هجویری
هُجْوَیری ( ـ میان 465 تا 469 ق) صوفی، عالم.
ابوالحسن علی بن عثمان بن علی غزنوی جُلّابی هجویری مشهور به حضرت داتاگنج بخش در هجویر از توابع غزنه (در افغانستان کنونی ) به دنیا آمد[۱]. دوران کودکی و جوانی را در زادگاهش به سر برد و زیر نظر پدرش تربیت شد[۲]. ابتدا دانشهای معمول آن روزگار نظیر قرآن کریم، حدیث، صرف و نحو، منطق، فلسفه، فقه، ادبیات عرب و تاریخ اسلام را فراگرفت[۳]. پس از آن با ارشاد ابوالفضل خُتلی و ابوالعباس اشقانی/ شقّانی تصوف آموخت. همچنین نزد ابوالقاسم گرگانی تعلیم گرفت[۴]. گویند آن پیر برای سخنان مریدش حرمت قائل بود و روزگارش را سره میکرد[۵]. سپس هجویری غزنه را ترک گفت و به سفری طولانی رفت. او از عراق، شهرهای مرکزی ایران، ترکستان، آذربایجان، طوس و نیشابور، شام و دمشق دیدن کرد و در آنجا به محضر چند تن از مشایخ صوفیه رسید[۶]. پس از آن حدود چهل سالگی رهسپار لاهور شد و در مسجدی که خود آن را بنا نهاد، به ترویج دین و ارشاد مردم پرداخت. سرانجام در همان جا درگذشت و در مکانی بیرون از دروازه بهاتی به خاک سپرده شد[۷]. ژوکوفسکی [Zhukovskii]خاورشناس روس و نیکلسون [Nicolson]خاورشناس انگلیسی ده اثر از هجویری نام بردهاند. اما او خود میگوید 28 کتاب داشته که برخی از آنها از جمله دیوان شعر و کتابهای الفنا و البقا و منهاجالدین وی به سرقت رفته است[۸]. تنها اثری که از هجویری در دست است، کشف المحجوب نام دارد. این اثر از امّهات کتابهای صوفیه و از جمله قدیمترین آنها است. اگرچه کشف المحجوب هجویری در مقایسه با آثار معاصران مؤلف از مفردات عربی، به ویژه مفردات و ترکیبهای عربی رایج در میان صوفیه، به میزان بسیار برخوردار است، اما نثری روان و ساده دارد[۹][۱۰].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
1. حلبی، علی اصغر. مبانی عرفان و احوال عارفان. تهران: اساطیر، چ 2، 1377، ص370.
2. هجویری، ابوالحسن علی. کشف المحجوب. به تصحیح ژوکوفسکی، با مقدمه قاسم انصاری، تهران: طهوری، چ 1، 1358 / 1979، ص 5.
3. هجویری، ابوالحسن علی. کشف المحجوب، به کوشش محمد حسین تسبیحی (رها)، اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی و سمن پیلبکیشنز لاهور، 1374/ 1995، ص 56 (پیشگفتار).
4. عابدی، محمود. «کشف المحجوب و هجویری»، مطالعات عرفانی (مجله تخصصی دانشکده علوم انسانی دانشگاه کاشان)، ش 2 (زمستان 1384)، ص 18.
5. هجویری، ابوالحسن علی. کشف المحجوب. با مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمودعابدی، تهران: سروش، چ 1، 1383، ص 19 (مقدمه مصحح).
6. هجویری، ابوالحسن علی. درویش گنج بخش، گزیده کشف المحجوب. تهران: سخن، چ 1، 1376، ص 12ـ 15 (به اختصار).
7. هجویری، ابوالحسن علی. کشف المحجوب. به تصحیح ژوکوفسکی، با مقدمه قاسم انصاری، تهران: طهوری، چ 1، 1358 / 1979، ، ص 11، 15.
8. حلبی، علی اصغر. مبانی عرفان و احوال عارفان. تهران: اساطیر، چ 2، 1377، ص 372.
9. صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347،ج 2، ص 892.
و نیز نگ:
[1].
[2]. Nicolson
ابوالقاسم رادفر
- ↑ حلبی، علی اصغر. مبانی عرفان و احوال عارفان. تهران: اساطیر، 1377، ج.2، ص370.
- ↑ هجویری، ابوالحسن علی. كشف المحجوب. به تصحیح ژوكوفسكی، با مقدمه قاسم انصاری، تهران: طهوری، 1358 / 1979، ج.1، ص 5.
- ↑ هجویری، ابوالحسن علی. كشف المحجوب، به كوشش محمد حسین تسبیحی (رها)، اسلام آباد: مركز تحقیقات فارسی و سمن پیلبكیشنز لاهور، 1374/ 1995، ص 56 (پیشگفتار).
- ↑ عابدی، محمود. «كشف المحجوب و هجویری»، مطالعات عرفانی (مجله تخصصی دانشكده علوم انسانی دانشگاه كاشان)، ش 2 (زمستان 1384)، ص 18.
- ↑ هجویری، ابوالحسن علی. كشف المحجوب. با مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمودعابدی، تهران: سروش، چ 1، 1383، ص 19 (مقدمه مصحح).
- ↑ هجویری، ابوالحسن علی. درویش گنج بخش، گزیده كشف المحجوب. تهران: سخن، 1376، ج.1، ص 12ـ 15 (به اختصار).
- ↑ هجویری، ابوالحسن علی. کشف المحجوب. به تصحیح ژوکوفسکی، با مقدمه قاسم انصاری، تهران: طهوری، 1358 / 1979، ج.1، ص 11، 15.
- ↑ حلبی، علی اصغر. مبانی عرفان و احوال عارفان. تهران: اساطیر، 1377، ج.2، ص 372.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، 1347،ج 2، ص 892.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتابهای پرستو، 2536 (1356)، ج 2، ص 187، 188 ، 192.