سبزه نوروزی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''سبزة نوروزي'''، دانههاي گندم و عدس و يا غلّه و حبوب ديگري كه به نشانة بركت و فراواني در سال نو در ظرفهايي ميكارند و سبز ميكنند و در خوان نوروزي ميگذارند. برخي با روياندن تخم تَرتيزك يا كنجد روي كوزههاي سفالي<sup>1</sup>، و برخي ديگر، مانند...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''سبزه نوروزی'''، دانههای گندم و عدس و یا غلّه و حبوب دیگری كه به نشانه بركت و فراوانی در سال نو در ظرفهایی میكارند و سبز میكنند و در خوان نوروزی میگذارند. برخی با رویاندن تخم تَرتیزك یا كنجد روی كوزههای سفالی<sup>1</sup>، و برخی دیگر، مانند مردم خور با كاشتن غلّه در هفت طاقچه خانه سبزه نوروزی را فراهم میكنند.<sup>2</sup> | ||
رسم سبزه | رسم سبزه رویاندن در نوروز را به روز بازگشت جمشید، پس از سركوب اهریمنان به زمین خشك شده از گیاه و درخت، پیوند میدهند و میگویند: در این روز هر كس مشتی جو در تشتی كاشت. از آن پس این سنت پایدار بماند و هر ساله مردم در آستانه نوروز 7 نوع غلّه در 7 استوانه در خانههایشان بكارند و با چگونگی رویش هر یك از گیاهان خوبی و بدی زراعت آن گیاه را در سال نو گمان زنند.<sup>3</sup> | ||
در | در [[ساسانیان|دوره ساسانی]] از 25 روز پیش از نوروز بر 12 ستون خشت خام در دربار 12 نوع غلّه و حبوب سبز میكردند. سبزهها را در روز ششم فروردین میكندند و در دربار میپراكندند و تا روز مهر، 16 فروردین جمع نمیكردند. رویش هر یك از گیاهان بیشتر بود، كشت و فرآورده آن را در سال بهتر و فزونتر میدانستند.<sup>4</sup> امروزه سبزهها را تا سیزده نوروز نگه میدارند و در آن روز به آب روان میدهند. رسم سبزه رویاندن و در آب انداختن را با رسم كاشتن گیاه و گل در جشن بهاری آدونیس [1]آئین رویش بابلی ـ سریانی) و انداختن گیاهان پس از 8 روز با پیكره آدونیس در دریاچه یا چشمه همسان دانستهاند.<sup>5</sup> | ||
'''مآخذ:''' | '''مآخذ:''' | ||
1- | 1- بلوكباشی، علی. '''''نوروز: جشن نوزایی آفرینش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص 51. | ||
2- | 2- هنری، مرتضی. '''''آئینهای نوروزی.''''' تهران: 1353، مركز مردمشناسی ایران، ص 52. | ||
3- | 3- بیرونی، ابوریحان. '''''آثارالباقیه عن القرون الخالیه.''''' به كوشش زاخائو، آلمان: لایپزیگ، 1923م، ص 217؛ همو. '''''آثارالباقیه'''''. ترجمه اكبر داناسرشت، تهران: 1363، امیركبیر، ص 330. | ||
4- | 4- معین، محمد. «جشن نوروز»، '''''جهان نو'''''. س اول، ش 1، خرداد 1325، ص 212. | ||
5- مأخذ ش 1، ص 98. | 5- مأخذ ش 1، ص 98. | ||
نسخهٔ ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۰
سبزه نوروزی، دانههای گندم و عدس و یا غلّه و حبوب دیگری كه به نشانه بركت و فراوانی در سال نو در ظرفهایی میكارند و سبز میكنند و در خوان نوروزی میگذارند. برخی با رویاندن تخم تَرتیزك یا كنجد روی كوزههای سفالی1، و برخی دیگر، مانند مردم خور با كاشتن غلّه در هفت طاقچه خانه سبزه نوروزی را فراهم میكنند.2
رسم سبزه رویاندن در نوروز را به روز بازگشت جمشید، پس از سركوب اهریمنان به زمین خشك شده از گیاه و درخت، پیوند میدهند و میگویند: در این روز هر كس مشتی جو در تشتی كاشت. از آن پس این سنت پایدار بماند و هر ساله مردم در آستانه نوروز 7 نوع غلّه در 7 استوانه در خانههایشان بكارند و با چگونگی رویش هر یك از گیاهان خوبی و بدی زراعت آن گیاه را در سال نو گمان زنند.3
در دوره ساسانی از 25 روز پیش از نوروز بر 12 ستون خشت خام در دربار 12 نوع غلّه و حبوب سبز میكردند. سبزهها را در روز ششم فروردین میكندند و در دربار میپراكندند و تا روز مهر، 16 فروردین جمع نمیكردند. رویش هر یك از گیاهان بیشتر بود، كشت و فرآورده آن را در سال بهتر و فزونتر میدانستند.4 امروزه سبزهها را تا سیزده نوروز نگه میدارند و در آن روز به آب روان میدهند. رسم سبزه رویاندن و در آب انداختن را با رسم كاشتن گیاه و گل در جشن بهاری آدونیس [1]آئین رویش بابلی ـ سریانی) و انداختن گیاهان پس از 8 روز با پیكره آدونیس در دریاچه یا چشمه همسان دانستهاند.5
مآخذ:
1- بلوكباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی آفرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص 51.
2- هنری، مرتضی. آئینهای نوروزی. تهران: 1353، مركز مردمشناسی ایران، ص 52.
3- بیرونی، ابوریحان. آثارالباقیه عن القرون الخالیه. به كوشش زاخائو، آلمان: لایپزیگ، 1923م، ص 217؛ همو. آثارالباقیه. ترجمه اكبر داناسرشت، تهران: 1363، امیركبیر، ص 330.
4- معین، محمد. «جشن نوروز»، جهان نو. س اول، ش 1، خرداد 1325، ص 212.
5- مأخذ ش 1، ص 98.
علی بلوکباشی
[1]. Adonis