شهرکرد

شهرکرد، مرکز استان چهارمحال و بختیاری و مرکز شهرستانی به همین نام در جنوب غربی ایران.

شهرستان شهرکرد، برابر آخرین تغییرات در تقسیمات کشوری، دارای 5 بخش، 12 شهر و 11 دهستان است. این شهرستان‌‌ از جنوب با شهرستان‌های «بروجن» و «اردل»، از غرب با شهرستان‌های «فارسان» و «کوهرنگ»، از شمال و از شرق با شهرستان‌های «چادگان»، «تیران و کرون» و «لنجان» (در استان اصفهان) همسایه است.

شهرِ «شهرکرد» با مختصات جغرافیایی ً00 َ51 ْ50 طول شرقی و ً30 َ19 ْ32 عرض شمالی و ارتفاع 2060 متر از سطح دریا، با میانگین حداکثر دما 4/20 درجه سانتیگراد و میانگین حداقل 7/3 درجه سانتیگراد و متوسط دما 8/12 درجه سانتیگراد و نیز با میانگین بارندگی سالانه 245 میلی‌متر و میانگین تعداد روزهای یخبندان 119 روز، دارای آب و هوای سرد و نیمه خشک است.

شهر کرد که پیش‌تر «ده کرد» نامیده می‌شد، در فاصله 543 کیلومتری تهران و در دامنه جنوبی کوه قراول‌خانه به ارتفاع 2682 و در جبهه شمالی کوه‌های بیدکان با قله‌هایی به ارتفاع 2608، 2547 و 2625 متر، و برخی ارتفاعات دیگر، واقع شده و شهری محصور در ارتفاعات رشته کوه زاگرس است و از همین رو دارای آب و هوایی، سرد، خشک و کوهستانی است. رودخانه پر آب زاینده که از حدود 20 کیلومتری شمال شهر به سوی اصفهان روان است و نیز آب جهان بین که از جنوب شهر نهایتاً به کارون می‌پیوندد از منابع مهم آب شهرکرد و نواحی اطراف آن است.

دشت شهرکرد از دیرباز به علت سرسبزی و داشتن مراتع بسیار و زمین‌های قابل کشت، همواره مسکون و مورد استفاده کوچ‌نشینان بوده است. در حال حاضر نیز کشاورزی و پرورش دام و صنایع مربوط به آن‌ها از مشاغل عمده اهالی شهرکرد و نواحی اطراف آن است. پس از تأسیس فرمانداری کل چهارمحال و بختیاری در 1337ش و پس از چند سال تبدیل آن به استان چهارمحال و بختیاری در 1352ش و گزینش شهرکرد به عنوان مرکز آن،این شهر به سرعت گسترش یافت و کانون جذب جمعیت از مناطق مختلف استان جدیدالتأسیس و نواحی اطراف شد. در سال‌های اخیر احداث کارخانه‌ها و مراکز تولیدی مختلف، تأسیس مراکز خدماتی، آموزشی، دانشگاه‌ها، راه و فرودگاه و سایر امکانات ارتباطی، شهرکرد را به صورت یکی از قطب‌های مهم اقتصادی و اجتماعی در آورده است.

منطقه‌ای که امروزه شهرکرد نامیده می‌شود، در قرن هفتم هجری تحت سلطه اتابکان فارس و لرستان بود. در مورد چگونگی نامیده شدن این شهر به «ده‌کرد» در برخی منابع آمده است: «در این محل پاسگاهی جهت تأمین عبور و مرور و رفع نیازمندی‌های مسافران ساخته شده بود و نظر به این‌که پاسداران این پاسگاه را کردان تشکیل می‌دادند به همین جهت به ده‌کرد معروف شد و بعدها که وسعت یافت به شهرکرد مبدل شد».طبق قانون تقسیمات کشوری، در 1316ش، شهرکرد از بخش‌های تابع اصفهان بود و نخستین بار در 1321ش به شهرستان تبدیل شد.

به علت بن‌ بست بودن منطقه در قرن‌های گذشته، زبان مردم تا حدودی از اختلاط با سایر زبان‌ها و گویش‌ها محفوظ مانده است.

مسجد اتابکان (امام صادق(ع)) از جمله بناهای تاریخی شهر است که قدمت آن به حدوداً 65هجری قمری و تعلق آن به دوران اتابکان فارس دارد. مسجد جامع، اطاق آئینه و امامزاده دو معصوم از جمله بناهای تاریخی شهرکرد است.جمعیت شهرکرد در سرشماری 1335ش، تعداد 15476 تن بود که در سرشماری 1375ش به 100477 تن و طبق برآوردها به 121337 تن در 1384ش رسیده. یعنی طی قریب 50 سال به بیش از 8 برابر افزایش یافته است.