قوم تالش: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''تالش، گروهي قومي'''، ساكن در منطقهاي در مغرب و شمال غربي گيلان، بين كوههاي تالش و درياي خزر. سكونت تالشها در سرزمين كادوسيان و كاسپيان سبب شده است كه برخي تالشها را بازماندگان كادوسي بدانند.<sup>1</sup> نام كادوسياني / كادوسيان در اواخر عصر...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''تالش، | '''تالش، گروهی قومی'''، ساکن در منطقهای در مغرب و شمال غربی [[استان گیلان|گیلان]]، بین کوههای تالش و [[دریاچه خزر|دریای خزر]]. | ||
سکونت تالشها در سرزمین کادوسیان و کاسپیان سبب شده است که برخی تالشها را بازماندگان کادوسی بدانند.<sup>1</sup> نام کادوسیانی / کادوسیان در اواخر [[ساسانیان|عصر ساسانی]] به طیلسان تغییر کرد و برخی طیلسان را معرب تالشان دانستهاند.<sup>2</sup> | |||
برخی به سبب تشابه نام این قوم با نام امیر تالش بن حسن نوادة امیر چوپان مغول برای تالشها منشاء ترکی قائل شدهاند.<sup>3</sup> برخی نیز تالشها را ایرانی و آریایی تبار میدانند. به ویژه این که گویش تالشی از گروه زبانهای ایرانی شمال غربی است و نشانههای بسیاری از اوستایی و فارسی باستان و میانه در آن دیده میشود.<sup>4</sup> | |||
تالشها در گذشته از اقوام | تالشها در گذشته از اقوام کوهنشین گیلان بودهاند و به تدریج در دشتها مستقر شدهاند.<sup>5</sup> سرزمین قوم تالش نوار نسبتاً باریکی مرکب از دو قسمت کوهستانی و جلگهای است که از شمال به جنوب گسترده میشود. شمال آن به خط فرضی میان قسمت سفلای رود کُر و مصبرود مرزی بالهارود در دشت مغان جمهوری آذربایجان و جنوب آن به مغرب دشت خزر و استان اردبیل متصل است.<sup>6</sup> مهمترین مناطق تالشنشین عبارتند از: مغان، اجارود، لنکران، آستارا، کرگانرود و... .<sup>7</sup> برخی طوایف تالش عبارتند از دِلاغَردِه، آقاجانی، مشایخ، خاشابری و تیرههای شیرازی و بوداغ و... که در روستاهای سرزمین تالش پراکندهاند.<sup>8</sup> | ||
دامداری از مشاغل اصلی تالشهاست. کشاورزان تالشی نیز به کشت برنج در جلگههای این سرزمین میپردازند.<sup>9</sup> | |||
تالشها | تالشها شیعة دوازده امامی هستند. بعضی از آنها نیز سنی شافعیاند.<sup>10</sup> | ||
تلخیص معصومه ابراهیمی از مقالة تالش، قوم '''''دانشنامة جهان اسلام''''' | |||
'''مآخذ:''' | '''مآخذ:''' | ||
1- | 1- دیاکونوف، ایگور میخائیلوویچ. '''''تاریخ ماد'''''. ترجمة کریم کشاورز. تهران: 1357، ص 82. | ||
2- | 2- کسروی، احمد. '''''کاروند کسروی'''''. به کوشش یحیی ذکاء، تهران: 1352، ص 424. | ||
3- | 3- خودزکو، الکساندر. '''''سرزمین گیلان'''''. ترجمة سیروس سهامی، تهران: 1354، ص 78. | ||
4- | 4- اورانسکی، یوسیف میخائیلوویچ. '''''مقدمة فقهاللغة ایرانی'''''. ترجمة کریم کشاورز، تهران: 1358، 330-334؛ نیکیتین، ب. '''''ایرانی که من شناختهام'''''. ترجمة علیمحمد فرهوشی، تهران: 1329، ص 102. | ||
5- بازن، مارسل و | 5- بازن، مارسل و کریستیان برومبرژه. '''''گیلان و آذربایجان شرقی: نقشهها و اسناد مردمشناسی'''''. ترجمة مظفر امین فرشچیان، تهران: 1356، ج 2، ص 57. | ||
6- اوبن. اوژن. ''''' | 6- اوبن. اوژن. '''''ایران امروز، 1907-1906: سفرنامه و بررسیهای سفیر فرانسه، در ایران'''''. ترجمة علیاصغر سعیدی، تهران: 1362، ص 143؛ بازن. '''''همان'''''. ج 2، ص 73. | ||
7- | 7- رابینو، یا سنت لویی. '''''ولایات دارالمرز ایران:''''' '''''گیلان'''''. ترجمة جعفر خمامیزاده، رشت: 1365، ص 21، 182، 218، 233. | ||
8- | 8- برادگاهی، سعیدعلی. «جواهرنامة لنکران»، '''''چهار رساله در زمینة تاریخ و جغرافیای تالش'''''. به کوشش علی عبدلی، رشت: 1378، ص 45؛ بازن. '''''همان'''''. ج 2، ص 191، 199؛ رابینو. '''''همان'''''. ص 120، 218. | ||
9- | 9- نیکیتین. همانجا. | ||
10- | 10- برادگاهی، سعیدعلی. '''''همان'''''. ص 36، 46؛ بازن. '''''همان'''''. ج 2، ص 199-200، 208؛ رابینو. '''''همان'''''. ص 100، 112، 120، 138. | ||
علی پورصفر قصابی نژاد | علی پورصفر قصابی نژاد | ||
نسخهٔ ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۷
تالش، گروهی قومی، ساکن در منطقهای در مغرب و شمال غربی گیلان، بین کوههای تالش و دریای خزر.
سکونت تالشها در سرزمین کادوسیان و کاسپیان سبب شده است که برخی تالشها را بازماندگان کادوسی بدانند.1 نام کادوسیانی / کادوسیان در اواخر عصر ساسانی به طیلسان تغییر کرد و برخی طیلسان را معرب تالشان دانستهاند.2
برخی به سبب تشابه نام این قوم با نام امیر تالش بن حسن نوادة امیر چوپان مغول برای تالشها منشاء ترکی قائل شدهاند.3 برخی نیز تالشها را ایرانی و آریایی تبار میدانند. به ویژه این که گویش تالشی از گروه زبانهای ایرانی شمال غربی است و نشانههای بسیاری از اوستایی و فارسی باستان و میانه در آن دیده میشود.4
تالشها در گذشته از اقوام کوهنشین گیلان بودهاند و به تدریج در دشتها مستقر شدهاند.5 سرزمین قوم تالش نوار نسبتاً باریکی مرکب از دو قسمت کوهستانی و جلگهای است که از شمال به جنوب گسترده میشود. شمال آن به خط فرضی میان قسمت سفلای رود کُر و مصبرود مرزی بالهارود در دشت مغان جمهوری آذربایجان و جنوب آن به مغرب دشت خزر و استان اردبیل متصل است.6 مهمترین مناطق تالشنشین عبارتند از: مغان، اجارود، لنکران، آستارا، کرگانرود و... .7 برخی طوایف تالش عبارتند از دِلاغَردِه، آقاجانی، مشایخ، خاشابری و تیرههای شیرازی و بوداغ و... که در روستاهای سرزمین تالش پراکندهاند.8
دامداری از مشاغل اصلی تالشهاست. کشاورزان تالشی نیز به کشت برنج در جلگههای این سرزمین میپردازند.9
تالشها شیعة دوازده امامی هستند. بعضی از آنها نیز سنی شافعیاند.10
تلخیص معصومه ابراهیمی از مقالة تالش، قوم دانشنامة جهان اسلام
مآخذ:
1- دیاکونوف، ایگور میخائیلوویچ. تاریخ ماد. ترجمة کریم کشاورز. تهران: 1357، ص 82.
2- کسروی، احمد. کاروند کسروی. به کوشش یحیی ذکاء، تهران: 1352، ص 424.
3- خودزکو، الکساندر. سرزمین گیلان. ترجمة سیروس سهامی، تهران: 1354، ص 78.
4- اورانسکی، یوسیف میخائیلوویچ. مقدمة فقهاللغة ایرانی. ترجمة کریم کشاورز، تهران: 1358، 330-334؛ نیکیتین، ب. ایرانی که من شناختهام. ترجمة علیمحمد فرهوشی، تهران: 1329، ص 102.
5- بازن، مارسل و کریستیان برومبرژه. گیلان و آذربایجان شرقی: نقشهها و اسناد مردمشناسی. ترجمة مظفر امین فرشچیان، تهران: 1356، ج 2، ص 57.
6- اوبن. اوژن. ایران امروز، 1907-1906: سفرنامه و بررسیهای سفیر فرانسه، در ایران. ترجمة علیاصغر سعیدی، تهران: 1362، ص 143؛ بازن. همان. ج 2، ص 73.
7- رابینو، یا سنت لویی. ولایات دارالمرز ایران: گیلان. ترجمة جعفر خمامیزاده، رشت: 1365، ص 21، 182، 218، 233.
8- برادگاهی، سعیدعلی. «جواهرنامة لنکران»، چهار رساله در زمینة تاریخ و جغرافیای تالش. به کوشش علی عبدلی، رشت: 1378، ص 45؛ بازن. همان. ج 2، ص 191، 199؛ رابینو. همان. ص 120، 218.
9- نیکیتین. همانجا.
10- برادگاهی، سعیدعلی. همان. ص 36، 46؛ بازن. همان. ج 2، ص 199-200، 208؛ رابینو. همان. ص 100، 112، 120، 138.
علی پورصفر قصابی نژاد