محمدعلی جعفری
جعفری، محمدعلی (1303-1365ش)، بازیگر و کارگردان تئاتر.
در تهران متولد شد و تحصیلات ابتدایی را در دبستان صفویه و متوسطه را در مدرسهی صنعتی گذراند.1
از راه خویشاوندی با محمود ظهیرالدینی، یکی از پیشکسوتان هنرهای نمایشی، با هنر تئاتر آشنا شد.2
نخستین بار در نمایشنامهی «رویای فرزند» در سالن مدرسهی صنعتی که در آن تحصیل میکرد به ایفای نقش پرداخت.3
او شاگرد اول دورهی سوم هنرستان هنرپیشگی بود. عبدالحسین نوشین او را از میان دهها هنرپیشه انتخاب کرد و به تربیتش همت گماشت.4
پس از افتتاح تماشاخانه تهران، جعفری به گروه نمایشی این تماشاخانه پیوست و در نمایشنامههایی مانند «محمدعلی بیک» (نویسنده و کارگردان علی اصغر گرمسیری)، «عروسک پشت پرده»، «پهپو» (نوشتهی سوندوگیان و به کارگردانی ناپلئون سروری)5، تورانداخت، رومئووژولیت و چند نمایش دیگر به ایفای نقش پرداخت. پس از گشایش تئاتر فرهنگ* و بعد تئاتر فردوسی* به جمع یاران نوشین پیوست و در نمایشهای «وُلپن»، «برای شرف» در تئاتر فرهنگ6 و «چراغ گاز» در تئاتر فردوسی بازی کرد و خوش درخشید وشهرت فراوان یافت.7 پس از تعطیل تئاتر فردوسی و بعد افتتاح تماشاخانه سعدی، جعفری در 1329ش به آنجا رفت و در نمایشهایی چند مانند «بادبزن خانم ویندرمیر»، «چراغ گاز»، «شنل قرمز» و ... به ایفای نقش پرداخت.8 با کودتای 28 مرداد 1332 و به آتش کشیده شدن تماشاخانه سعدی، جعفری در خانهی شاهین سرکیسیان مخفی شد.9 در 1333ش جعفری پس از دو سال خاموشی، گروهی به نام «گروه جعفری» تأسیس کرد و نمایشهای زیادی مانند: «آخرین لحظه»، «پیچ خطرناک»، «آتش زیر خاکستر»10 و ... به روی صحنه آورد.
جعفری در 1346ش به استخدام ادارهی تئاتر در آمد و از آن سال به بعد نمایشنامههای بسیاری مانند «پروار بندان»، «خسیس» و «مونسترا» را به روی صحنه آورد و در آنها بازی کرد. بازی در نمایش «مستنطق» با برداشتی تازه در 1359ش آخرین حضور او در صحنههای نمایش در ایران بود. او سه شنبه 8 مهرماه 1365 در گذشت.11
منابع و مآخذ:
1- چیستا: سال چهارم، شماره 3 آبان 1365، ص163.
2- میزبان، جلال: چهرههای آشنا، تهران چاپخانه خوشه، تابستان 1337، جلد اول، ص34.
3- چیستا: همانجا.
4- میزبان، جلال: چهرههای آشنا، همانجا.
5- چیستا: سال چهارم، همانجا.
6- میزبان، جلال: چهرههای آشنا، همانجا.
7- چیستا: سال چهارم، همان، ص 165.
8- همان.
9- همان،ص 165.
10- میزبان، جلال: چهرههای آشنا،همان، ص 34.
11- چیستا: همان، صص 166 و 167.
محمود عزیزی