شایست نشایست
شایست نشایست (šāyist nē - šayist)، رسالهای به زبان پهلوی درباره دستورهای دینی مکتوب از جمله آیینهای پادیابی و توبه و پیرامون 13700 کلمه. متن آن را زرتشتیان ایران برای همکیشان خود به هند میفرستادند[۱].
عنوان شایست نشایست را (آنچه روا است و آنچه ناروا است) دانشمندان زرتشتی در سده گذشته بدان دادهاند. نام نویسنده یا گردآورنده کتاب معلوم نیست. وی از تفسیر نَسکهای اوستا به پهلوی (زند)، به ویژه از نسکهای مربوط به قوانین (داد) استفاده کرده و گاه نام مأخذ خود را نیز به دست میدهد. از تاریخ نگارش کتاب نشانهای وجود ندارد، اما میتوان با در نظر گرفتن نثر کتاب، تألیف آن را در اواخر دوره ساسانی دانست[۲].
کتاب 10 بخش و متممی نیز مشتمل بر 13 فصل دارد. متن کتاب به فارسی ترجمه شده و واژهنامهای نیز در بر دارد[۳]. دو نسخه اصلی از شایست نشایست در دست است. نسخههای دیگری را نیز از روی این دو نسخه استنساخ کردهاند. نسخه مستقل دیگری هم از آن در کتابخانه مهرجی رانا در نوساری هند نگهداری میشود[۴]. وست (West) این کتاب را در 1880 م ترجمه و چاپ کرده است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ سمیعی، احمد. ادبیات ساسانی. تهران: دانشگاه آزاد ایران، 1355، ص 38.
- ↑ تفضّلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 279، 280.
- ↑ زرشناس، زهره. زبان و ادبیات ایران باستان. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 68.
- ↑ تفضّلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص281.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر