پرش به محتوا

جلگه خوزستان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''جلگه خوزستان،''' وسیع‌ترین جلگه ایران که حدود سه پنجم مساحت استانی به همین نام و نیز قسمت‌هایی از شرق استان‌های بوشهر و [[استان کهگیلویه و بویراحمد|کهگیلویه و بویراحمد]] را در بر می‌گیرد. این جلگه از کوهپایه‌های زاگرس شروع می‌شود و تا سواحل خلیج‌ فارس و اروندرود ادامه می‌یابد.<sup>1</sup> جلگه خوزستان در اثر تجمع آبرفت‌ها در قسمت انتهایی رودهایی که به سوی خلیج فارس روانند، پدید آمده و بخشی کوچک از حوضه آبریز وسیعی را تشکیل می‌دهد که به نام «خلیج فارس و دریای عمان» از جنوب استان آذربایجان غربی تا شرق استان سیستان و بلوچستان گسترده شده است.<sup>2</sup> قسمت‌های شمالی جلگه خوزستان دارای آب فراوان و خاک حاصلخیز و لذا برای کشاورزی بسیار مساعد است امّا قسمت‌های جنوبی آن به علت بالا بودن سطح آب‌های زیرزمینی و به علت جزر و مد دریا، دارای زمین‌های شوره‌ای و غیر قابل کشت است.<sup>3</sup>
جلگه خوزستان، وسیع‌ترین جلگه ایران که حدود سه پنجم مساحت استانی به همین نام و نیز قسمت‌هایی از شرق استان‌های [[بوشهر]] و [[استان کهگیلویه و بویراحمد|کهگیلویه و بویراحمد]] را در بر می‌گیرد. این جلگه از کوهپایه‌های [[زاگرس]] شروع می‌شود و تا سواحل [[خلیج فارس|خلیج‌ فارس]] و [[اروندرود]] ادامه می‌یابد<ref>سازمان پژوهش‌ و برنامه‌ریزی آموزشی. '''''جغرافیای استان خوزستان'''''. تهران: شرکت چاپ و نشر کتا‌ب‌های درسی ایران، 1381، ص 3.</ref>.جلگه خوزستان در اثر تجمع آبرفت‌ها در قسمت انتهایی رودهایی که به سوی [[خلیج فارس]] روانند، پدید آمده و بخشی کوچک از حوضه آبریز وسیعی را تشکیل می‌دهد که به نام «[[خلیج فارس]] و دریای عمان» از جنوب استان [[آذربایجان غربی]] تا شرق [[استان سیستان و بلوچستان]] گسترده شده است<ref>سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''اطلس زمین‌شناسی''''' (اطلس ملی ایران). نگارش دوم، چ 1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 9.</ref>.قسمت‌های شمالی جلگه خوزستان دارای آب فراوان و خاک حاصلخیز و لذا برای کشاورزی بسیار مساعد است امّا قسمت‌های جنوبی آن به علت بالا بودن سطح آب‌های زیرزمینی و به علت جزر و مد دریا، دارای زمین‌های شوره‌ای و غیر قابل کشت است<ref> '''''جغرافیای استان خوزستان'''''. همان. ص 6.</ref>.


رودهای پر آب کرخه، دز، زهره، جراحی و تنها رود پر آب و قابل کشتیرانی ایران یعنی کارون که از ارتفاعات زاگرس سرچشمه می‌گیرند، در این جلگه واقع شده و همه آن‌ها در نهایت به سوی خلیج‌ فارس سرازیر می‌شوند.<sup>4</sup> میانگین بارندگی سالانه جلگه خوزستان در شمال  و در کوهپایه‌های زاگروس حداکثر 500 و در جنوب 100 میلی‌متر است.<sup>5</sup>
رودهای پر آب کرخه، دز، زهره، جراحی و تنها رود پر آب و قابل کشتیرانی ایران یعنی کارون که از ارتفاعات زاگرس سرچشمه می‌گیرند، در این جلگه واقع شده و همه آن‌ها در نهایت به سوی خلیج‌ فارس سرازیر می‌شوند<ref>    جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 2، ''رودها و رودنامه ایران''، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 29 و 30.</ref>. میانگین بارندگی سالانه جلگه خوزستان در شمال  و در کوهپایه‌های زاگروس حداکثر 500 و در جنوب 100 میلی‌متر است<ref>همان. ص 31.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[استان کهگیلویه و بویراحمد|کهگیلویه و بویراحمد]]
 
* [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان و بلوچستان]]
1.    سازمان پژوهش‌ و برنامه‌ریزی آموزشی. '''''جغرافیای استان خوزستان'''''. تهران: شرکت چاپ و نشر کتا‌ب‌های درسی ایران، 1381، ص 3.
* [[بوشهر]]
 
* [[جلگه خزر]]
2.     سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''اطلس زمین‌شناسی''''' (اطلس ملی ایران). نگارش دوم، چ 1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 9.
 
3.    '''''جغرافیای استان خوزستان'''''. همان. ص 6.
 
4.     جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 2، ''رودها و رودنامه ایران''، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 29 و 30.
 
5.    همان. ص 31.




کبری حکیمیان
کبری حکیمیان

نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۴

جلگه خوزستان، وسیع‌ترین جلگه ایران که حدود سه پنجم مساحت استانی به همین نام و نیز قسمت‌هایی از شرق استان‌های بوشهر و کهگیلویه و بویراحمد را در بر می‌گیرد. این جلگه از کوهپایه‌های زاگرس شروع می‌شود و تا سواحل خلیج‌ فارس و اروندرود ادامه می‌یابد[۱].جلگه خوزستان در اثر تجمع آبرفت‌ها در قسمت انتهایی رودهایی که به سوی خلیج فارس روانند، پدید آمده و بخشی کوچک از حوضه آبریز وسیعی را تشکیل می‌دهد که به نام «خلیج فارس و دریای عمان» از جنوب استان آذربایجان غربی تا شرق استان سیستان و بلوچستان گسترده شده است[۲].قسمت‌های شمالی جلگه خوزستان دارای آب فراوان و خاک حاصلخیز و لذا برای کشاورزی بسیار مساعد است امّا قسمت‌های جنوبی آن به علت بالا بودن سطح آب‌های زیرزمینی و به علت جزر و مد دریا، دارای زمین‌های شوره‌ای و غیر قابل کشت است[۳].

رودهای پر آب کرخه، دز، زهره، جراحی و تنها رود پر آب و قابل کشتیرانی ایران یعنی کارون که از ارتفاعات زاگرس سرچشمه می‌گیرند، در این جلگه واقع شده و همه آن‌ها در نهایت به سوی خلیج‌ فارس سرازیر می‌شوند[۴]. میانگین بارندگی سالانه جلگه خوزستان در شمال  و در کوهپایه‌های زاگروس حداکثر 500 و در جنوب 100 میلی‌متر است[۵].

نیز نگاه کنید به


کبری حکیمیان

  1. سازمان پژوهش‌ و برنامه‌ریزی آموزشی. جغرافیای استان خوزستان. تهران: شرکت چاپ و نشر کتا‌ب‌های درسی ایران، 1381، ص 3.
  2. سازمان نقشه‌برداری کشور. اطلس زمین‌شناسی (اطلس ملی ایران). نگارش دوم، چ 1، تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص 9.
  3.  جغرافیای استان خوزستان. همان. ص 6.
  4.     جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 2، رودها و رودنامه ایران، چ 2، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 29 و 30.
  5. همان. ص 31.