حسینیه: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''''حسینیه'''''، نام مکانی برای برپایی مراسم سوگواری مذهبی، به ویژه مراسم سوگواری [[امام حسین بن علی(ع)|امام حسین (ع)]]، در ایام محرم و صفر. | '''''حسینیه'''''، نام مکانی برای برپایی مراسم سوگواری مذهبی، به ویژه مراسم سوگواری [[امام حسین بن علی(ع)|امام حسین (ع)]]، در ایام محرم و صفر. | ||
حسینیه از | حسینیه از [[صفویان|دوره صفویان]] به اینسو در فرهنگ ما پدید آمده است و عموماً به لحاظ کاربری تمایز مشخصی با تکیه<sup>*</sup> ندارد و در بسیاری جاها تکیهها، حسینیه نامیده میشوند<ref>ورجاوند، پرویز. «حسینیه»، '''''دایرهالمعارف تشیع'''''. تهران: 1387، جلد 6، ص. 356. </ref>. در قدیم مسافرخانهها را که در شهرهای زیارتی مهم برای زائران میساختند و جنبه انتفاعی نداشت، حسینیه میگفتند<ref>دهخدا، علی اکبر. '''''لغتنامه'''''، جلد 64، ذیل واژه «حسینیه».</ref>. در ایام ماه محرم حسینهها یکی از کانونهای اصلی مراسم عزاداری نخلگردانی<sup>*</sup>، شبیهخوانی، پردهخوانی، روضهخوانی<sup>*</sup> و سینهزنی<sup>*</sup> هستند. در گذشته از مراسمی که در حسینیهها برپا میشده مراسم شترکشان در عید قربان بوده است<ref>ورجاوند، پرویز. «حسینیه»، '''''دایرهالمعارف تشیع'''''. تهران: 1387، جلد 3، ص. 375.</ref>. در ایام محرم فضای داخلی حسینیه و عناصر مربوط به آن را سیاهپوش میکردند و با [[توغ]]<sup>*</sup> و نخل<sup>*</sup> و [[علامت]]<sup>*</sup> و کتل، که معمولاً در گوشه مناسبی درحسینیه میگذاشتند آذین میبستند. در روز مراسم، به ویژه روزهای تاسوعا<sup>*</sup> و عاشورا<sup>*</sup> این علامات نمادین را به حرکت درمیآوردند<ref> توسلی، دکتر بلوکباشی. «'''''حسینیهها، تکایا و مصلیها'''''» در معماری ایران دوره اسلامی، گردآورده محمد یوسف کیانی، تهران: 1379، ص ؟ </ref>. معروفترین حسینیهها در شهرهای نائین، [[یزد]]، تفت، [[شیراز]] و برخی شهرهای شمالی بنا شدهاند. حسینیهها با کارهای تزئینی که در برخی از آنها وجود دارد از آثار با ارزش معماری ایران به شمار میآیند<ref>ورجاوند، پرویز. «حسینیه»، '''''دایرهالمعارف تشیع'''''. تهران: 1387، جلد 6، ص. 356- 357.</ref>. در ایران امروز 13446 حسینیه و اماکن عزاداری وجود دارد که برخی از این حسینیهها دارای کارکرد مسجد و کتابخانه عمومی نیز هستند<ref>'''''فضاهای فرهنگی کشور: آمارنامه اماکن مذهبی'''''، دفتر طرحهای ملی وزارت کشور، تهران: 148</ref>. | ||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
1- ورجاوند، پرویز. «حسینیه»، '''''دایرهالمعارف تشیع'''''. تهران: 1387، 6 / 356. | 1- ورجاوند، پرویز. «حسینیه»، '''''دایرهالمعارف تشیع'''''. تهران: 1387، 6 / 356. | ||
2- دهخدا، علی اکبر. '''''لغتنامه'''''، جلد 64، ذیل | 2- دهخدا، علی اکبر. '''''لغتنامه'''''، جلد 64، ذیل واژه «حسینیه». | ||
3- ورجاوند، همانجا، 375. | 3- ورجاوند، همانجا، 375. | ||
4- توسلی، دکتر بلوکباشی. «'''''حسینیهها، تکایا و مصلیها'''''» در معماری ایران دوره اسلامی، | 4- توسلی، دکتر بلوکباشی. «'''''حسینیهها، تکایا و مصلیها'''''» در معماری ایران دوره اسلامی، گردآورده محمد یوسف کیانی، تهران: 1379، ص ؟ | ||
5- ورجاوند، همانجا، 356- 357. | 5- ورجاوند، همانجا، 356- 357. | ||
6- فضاهای فرهنگی کشور: | 6- فضاهای فرهنگی کشور: آمارنامه اماکن مذهبی، دفتر طرحهای ملی وزارت کشور، تهران: 148 | ||
رحمانی | رحمانی | ||
نسخهٔ ۱۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۷
حسینیه، نام مکانی برای برپایی مراسم سوگواری مذهبی، به ویژه مراسم سوگواری امام حسین (ع)، در ایام محرم و صفر.
حسینیه از دوره صفویان به اینسو در فرهنگ ما پدید آمده است و عموماً به لحاظ کاربری تمایز مشخصی با تکیه* ندارد و در بسیاری جاها تکیهها، حسینیه نامیده میشوند[۱]. در قدیم مسافرخانهها را که در شهرهای زیارتی مهم برای زائران میساختند و جنبه انتفاعی نداشت، حسینیه میگفتند[۲]. در ایام ماه محرم حسینهها یکی از کانونهای اصلی مراسم عزاداری نخلگردانی*، شبیهخوانی، پردهخوانی، روضهخوانی* و سینهزنی* هستند. در گذشته از مراسمی که در حسینیهها برپا میشده مراسم شترکشان در عید قربان بوده است[۳]. در ایام محرم فضای داخلی حسینیه و عناصر مربوط به آن را سیاهپوش میکردند و با توغ* و نخل* و علامت* و کتل، که معمولاً در گوشه مناسبی درحسینیه میگذاشتند آذین میبستند. در روز مراسم، به ویژه روزهای تاسوعا* و عاشورا* این علامات نمادین را به حرکت درمیآوردند[۴]. معروفترین حسینیهها در شهرهای نائین، یزد، تفت، شیراز و برخی شهرهای شمالی بنا شدهاند. حسینیهها با کارهای تزئینی که در برخی از آنها وجود دارد از آثار با ارزش معماری ایران به شمار میآیند[۵]. در ایران امروز 13446 حسینیه و اماکن عزاداری وجود دارد که برخی از این حسینیهها دارای کارکرد مسجد و کتابخانه عمومی نیز هستند[۶].
مآخذ:
1- ورجاوند، پرویز. «حسینیه»، دایرهالمعارف تشیع. تهران: 1387، 6 / 356.
2- دهخدا، علی اکبر. لغتنامه، جلد 64، ذیل واژه «حسینیه».
3- ورجاوند، همانجا، 375.
4- توسلی، دکتر بلوکباشی. «حسینیهها، تکایا و مصلیها» در معماری ایران دوره اسلامی، گردآورده محمد یوسف کیانی، تهران: 1379، ص ؟
5- ورجاوند، همانجا، 356- 357.
6- فضاهای فرهنگی کشور: آمارنامه اماکن مذهبی، دفتر طرحهای ملی وزارت کشور، تهران: 148
رحمانی
- ↑ ورجاوند، پرویز. «حسینیه»، دایرهالمعارف تشیع. تهران: 1387، جلد 6، ص. 356.
- ↑ دهخدا، علی اکبر. لغتنامه، جلد 64، ذیل واژه «حسینیه».
- ↑ ورجاوند، پرویز. «حسینیه»، دایرهالمعارف تشیع. تهران: 1387، جلد 3، ص. 375.
- ↑ توسلی، دکتر بلوکباشی. «حسینیهها، تکایا و مصلیها» در معماری ایران دوره اسلامی، گردآورده محمد یوسف کیانی، تهران: 1379، ص ؟
- ↑ ورجاوند، پرویز. «حسینیه»، دایرهالمعارف تشیع. تهران: 1387، جلد 6، ص. 356- 357.
- ↑ فضاهای فرهنگی کشور: آمارنامه اماکن مذهبی، دفتر طرحهای ملی وزارت کشور، تهران: 148