کیهان
كیهان، روزنامه سیاسی ـ خبری و از روزنامههای معروف ایران كه در سوم خرداد 1321 شروع به انتشار كرد.1 ترتیب انتشار روزنامه از آغاز روزانه و صاحب امتیاز آن ابتدا عبدالرحمان فرامرزی بود كه پس از مدت كوتاهی به مصطفی مصباحزاده واگذار شد. نخستین سردبیران آن مصطفی مصباحزاده و سپس عبدالرحمان فرامرزی بودند.2 پس از رویداد 17 آذر 1321 (توقیف عمومی جراید) تا 20 دی 1321، روزنامه كیهان منتشر نشد و پس از انتشار دوباره، جای صاحب امتیاز و سردبیر آن عوض شد. كیهان دیگر بار در بهمن 1321 توقیف شد و پس از مدتی دوباره منتشر گردید تا اینكه در 1322 به دلیل چاپ مقالاتی علیه نیروهای اشغالگر و به ویژه امریكاییها توقیف شد.3
پس از آن مشفق همدانی، حسینقلی مستعان، سیدحسین عدل، نصیر امینی، عبدالرسول عظیمی، دكترمهدی سمسار و امیر طاهری هر یك در دورههایی از انتشار كیهان تا 1357، سردبیر آن بودهاند.4
در 1323 در حالیكه روزنامه كیهان عضو جبهه آزادی بود، در ماجرای امتیاز نفت شمال با شورویها به مخالفت پرداخت و در مهر 1324 با یك چرخش در سیاست خود و جانبداری تلویحی از سیاست شوروی در ایران، این روزنامه به مدت 5 روز توقیف شد.5
در روند تغییرات در مواضع سیاسی كیهان، پس از بازگشت مصباحزاده از سفر آمریكا، این روزنامه سیاست میانهروی را پیشه كرد و سپس به یك روزنامه دست راستی تبدیل و مخالف سیاست شوروی در ایران شد.6 روزنامه كیهان را میتوان دارای چند دوره مشخص دانست كه نخستین آن از بدو انتشار تا 1332 و دوره دوم از نیمه دوم 1332 تا 1357، ادامه داشت.7 مقالات سیاسی روزانه كیهان مستند و لحن آنها صریح و روشن بود كه بیشتر آنها را عبدالرحمان فرامرزی مینوشت. در دهه 53- 1343، روزنامه كیهان به تدریج به گسترش تجهیزات و تأسیسات فنی مؤسسه خود پرداخت و با استفاده از ابزار و لوازم مدرن چاپ و آموزش و تربیت خبرنگار و نویسنده براساس اصول حرفهای، موفق به تحكیم موقعیت خود گردید و بر تعداد نشریات خود افزود. كیهان پس از آنكه توانست به عنوان روزنامهای نیرومند موقعیت خود را استوار كند، در راه اطلاعات گام نهاد و به دنبال برپایی یك شبكه پخش و توزیع سراسری در تمام ایران به انتشار نشریات دیگری چون: كیهان بچهها، كتاب هفته، كیهان فرانسه (كه زمان انتشار آن طولانی نبود)، كیهان انگلیسی، كیهان ورزشی و كیهان هوایی پرداخت.8 همچنین این روزنامه به منظور بالا بردن تیراژ خود و جذب خواننده بیشتر، به برگزاری مسابقاتی چون دوچرخهسواری، اتومبیلرانی و امثال آن پرداخت و با استفاده از دانش و فن روز در بازاریابی توانست تا حدود زیادی بر نارساییهای موجود غلبه نماید.9 بدین ترتیب این روزنامه تا پیش از انقلاب ایران توانست به یكی از دو روزنامه مهم ایران تبدیل و به تعبیری به یكی از غولهای مطبوعاتی كشور تبدیل شود و در كنار روزنامه اطلاعات دومین روزنامهای است كه مدت زمان زیادی انتشار آن دوام داشته و هنوز هم انتشار مییابد.
نیز نگاه کنید به
مآخذ:
1. صدریطباطبائینائینی، سیدمحمد. راهنمای مطبوعات ایران (1304 تا 1357). جلد اول، چاپ 1378، مركز مطالعات و تحقیقات رسانهها، ص 590؛ ابوترابیان، حسین. مطبوعات ایران از شهریور 1320 تا 1326. چاپ 1366، مؤسسه اطلاعات، ص 135.
2. همانجا.
3. ابوترابیان، ص 135.
4. برزین، مسعود. شناسنامه مطبوعات ایران از 1215 تا 1357. چاپ 1371، كتابخانه بهجت، ص 337.
5. ابوترابیان، ص 135.
6. ابوترابیان، ص 136.
7. برزین، ص 337.
8. صالحیار، غلامحسین. چشمانداز جهانی و ... ویژگیهای ایرانی مطبوعات. اسفند 2535، وزارت اطلاعات و جهانگردی، ادراه كل انتشارات، ص 175.
9. برزین، مسعود. مطبوعات ایران 53- 1343. چاپ 1354، انتشارات كتابخانه بهجت، ص 51.
مسعود عرفانیان