنزالعمال حدیث 34903.

12. حرمین شریفین. همانجا.

13. همان. ص120.

14. همان. ص120 و 121.

15. همان. ص119. به نقل از یعقوبی. البلدان. تهران: ترجمۀ محمد ابراهیم آیتی، 1343، ص92.

16. همانجا. به نقل از اصطخری، مسالک و ممالک. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1347، ص21.

17. همانجا. به نقل از ابی الغداء، تقویم البلدان. ترجمۀ آیتی، انتشارات فرهنگ، 1349، ص92 و 119.

18. همان. ص115.

19. دانشنامۀ قرآن پژوهشی. ص2024.

20. حرمین شریفین. ص115.

21. همان. ص157. به نقل از ایوب صبری پاشا، مرآۀالحرمین (سفرنامۀ مدینه)، ترجمۀ عبدالرسول منشی نشر میراث مکتوب، 1382، ص427.

22. همان. ص158.

23. همان. ص143.


آیت الله معظمی گودرزی

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ حسین دشتی، سیدمصطفی. معارف و معاریف. قم: چاپ صدر، ج9، چ2، ص248.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ قره چانلو، حسین. حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه). تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص15 به نقل از حمدالله مستوفی قزوینی، نزهۀالقلوب. نشهر طهوری، ص12.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ خرمشاهی، بهاءالدین. دانشنامۀ قرآن پژوهی. تهران: انتشارات دوستان، ناهید، ذیل مقالۀ مدینه، ج2، ص2023.
  4. سورۀ 9/101 و 120؛ سورۀ 33/60؛ سورۀ 63/8.
  5. قرآن. سورۀ 33/13.
  6. قره چانلو، حسین. حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه). تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیرف ص. 115-116.
  7. حسین دشتی، سیدمصطفی. معارف و معاریف. قم: چاپ صدر، ج9، چ2، ص248، به نقل از کنزالعمال حدیث 34903.
  8. قره چانلو، حسین. حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه). تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 120
  9. قره چانلو، حسین. حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه). تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 120 و 121.
  10. قره چانلو، حسین. حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه). تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 119، به نقل از اصطخری، مسالک و ممالک. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1347، ص21.
  11. قره چانلو، حسین. حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه). تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 119، به نقل از ابی الغداء، تقویم البلدان. ترجمۀ آیتی، انتشارات فرهنگ، 1349، ص92 و 119.
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ قره چانلو، حسین. حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه). تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 115.
  13. خرمشاهی، بهاءالدین. دانشنامۀ قرآن پژوهی. تهران: انتشارات دوستان، ناهید، ذیل مقالۀ مدینه، ج2، ص 2024.
  14. قره چانلو، حسین. حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه). تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 157، به نقل از ایوب صبری پاشا، مرآۀالحرمین (سفرنامۀ مدینه)، ترجمۀ عبدالرسول منشی نشر میراث مکتوب، 1382، ص427.
  15. قره چانلو، حسین. حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه). تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 158.
  16. قره چانلو، حسین. حرمین شریفین (تاریخ مکه و مدینه). تهران: مؤسسۀ انتشارات امیرکبیر، ص. 143.