تورات
تورات، بخشی از مجموعه کتاب مقدس عبرانی (متن مقدس یهود)، که در مجموعهای بزرگتر، کتاب مقدس با نام عهد قدیم آمده است. تورات شامل 5 کتاب یا سفر اول عهد قدیم (اسفار خمسه) به نامهای: پیدایش، خروج، اعداد، لاویان و تثنیه است[۱].
سنت یهود، تورات را به حضرت موسی (ع)، نسبت میدهد[۲]. اما پژوهشگران معتقدند که اسفار پنجگانه تورات، چند سده بعد از موسی (ع) نوشته شدهاند و انتساب آنها را به موسی (ع) را انکار میکنند[۳]
. امروزه بسیاری از علمای یهودی نیز پذیرفتهاند که تورات نتیجه بسط و تفسیر 10 فرمان الهی است که خداوند در طور سینا بر موسی (ع) نازل کرد و بهوسیله علما و روحانیون بنیاسرائیل در دوره بعد از اسارت بابلی نوشته شد[۴]. نقادیهای تاریخی و ادبی، بیانگر تمایز بارز «اسفار خمسه» نسبت به بخشهای دیگر عهد قدیم است، هم از جهت زبانی، و هم اینکه تورات حاوی 10 فرمان است؛[۵] زیرا 10 فرمان مبنای شریعت یهود است و دیگر بخشهای عهد قدیم حولِ محور آن میچرخند[۶]. از سوی دیگر، آنرا «عهدنامه سینا» نیز مینامند، به این معنا که نخستین عهدی بود که خداوند با بنی اسرائیل، به عنوان قوم برگزیده خود بست و از آن جهت که عهدنامه مزبور، حاوی اوامر و قوانین و رسوم الهی و بیانگر تاریخ قوم بنی اسرائیل و فعالیتهای قضات، پادشاهان و پیامبران است[۷].
نکته قابل توجه این است که در تورات، احکام اخلاقی بسیار کمتر از احکام فقهی، مورد توجه قرار گرفته است[۸].
اسفار پنجگانه تورات به قرار زیرند:
سفر پیدایش کهنترین سند تاریخی جهان است که به شرحی دقیق و مبسوط از نحوه خلقت جهان آفرینش، میپردازد و وقایع تاریخی از آدم (ع) تا دوره نوح (ع) را پی میگیرد و پس از آن به شرح احوال ابراهیم و نحوه شکلگیری قوم بنیاسرائیل میپردازد[۹]. سفر خروج بیان وقایع زندگی قوم بنیاسرائیل در مصر و توصیف دوران اسارت آنان است و از ظهور موسی در میان قوم و خروج آنها از مصر، سخن میگوید. سفر لاویان در بیان احکام و دستورهای دینی است که از سوی موسی (ع) برای قوم مشخص شده و به حوادث تاریخی، توجهی نمیکند. سفر اعداد با یک سرشماری برای ارزیابی قدرت جنگی، آغاز میشود و سپس به بیان احکام و دستورهای دینی میپردازد و سرانجام در سفر تثنیه کمتر حوادث تاریخی به چشم میخورد و در آن بیشتر سخنان قبلی موسی (ع) تکرار شده است[۱۰].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ کتاب مقدس. به همت انجمن پخش کتب مقدسه، 1977 و نیز ر.ک. بولس، بایسم. الکتاب المقدس. بیروت: دارالمشرق، 1994م، ص 59.
- ↑ ایدران، محمد بدران. التوراه. بیروت: دارالانصار، 1979، ص 8.
- ↑ اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنجگانه». ترجمه علیرضا آلبویه، فصلنامه هفت آسمان. قم: 1376، ش 1، ص 95-97.
- ↑ اسپینوزا، باروخ. «مصنف واقعی اسفار پنجگانه». ترجمه علیرضا آلبویه، فصلنامه هفت آسمان. قم: 1376، ش 1، ص 101.
- ↑ Encyclopedia of Religion. ed. M, Eliade. New York: Macmilan Publishing Company, 1987, Vol XII, P. 557.
- ↑ هلی، هنری. راهنمای کتاب مقدس. ترجمه جسیکا باباخامیان، سابرینا بدلیان و ادوارد عیسیبیک، به کوشش ساروخاچیکیان، تهران: ص 99.
- ↑ Encyclopedia of Religion. Vol XII, PP. 558-560.
- ↑ سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. کتاب مقدس. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 87.
- ↑ سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. کتاب مقدس. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 76.
- ↑ سلیمانی اردستانی، عبدالرحیم. کتاب مقدس. قم: انجمن معارف اسلامی ایران، 1382، ص 79-80.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،