جام چِل کلید

جام چِلْ کلید، یا جام باطلِ سِحر، جامی برنجین یا مسین کوچک که بر دیواره درونی و بیرونی آن سوره‌ها و آیه‌هایی از قرآن کنده و به آن چهل کلید بسیار کوچک بسته‌اند.

سوره‌ها عبارتند از «چهار قُل»، چهار سوره کافرون، اخلاص، فَلَق و ناس، که با فعل امر «قُل» آغاز می‌شوند، آیه‌هایی از سوره یس، آیه «اِنَّ رَبِّکُمُ اللهُ الذی خَلْقَ السَمواتِ...»، سوره اَعراف و آیه «و قُل جاءَ الحقُ زَهَقَ الباطِل» از سوره اَسراء و جز آن. روی هر کلید هم یک بسم‌ الله کنده یا نوشته‌اند.

از این جام برای «چلّه‌بُری*»، یعنی باطل کردن اثر سحر و جادو از دختران، زنان و زنان نازایی که بر آنان «چِلّه افتاده» یا «چِلّه گیر» (نازا وسترون) شده‌اند و بخت گشایی* و سفیدبختی دختران و زنان استفاده می‌کرده‌اند. این جام را با آب پاکیزه‌ای که بر آن دعا خوانده و دمیده‌اند پر می‌کنند و بر سر آنان، یا زائویی که دوره «زَچَگی» (چهل روز دوره نفاس بعد از زادن) را می‌گذراند و به اصطلاح به «چِلّه دَر» و ناپاک و آسیب‌رسان است، و یا در راه گذر و چهار گوش و کنج خانه می‌ریزند.

نیز نگاه کنید به

• قرآن
• بخت گشایی
• چلّه بری

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی