ابن یمین: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۴ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۰

ابنِ یَمین، امیر محمود بن امیر یمین‌الدین طغرایی (685 ـ769ق / 1286-1368م) شاعر.

در فَریوُمَد از ولایت جوین در خراسان زاده شد^[۱]. مدتی مانند پدرش به شغل دیوانی پرداخت. در ابتدا خواجه علاءالدین محمد، وزیر سلطان خدابنده و پس از او و برادرش طغاتیمور، حاكم گرگان را ستود. آنگاه رهسپار خراسان و هرات شد و امرای سربدار و آل كرت را مدح گفت^[۲]. در 743ق / 1342م در جنگ میان امیر وجیه الدین سربداری و معزالدین حسین كرت اسیر شد و دیوان اشعارش به غارت رفت. پس از رهایی بار دیگر دیوانش را گردآوری كرد^[۱]. بخش پایانی زندگانی او در سبزوار و فریومد به قناعت و گوشه‌گیری گذشت^[۳]. او مسلمان و شیعه امامی بود و قصاید غرّایی در مدح خاندان رسالت و امامان، به ویژه حضرت علی (ع) سرود. از شعرای متقدم مانند: فردوسی، عنصری و انوری اشعاری را تضمین كرد^[۴]. شهرتش بیشتر مدیون قطعه سرایی او بود. به جز قطعه در قصیده، غزل و رباعی نیز توانایی داشت. سادگی و روانی كلمات، استفاده از دیوان شاعران متقدم، پای‌بندی به اصول اخلاقی و آوردن جمع محالات از صنایع بدیع، را می‌توان از ویژگی‌های مهم شعر او شمرد^[۵].

دیوان اشعاری از ابن یمین با مقدمه‌ای از خود او در 754ق / 1353م فراهم شده و حدود 15 هزار بیت دارد^[۶]^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ فریور، حسین. تاریخ ادبیات ایران و تاریخ شعرا. تهران: امیركبیر، 1350، ص 273.
↑ خانلری (كیا)، ‌زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 17ـ 18.
↑ صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس، 1366، ج 3، ب 2، ص 954-956.
↑ باستانی‌راد، حسینعلی مقدمه بر دیوان اشعار. تهران: سنایی، ‌بی تا: كج و كو.
↑ خالقی‌راد، حسین. قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی. تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375، ص 363ـ364.
↑ صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: دانشگاه تهران، 1355، ج 3، ب 2، ص 956.
↑ مجموعه مقالات كنگرة بزرگداشت ابن یمین فریومدی. ‌به اهتمام اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1380.

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ فریور، حسین. تاریخ ادبیات ایران و تاریخ شعرا. تهران: امیركبیر، 1350، ص 273.

[2] خانلری (كیا)، ‌زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 17ـ 18.

[3] صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس، 1366، ج 3، ب 2، ص 954-956.

[4] باستانی‌راد، حسینعلی مقدمه بر دیوان اشعار. تهران: سنایی، ‌بی تا: كج و كو.

[5] خالقی‌راد، حسین. قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی. تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375، ص 363ـ364.

[6] صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: دانشگاه تهران، 1355، ج 3، ب 2، ص 956.

[7] مجموعه مقالات كنگرة بزرگداشت ابن یمین فریومدی. ‌به اهتمام اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1380.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''ابنِ يَمين،''' امير محمود بن امير يمين‌الدين طغرايي (685 ـ769ق / 1286-1368م) شاعر
+'''ابنِ یَمین،''' امیر محمود بن امیر یمین‌الدین طغرایی (685 ـ769ق / 1286-1368م) شاعر.
-در فَريوُمَد از ولايت جوين در خراسان زاده شد.<sup>1</sup> مدتي مانند پدرش به شغل ديواني پرداخت. در ابتدا خواجه علاءالدين محمد، وزير سلطان خدابنده و پس از او و برادرش طغاتيمور، حاكم گرگان را ستود. آنگاه رهسپار خراسان و هرات شد و امراي سربدار و آل كرت را مدح گفت.<sup>2</sup> در 743ق / 1342م در جنگ ميان امير وجيه الدين سربداري و معزالدين حسين كرت اسير شد و ''ديوان'' اشعارش به غارت رفت. پس از رهايي بار ديگر ديوانش را گردآوري كرد.<sup>3</sup> بخش پاياني زندگاني او در سبزوار و فريومد به قناعت و گوشه‌گيري گذشت.<sup>4</sup> او مسلمان و شيعة امامي بود و قصايد غرّايي در مدح خاندان رسالت و امامان، به ويژه حضرت علي (ع) سرود. از شعراي متقدم مانند: فردوسي، عنصري و انوري اشعاري را تضمين كرد.<sup>5</sup> شهرتش بيشتر مديون قطعه سرايي او بود. به جز قطعه در قصيده، غزل و رباعي نيز توانايي داشت. سادگي و رواني كلمات، استفاده از ديوان شاعران متقدم، پاي‌بندي به اصول اخلاقي و آوردن جمع محالات از صنايع بديع، را مي‌توان از ويژگي‌هاي مهم شعر او شمرد.<sup>6</sup>
+در فَریوُمَد از ولایت جوین در [[استان خراسان شمالی|خراسان]] زاده شد<ref name=":0">فریور، حسین. '''''تاریخ ادبیات ایران و تاریخ شعرا'''''. تهران: امیركبیر، 1350، ص 273.</ref>. مدتی مانند پدرش به شغل دیوانی پرداخت. در ابتدا خواجه علاءالدین محمد، وزیر سلطان خدابنده و پس از او و برادرش طغاتیمور، حاكم [[گرگان]] را ستود. آنگاه رهسپار خراسان و هرات شد و امرای [[سربداران|سربدار]] و آل كرت را مدح گفت<ref>خانلری (كیا)، ‌زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 17ـ 18.</ref>. در 743ق / 1342م در جنگ میان امیر وجیه الدین سربداری و معزالدین حسین كرت اسیر شد و ''دیوان'' اشعارش به غارت رفت. پس از رهایی بار دیگر دیوانش را گردآوری كرد<ref name=":0" />. بخش پایانی زندگانی او در سبزوار و فریومد به قناعت و گوشه‌گیری گذشت<ref>صفا، ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوس، 1366، ج 3، ب 2، ص 954-956.</ref>. او مسلمان و [[امام دوازدهگانه|شیعه امامی]] بود و قصاید غرّایی در مدح خاندان رسالت و امامان، به ویژه [[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)|حضرت علی (ع)]] سرود. از شعرای متقدم مانند: فردوسی، عنصری و انوری اشعاری را تضمین كرد<ref>باستانی‌راد، حسینعلی مقدمه بر '''''دیوان اشعار'''''. تهران: سنایی، ‌بی تا: كج و كو.</ref>. شهرتش بیشتر مدیون قطعه سرایی او بود. به جز قطعه در قصیده، غزل و رباعی نیز توانایی داشت. سادگی و روانی كلمات، استفاده از دیوان شاعران متقدم، پای‌بندی به اصول اخلاقی و آوردن جمع محالات از صنایع بدیع، را می‌توان از ویژگی‌های مهم شعر او شمرد<ref>خالقی‌راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی'''''. تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375، ص 363ـ364.</ref>.
-''ديوان'' اشعاري از ابن يمين با مقدمه‌اي از خود او در 754ق / 1353م فراهم شده و حدود 15 هزار بيت دارد.<sup>7</sup>
+''دیوان'' اشعاری از ابن یمین با مقدمه‌ای از خود او در 754ق / 1353م فراهم شده و حدود 15 هزار بیت دارد<ref>صفا، ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1355، ج 3، ب 2، ص 956. </ref><ref>'''''مجموعه مقالات كنگرة بزرگداشت ابن یمین فریومدی'''''. ‌به اهتمام اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1380.</ref>.
+== نیز نگاه کنید به ==
-'''مآخذ:'''
+== مآخذ ==
+#
-# فريور، حسين. '''''تاريخ ادبيات ايران و تاريخ شعرا'''''. تهران: اميركبير، 1350، ص 273.
-# خانلري (كيا)، ‌زهرا. '''''فرهنگ ادبيات فارسي'''''. تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1348، ص 17ـ 18.
-# فريور. همان. ص 273.
-# صفا، ذبيح‌الله. '''''تاريخ ادبيات در ايران'''''. تهران: فردوس، 1366، ج 3، ب 2، ص 954-956.
-# باستاني‌راد، حسينعلي مقدمه بر '''''ديوان اشعار'''''. تهران: سنايي، ‌بي تا: كج و كو.
-# خالقي‌راد، حسين. '''''قطعه و قطعه سرايي در شعر فارسي'''''. تهران: شركت انتشارات علمي و فرهنگي، 1375، ص 363ـ364.
-# صفا، ذبيح‌الله. '''''تاريخ ادبيات در ايران'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1355، ج 3، ب 2، ص 956. نيز نك: '''''مجموعه مقالات كنگرة بزرگداشت ابن يمين فريومدي'''''. ‌به اهتمام ادارة كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان سمنان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، 1380.