چلّه بری

چلّه بری، اعمال و آداب زدودن اثرات جادویی «چلّه» از زنان نازا، زائویان، دختران و کودکانی که بر آن‌ها نحوست چله افتاده است.

در جامعه‌های سنتی قدیم نازا شدن زن پس از چند شکم زادن، آبستن نشدن نوعروسان، بسته شدن بخت و شوهر نرفتن دختران، پشت نگرفتن و نحس شدن (بدخو و لجباز شدن) نوزادان را به سبب چلّه افتادن بر آن‌ها می‌پنداشتند.

باور داشتند که زنان زائو در دوره زَچَگی (چهل روز پس از زایش)، که ناپاکند، اگر تنها بمانند، یا گربه تازه زا به اتاقشان برود و یا گوشت خام به نزدشان ببرند، به آنان چلّه می‌افتدو دیگر نمی‌زایند. همچنین می‌گفتند، اگر به هنگام خواندن خطبه عقد دختری، زائویی که دوره زچگی را می‌گذراند به اتاق عقد برود بر دختر چلّه می‌افتد و بختش بسته و یا نازا خواهد شد.

برای چلّه بری از «چلّه گیر» شدگان اعمال مختلفی انجام می‌دادند. گذراندن زن از روی سنگ مرده شویخانه‌ای که هنوز از شستن مرده تر است، ریختن آب ده زائو(آبی که در آن جام چهل کلید* را در روز ده حمام زایمان زائو چهل بار فرو کرده‌اند) بر سر نوزاد او که بالای سر زن نازا گرفته‌اند و ریختن آب ابریشم هفت رنگ نمونه‌هایی از این اعمال بوده است.

نیز نگاه کنید به

• کشور ایران

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی