اصغر تفکری
تفكری، اصغر د. 1339ش پیشپرده خوان و بازیگر نمایش.
اصغر معروف به اصغر حاجی اسماعیلی در تهران بدنیا آمد. در جوانی در محلهی بازاچهی معیّر، خراطی میكرد و در همسایگی خود با حسین خیرخواه آشنا شد. به تشویق خیرخواه در 1309ش و به گفتهای 1306، وارد جرگهی بازیگری شد و در نمایشها در نقش كوتاه كمدی ظاهر میشد.1
تفكری، مدتها به همراه برادرش عباس تفكری در تئاترهای لالهزار، پیش پردهخوانی میكرد.2 با ایفای نقش اصلی در نمایشنامهی «پریدخت و پریور» نوشتهی علی پرتوی و به كارگردانی «افراسیاب آزاد» خوش درخشید.
پس از تأسیس تماشاخانه فرهنگ* به دعوت نوشین به آنجا رفت و در نمایشنامهی «اسرار حرم» به كارگردانی هراند استپانیان* بازی كرد.3
پس از ایفای نقش در چند نمایش در 1327ش به تئاتر تهران* رفت و در نمایشهای «جناب میرزا» به كارگردانی رفیع حالتی، شوهرهای عوضی به كارگردانی علی اصغر گرمسیری و بازرس به كارگردانی حالتی بازی كرد.4
تفكری در نقشهای كمدی معروفیت و محبوبیت فراوان بهدست آورد و در نمایشهای سرگرم كننده، با داستانهای عامهپسند در تماشاخانههای لالهزاری با دستمزدهای بسیار بالا باز میكرد.
تفكری با تسلط به گفتگوهای روزمرة مردم و اخلاق كاسبكارانهی جماعت و مهارت در طنزگوییهای فیالبداهه در نمایشهایش خنده را بر لبان مردم تا حد انفجار نمایان میساخت و به همین سبب هم در نیمهی دوم دههی 1330 شمسی او را «مرد اول خندهساز تهران» نامیده بودند.5
تفكری در نمایشهای زیادی ایفای نقش كرده كه برخی از نویسندگان به آنها اشاره كردهاند.6
اصغر تفكری، در اردیبهشت 1333، امتیاز تماشاخانهی فردوسی را خرید و آن را با نام تئاتر تفكری با نمایشنامهی «تاجر ونیزی» در تیرماه همان سال بازگشایی كرد. وی 6 سال در این تماشاخانه فعالیت كرد و شهرت فراوانی در میان مردم به دست آورد.7
منابع مآخذ:
1- اسكویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسكویی، چاپ اول 1378، ص 425.
2- محبی، حسین: پیشپرده خوانی در ایران، تهران، نشر علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص154.
3- برگرفته شده از بروشور اسرار حرم در «تماشاخانه فرهنگ»، بدون تاریخ احتمالاً سال 1323.
4- برگرفته شده از بروشور «تئاتر تهران» در دههی 20 شمسی، بدون تاریخ.
5- اسكویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، همان، ص 425 و 426.
6- از جمله نك، حقیقت (رفیع)، عبدالرفیع: فكر فرهنگ هنرمندان ایرانی، تهران، نشر كوهش، چاپ اول 1383، ص 28؛ محبی، حسین: پیشپردهخوانی در ایران، همان، ص 154؛ اسكویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، همان، ص426.
7- من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ اول 1378، ص164.
محمود عزیزی