پوشاک بلوچی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:روز فرهنگ بلوچ در ایالت بلوچستان شهر کویته.jpg|بندانگشتی|پوشاک مردانه بلوچی، قابل بازیابی از https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9_%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%DB%8C]] | [[پرونده:روز فرهنگ بلوچ در ایالت بلوچستان شهر کویته.jpg|بندانگشتی|پوشاک مردانه بلوچی، قابل بازیابی از https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9_%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%DB%8C]] | ||
'''پوشاک بلوچی'''، لباس بلوچهای ایران را که در بخش شرقی و جنوب شرقی ایران و در [[استان سیستان و بلوچستان]] زندگی میکنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی میکند<ref>یادداشت مولف.</ref>. | '''پوشاک بلوچی'''، لباس بلوچهای ایران را که در بخش شرقی و جنوب شرقی [[کشور ایران|ایران]] و در [[استان سیستان و بلوچستان]] زندگی میکنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی میکند<ref>یادداشت مولف.</ref>. | ||
=== لباس مردانه === | === لباس مردانه === | ||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
=== لباس زنانه === | === لباس زنانه === | ||
سَروک روسری مستطیل شکل بلند و اغلب سیاه رنگ و نازکی است که حاشیه دوزی رنگارنگی دورتادورش را گرفته برسر میگذارند. که بلندی آن تا حد زانوان میرسد. زنان ردای گشاد و بلندی که تا ساق پا میرسد، با یقهای گرد، میپوشند که چاکی روی سینه از وسط بالاتنه تا پایین دارد، که آستینهای گشاد آن به طرف مچها تنگ تر شده است. [[شلوار]] گشاد آنها که با بندی کشی در کمر بسته میشود، در مچ پا تنگ و خفت میگردد. موضوع مهم در بررسی لباس زنان بلوچ، گُل دوزی و حاشیههای تزیینی، سوزن و پولک دوزی روی آنهاست. زی، قطعه مستطیل یا مربع شکلی است که از پایین تا وسط جلوی دامن و از بالا تا محل اتصال با بالاتنه، یعنی از کمر تا سینه و شانهها، قرار گرفته است. کپتان، تکه مستطیل شکل دیگری است که از کمر تا لبه لباس امتداد دارد و در بالا نوک تیز میشود. تمام سرآستینها، اغلب با دو تکه ذوذنقهای حدود 25در 45 سانت تزیین میشود. دمپای [[شلوار]]<nowiki/>ها، با دو تکه کوچک تر و پشت شانهها، و یا جلوی لباسها، با نوارهای پهن گل دوزی شده و یا با وصلههای چهارگوش و گاه به تعداد 40 تکه، تزیین شدهاند. این قطعات را که به صورت جداگانه گل دوزی کرده و سپس روی لباس میدوزند، چَکن میگویند که بالغ بر 70 نقش است<ref>Firouz, I. A. Countering the anonymity of daily routine, AC, XXXIV, 1983, Pp. 20-24</ref><ref>Firouz, I. A. Needlework, ASPH, Tehran, 1977, Pp. 256-258</ref><ref>Firouz, I. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XVIII</ref>. | سَروک [[روسری]] مستطیل شکل بلند و اغلب سیاه رنگ و نازکی است که حاشیه دوزی رنگارنگی دورتادورش را گرفته برسر میگذارند. که بلندی آن تا حد زانوان میرسد. زنان ردای گشاد و بلندی که تا ساق پا میرسد، با یقهای گرد، میپوشند که چاکی روی سینه از وسط بالاتنه تا پایین دارد، که آستینهای گشاد آن به طرف مچها تنگ تر شده است. [[شلوار]] گشاد آنها که با بندی کشی در کمر بسته میشود، در مچ پا تنگ و خفت میگردد. موضوع مهم در بررسی لباس زنان بلوچ، گُل دوزی و حاشیههای تزیینی، سوزن و پولک دوزی روی آنهاست. زی، قطعه مستطیل یا مربع شکلی است که از پایین تا وسط جلوی دامن و از بالا تا محل اتصال با بالاتنه، یعنی از کمر تا سینه و شانهها، قرار گرفته است. کپتان، تکه مستطیل شکل دیگری است که از کمر تا لبه لباس امتداد دارد و در بالا نوک تیز میشود. تمام سرآستینها، اغلب با دو تکه ذوذنقهای حدود 25در 45 سانت تزیین میشود. دمپای [[شلوار]]<nowiki/>ها، با دو تکه کوچک تر و پشت شانهها، و یا جلوی لباسها، با نوارهای پهن گل دوزی شده و یا با وصلههای چهارگوش و گاه به تعداد 40 تکه، تزیین شدهاند. این قطعات را که به صورت جداگانه گل دوزی کرده و سپس روی لباس میدوزند، چَکن میگویند که بالغ بر 70 نقش است<ref>Firouz, I. A. Countering the anonymity of daily routine, AC, XXXIV, 1983, Pp. 20-24</ref><ref>Firouz, I. A. Needlework, ASPH, Tehran, 1977, Pp. 256-258</ref><ref>Firouz, I. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XVIII</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[استان سیستان و بلوچستان]] | * [[استان سیستان و بلوچستان]] | ||
* [[نیم تنه]] | |||
* [[روسری]] | |||
* [[بلوچ]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
| خط ۲۰: | خط ۲۳: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
محمدرضا چیت ساز | محمدرضا چیت ساز | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:پوشاک]] | [[رده:پوشاک]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۸
پوشاک بلوچی، لباس بلوچهای ایران را که در بخش شرقی و جنوب شرقی ایران و در استان سیستان و بلوچستان زندگی میکنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی میکند[۱].
لباس مردانه
دستار سفید و بسیار بزرگی را با چندین دور پیچیدن به دور سر، طوری درست میکنند که یک ادامه آن تحت الحنک و آویزان در جلو و یا پشت شانهها آویخته بماند. لباس آنان نیز اغلب سفید و شامل پیراهن بسیار بلند و گشادی است که تا زانوان و یا ساق پا میرسد. یقه آن گرد است و درز دگمه داری بر روی یکی از شانههای آن است تا راحتتر پوشیده شود. در فصل سرما، نیم تنهای، که اغلب از پشم بره یا موی بز و پهنای حداکثری 40 سانتی متری دارد، و مملو از نقوش گُل دوزی شده است را روی این پیراهن میپوشند. به همراه شلواری گشاد به پهنای حدود 2 متر که به صورت چین دار بین دو پا میایستد، و تنها در مچ پا تنگ میشود.
لباس زنانه
سَروک روسری مستطیل شکل بلند و اغلب سیاه رنگ و نازکی است که حاشیه دوزی رنگارنگی دورتادورش را گرفته برسر میگذارند. که بلندی آن تا حد زانوان میرسد. زنان ردای گشاد و بلندی که تا ساق پا میرسد، با یقهای گرد، میپوشند که چاکی روی سینه از وسط بالاتنه تا پایین دارد، که آستینهای گشاد آن به طرف مچها تنگ تر شده است. شلوار گشاد آنها که با بندی کشی در کمر بسته میشود، در مچ پا تنگ و خفت میگردد. موضوع مهم در بررسی لباس زنان بلوچ، گُل دوزی و حاشیههای تزیینی، سوزن و پولک دوزی روی آنهاست. زی، قطعه مستطیل یا مربع شکلی است که از پایین تا وسط جلوی دامن و از بالا تا محل اتصال با بالاتنه، یعنی از کمر تا سینه و شانهها، قرار گرفته است. کپتان، تکه مستطیل شکل دیگری است که از کمر تا لبه لباس امتداد دارد و در بالا نوک تیز میشود. تمام سرآستینها، اغلب با دو تکه ذوذنقهای حدود 25در 45 سانت تزیین میشود. دمپای شلوارها، با دو تکه کوچک تر و پشت شانهها، و یا جلوی لباسها، با نوارهای پهن گل دوزی شده و یا با وصلههای چهارگوش و گاه به تعداد 40 تکه، تزیین شدهاند. این قطعات را که به صورت جداگانه گل دوزی کرده و سپس روی لباس میدوزند، چَکن میگویند که بالغ بر 70 نقش است[۲][۳][۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمدرضا چیت ساز