کارنامه اردشیر بابکان
کارنامه اردشیر بابکان (پهلوی کارنامگ ارتخشیر پاپکان kārnāmag artaxšire pāpakān)، نام کتابی به زبان پهلوی درباره زندگی و جنگهای اردشیر یکم ساسانی (حک 226-241م).
این کتاب که احتمالاً در اواخر دوره ساسانی و بر اساس روایات کهنتری در فارس نوشته شده، آمیختهای از تاریخ و افسانه درباره اردشیر ساسانی یا اردشیر بابکان، مؤسس سلسله و اولین پادشاه ساسانی است. کتاب با چگونگیوضعیت ایران پس از حمله اسکندر و حکومت اشکانیان آغاز میشود. بخش دیگر آن به ترتیب به نبردهای اردشیر با شاهان محلی دیگر مانند شاه کردان مادی، کرم هفتواد، مهرگ فرمانروای فارس، ولادت شاپور پسر اردشیر و نیز تولد هرمز پسر شاپور میپردازد. افزون بر این، از شهرهایی که بهدست اردشیر ساخته شده، یاد میکند[۱]. تاریخ تألیف آن پیرامون 600 م است[۲].
نثر آن ساده و به شیوه نویسندگان متأخّر است. در سراسر آن تأثیر زبان فارسی دیده میشود. مسعودی آن را الکارنامج خوانده است[۱]. ساختمان داستان با آنچه در شاهنامه فردوسی آمده، همسان است. تقریباً هرپاره از داستان و حتّی هر جمله آن در شاهنامه تکرار میشود[۳][۴][۵].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ تفضّلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار. تهران: سخن، 1376، ص 260-262.
- ↑ صفا، ذبیحالله. حماسهسرایی در ایران. تهران: امیرکبیر، 1352، ص 44.
- ↑ سمیعی، احمد. ادبیات ساسانی. تهران: دانشگاه آزادایران، 1355، ص 44.
- ↑ اکبرزاده، داریوش. شاهنامه و زبان پهلوی. تهران: پازینه، 1379، ص 27ـ101.
- ↑ تمیمداری، احمد. داستانهای ایرانی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی حوزه هنری، 1379، ج 1، ص 125ـ132.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر