اسکندرنامه: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:Eskandar-nezami-ganjavi720.jpg|بندانگشتی|اسکندرنامه برگرفته از وبسایت سلام صدا قابل بازیابی از<nowiki/>https://hiword.ir/%D8%A7%D8%B3%D9%83%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C/]] | [[پرونده:Eskandar-nezami-ganjavi720.jpg|بندانگشتی|اسکندرنامه برگرفته از وبسایت سلام صدا قابل بازیابی از<nowiki/>https://hiword.ir/%D8%A7%D8%B3%D9%83%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C/]] | ||
'''[[اسکندرنامه]]''' نام کتابهایی به نظم یا به نثر در باره اسکندر مقدونی پادشاه مقدونیه (323- 356.م) است<ref name=":0">انوشه، حسن، '''''دانشنامه ادب فارسی'''''/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.</ref><ref name=":1">انوشه، حسن، '''''دانشنامه ادب فارسی'''''/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.</ref>. موضوع این کتابها که در ان تاریخ و افسانه به یکدیگر آمیخته است عبارتند از: تولد اسکندر، لشگرکشیها و سفرهای او، جنگهای او با دارا (داریوش سوم)، ازدواج او با روشنک دختر دارا، جنگ با دیوان و پریان، ساختن شهرهایی به نام اسکندریه، ساختن آیینه اسکندری و جام جهاننما، سد یاجوج و مأجوج (موجود افسانهای)، سفر او به ظلمات در جستجوی آب حیات و سرانجام گرفتاری و مرگ او درظلمات<ref name=":2"> معین، محمد. '''''فرهنگ فارسی دکتر محمد معین'''''. تهران: امیرکبیر جلد 5 اعلام.</ref><ref>میرهادی، توران/ '''''فرهنگنامه کودکان و نوجوانان'''''/ به سرپرستی میرهادی جلد 2 ص 357</ref>. | '''[[اسکندرنامه]]''' نام کتابهایی به نظم یا به نثر در باره اسکندر مقدونی پادشاه مقدونیه (323- 356.م) است<ref name=":0">انوشه، حسن، '''''دانشنامه ادب فارسی'''''/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.</ref><ref name=":1">انوشه، حسن، '''''دانشنامه ادب فارسی'''''/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.</ref>. موضوع این کتابها که در ان تاریخ و افسانه به یکدیگر آمیخته است عبارتند از: تولد اسکندر، لشگرکشیها و سفرهای او، جنگهای او با دارا ([[داریوش]] سوم)، ازدواج او با روشنک دختر دارا، جنگ با دیوان و پریان، ساختن شهرهایی به نام اسکندریه، ساختن آیینه اسکندری و جام جهاننما، سد یاجوج و مأجوج (موجود افسانهای)، سفر او به ظلمات در جستجوی [[آب حیات]] و سرانجام گرفتاری و مرگ او درظلمات<ref name=":2"> معین، محمد. '''''فرهنگ فارسی دکتر محمد معین'''''. تهران: امیرکبیر جلد 5 اعلام.</ref><ref>میرهادی، توران/ '''''فرهنگنامه کودکان و نوجوانان'''''/ به سرپرستی میرهادی جلد 2 ص 357</ref>. | ||
اسکندرنامههای مشهوری که وجود دارد عبارتند از: اسکندرنامه قدیم که در زمان ساسانیان از یونانی به پهلوی، سپس از پهلوی به سریانی و بعد به [[عربی]] و احتمالاً در زمان سامانیان به فارسی ترجمه شده است<ref name=":3">مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف فارسی''''' به سرپرستی غلامحسین مصاحب تهران جلد 1 ص 141.</ref>. نثر [[کتاب]] روان و آمیزهای از حقایق تاریخی، روایتهای سریانی و افسانههای ایرانی است. همین افسانهها به شاهنامه فردوسی و خمسه نظامی راه یافته است<ref name=":4">دهخدا، علی اکبر. '''''لغتنامه'''''/ مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران جلد 2 ص 2081.</ref>. | اسکندرنامههای مشهوری که وجود دارد عبارتند از: اسکندرنامه قدیم که در زمان ساسانیان از یونانی به پهلوی، سپس از پهلوی به سریانی و بعد به [[عربی]] و احتمالاً در زمان [[سامانیان]] به فارسی ترجمه شده است<ref name=":3">مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف فارسی''''' به سرپرستی غلامحسین مصاحب تهران جلد 1 ص 141.</ref>. نثر [[کتاب]] روان و آمیزهای از حقایق تاریخی، روایتهای سریانی و افسانههای ایرانی است. همین افسانهها به شاهنامه فردوسی و خمسه نظامی راه یافته است<ref name=":4">دهخدا، علی اکبر. '''''لغتنامه'''''/ مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران جلد 2 ص 2081.</ref>. | ||
مشهورترین اسکندرنامه منظوم، اسکندرنامه نظامی است که دو بخش دارد: «شرفنامه» بخش تاریخی و «اقبالنامه» یا «خردنامه سکندری» که بخش اخلاقی عرفانی | مشهورترین اسکندرنامه منظوم، اسکندرنامه نظامی است که دو بخش دارد: «شرفنامه» بخش تاریخی و «اقبالنامه» یا «خردنامه سکندری» که بخش اخلاقی عرفانی آن است. در این بخش اسکندر، حکیم و پیامبر معرفی میشود و نظامی، افکار فلسفی و پندهای خود را به نام ارسطو، افلاطون و سقراط در ان بیان میکند<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":1" />، اسکندرنامه (صفوی) که از داستانهای عامیانه فارسی است. این داستان به نثر و سرشار از صحنههای عیاری، جنگاوری و جادوگری است. شخصیت اصلی ان مهمتر نسیم عیار است<ref name=":3" /><ref name=":0" /><ref>موسوی بجنوری، کاظم/ '''''دایرهالمعارف بزرگ اسلامی'''''/ زیرنظر کاظم موسوی بجنوردی تهران 1377 ج 8 ص 367.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
== | * [[کتاب]] | ||
* [[آب حیات]] | |||
* [[سامانیان]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | <references /> | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
صدیقه فروزنده محفوظ | صدیقه فروزنده محفوظ | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:مردم شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۵
اسکندرنامه نام کتابهایی به نظم یا به نثر در باره اسکندر مقدونی پادشاه مقدونیه (323- 356.م) است[۱][۲]. موضوع این کتابها که در ان تاریخ و افسانه به یکدیگر آمیخته است عبارتند از: تولد اسکندر، لشگرکشیها و سفرهای او، جنگهای او با دارا (داریوش سوم)، ازدواج او با روشنک دختر دارا، جنگ با دیوان و پریان، ساختن شهرهایی به نام اسکندریه، ساختن آیینه اسکندری و جام جهاننما، سد یاجوج و مأجوج (موجود افسانهای)، سفر او به ظلمات در جستجوی آب حیات و سرانجام گرفتاری و مرگ او درظلمات[۳][۴].
اسکندرنامههای مشهوری که وجود دارد عبارتند از: اسکندرنامه قدیم که در زمان ساسانیان از یونانی به پهلوی، سپس از پهلوی به سریانی و بعد به عربی و احتمالاً در زمان سامانیان به فارسی ترجمه شده است[۵]. نثر کتاب روان و آمیزهای از حقایق تاریخی، روایتهای سریانی و افسانههای ایرانی است. همین افسانهها به شاهنامه فردوسی و خمسه نظامی راه یافته است[۶].
مشهورترین اسکندرنامه منظوم، اسکندرنامه نظامی است که دو بخش دارد: «شرفنامه» بخش تاریخی و «اقبالنامه» یا «خردنامه سکندری» که بخش اخلاقی عرفانی آن است. در این بخش اسکندر، حکیم و پیامبر معرفی میشود و نظامی، افکار فلسفی و پندهای خود را به نام ارسطو، افلاطون و سقراط در ان بیان میکند[۳][۵][۶][۲]، اسکندرنامه (صفوی) که از داستانهای عامیانه فارسی است. این داستان به نثر و سرشار از صحنههای عیاری، جنگاوری و جادوگری است. شخصیت اصلی ان مهمتر نسیم عیار است[۵][۱][۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ انوشه، حسن، دانشنامه ادب فارسی/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ انوشه، حسن، دانشنامه ادب فارسی/ به سرپرستی حسن انوشه. تهران جلد یکم ص 107.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ معین، محمد. فرهنگ فارسی دکتر محمد معین. تهران: امیرکبیر جلد 5 اعلام.
- ↑ میرهادی، توران/ فرهنگنامه کودکان و نوجوانان/ به سرپرستی میرهادی جلد 2 ص 357
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی به سرپرستی غلامحسین مصاحب تهران جلد 1 ص 141.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ دهخدا، علی اکبر. لغتنامه/ مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران جلد 2 ص 2081.
- ↑ موسوی بجنوری، کاظم/ دایرهالمعارف بزرگ اسلامی/ زیرنظر کاظم موسوی بجنوردی تهران 1377 ج 8 ص 367.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
صدیقه فروزنده محفوظ