وحشی بافقی

وحشی بافقی (  ـ 991 ق/ 1583) متخلص به وحشی، شاعر.

مولانا شمس‌الدین یا کمال‌الدین محمد از مردم بافق ـ شهری میان یزد و کرمان ـ بود. چون این شهر گاه تابع حکومت یزد و گاه تابع حکومت کرمان بود، به همین سبب برخی از تذکره‌نویسان او را از مردم یزد و بعضی دیگر وی را از مردم کرمان دانسته‌اند. وحشی در بدایت حال چندی در کاشان به مکتب داری روزگار می‌گذراند. سپس به یزد رفت و تا پایان حیات گوشه‌نشینی اختیار کرد و برای گذراندن زندگانی خویش به مدح حکام شهر پرداخت. از ممدوحان وحشی می‌توان شاه طهماسب صفوی و برخی از رجال وی نظیر عبدالله خان اعتمادالدوله صدراعظم را نام برد. وحشی سبک خاصی در شعر پدید آورد که پس از وی شاعران به تقلید از آن برخاستند. شهرت وحشی بیشتر مرهون غزل‌هایی است که به طور غریبی تجربه یک عشق واقعی را بازتاب می‌دهند. او نوپردازی، تازه‌گویی و ساده‌سرایی را در شعر فارسی بنیان نهاد. برخی از سروده‌های سعدی و نظامی را تضمین کرده است. از آثارش می‌توان دیوان شعر در 1500 بیت شامل غزلیات، ‌قصاید، مسمطات و رباعیات؛ مثنوی خُلد برین در 500 بیت؛ مثنوی فرهاد و شیرین به تقلید از خسرو و شیرین نظامی در 800 بیت و مثنوی ناظر و منظور بر همان وزن و شامل 700 بیت را نام برد.

نیز نگاه کنید به

• یزد
• کرمان
• شعر فارسی
• خسرو و شیرین

مآخذ

1ـ نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی، تهران: فروغی، 1344 ش، ج 1، ص 434.

2ـ زرین کوب، عبدالحسین. سیری در شعر فارسی، تهران: نوین، چ 1، 1363 ش، ص 132.

3ـ وحشی بافقی. دیوان وحشی بافقی، ویراسته حسین نخعی، ‌تهران: امیرکبیر، چ 6، 1356 ش، ص هفده (مقدمه).

4ـ نفیسی، سعید. تاریخ نظم و نثر در ایران و در زبان فارسی، تهران: فروغی، 1344 ش، ج 1، ص 435.

5ـ زرین کوب، عبدالحسین. همان جا.

6ـ وحشی بافقی. همان، ص نود و شش، صد (مقدمه).

7ـ حکیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیر ایران، تهران: دانشگاه تهران، 1357 ش، ج 2، ص 8.

ابوالقاسم رادفر