پرش به محتوا

جعفر پیشه وری

از ویکی ایران
جعفر پیشه وری برگرفته از وبسایت خبر فوری قابل بازیابی ازhttps://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B7%D9%86%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%85%DB%8C-39/3044412-%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%AF%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%AF-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D9%87%D8%A7-%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF

پیشه‌وری، جعفر جوادزاده (1311ق / 1893م-1326ش)، سیاستمدار، روزنامه‌نگار و مؤسس فرقه دموکرات آذربایجان.

پیشه‌وری در روستایی از توابع خلخال به دنیا آمد. در حدود 12 سالگی با خانواده‌اش به باکو مهاجرت کرد. همزمان با تحصیل، به معلمی، روزنامه‌نگاری و فعالیت سیاسی پرداخت[۱]. در 1299ش به همراه کمونیست‌های باکو به گیلان آمد، اما در همان سال به شوروی بازگشت[۲]. در 1306ش دوباره به ایران آمد و تا 1309ش در تهران به سر برد. در آن تاریخ در پی شناسایی شبکه‌های کمونیستی، دستگیر و به 10 سال زندان محکوم شد[۳]. پس از سقوط رضاشاه پهلوی*، فعالیت سیاسی خود را با انتشار روزنامه آژیر (در خرداد ماه 1322ش) پی گرفت[۴]. در انتخابات دوره چهاردهم مجلس*، به نمایندگی از تبریز انتخاب، اما اعتبارنامه‌اش رد شد[۵]. سپس به تبریز رفت و «فرقه دموکرات آذربایجان» را در شهریور 1324ش تأسیس کرد[۶]. فرقه با کمک قوای شوروی، کنترل آذربایجان را به دست گرفت[۷] و حکومت ملی آذربایجان را تشکیل داد. در آن حکومت پیشه‌وری به نخست‌وزیری برگزیده شد[۸]. با خروج سربازان شوروی از ایران، نیروهای دولتی در آذر ماه 1325ش وارد آذربایجان شدند و تشکیلات فرقه دموکرات متلاشی گردید[۹]. پیشه‌وری به شوروی گریخت[۱۰] و در یک حادثه رانندگی مشکوک جان سپرد[۱۱].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدمهدی موسی خان

  1. ↑  آخرین سنگر آزادی؛ مجموعه مقالات میر جعفر پیشه‌وری در روزنامه حقیقت، ارگان اتحادیه عمومی کارگران ایران. به کوشش رحیم رییس‌نیا، تهران: نشر شیرازه، 1377، ص 16؛ مرادی مراغه‌ای، علی. از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان. تهران: اوحدی، 1381، ص 12-17.
  2. ↑ لاجوردی، حبیب. اتحادیه‌های کارگری و خودکامگی در ایران. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369، ص 9-10.؛ آخرین سنگ آزادی. مجموعه مقالات میر جعفر پیشه‌وری در روزنامه حقیقت، ارگان اتحادیه عمومی کارگران ایران. به کوشش رحیم رییس‌نیا، تهران: نشر شیرازه، 1377. ص 45-47.
  3. ↑    مرادی مراغه‌ای. علی. از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان. تهران: اوحدی، 1381. ص 197-230.
  4. ↑    اتابکی، تورج. آذربایجان در ایران معاصر. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376، ص 130.
  5. ↑   لاجوردی. حبیب. اتحادیه‌های کارگری و خودکامگی در ایران. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369. ص 192-193.
  6. ↑   لاجوردی. حبیب. اتحادیه‌های کارگری و خودکامگی در ایران. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369. ص 194-196؛ اتابکی. تورج. آذربایجان در ایران معاصر. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376. ص 114-118.
  7. ↑ لاجوردی. حبیب. اتحادیه‌های کارگری و خودکامگی در ایران. ترجمه ضیاء صدقی، تهران: نشر نو، 1369 . ص 123-124؛ فاوست، لوییس. ایران و جنگ سرد: بحران آذربایجان (25-1324). ترجمه کاوه بیات، تهران: موسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، 1374، ص 80-84.
  8. ↑ آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. ترجمه محم
  9. ↑ دابراهیم فتاحی؛ احمد گل‌محمدی، تهران: نی، 1377، ص 268؛ جامی، ن.، گذشته چراغ راه آینده است. به کوشش بیژن نیک‌بین، تهران: 1362، ص 283-309.
  10. ↑ اتابکی. تورج. آذربایجان در ایران معاصر. ترجمه محمدکریم اشراق، تهران: توس، 1376 . ص 178-184؛ مرادی مراغه‌ای. علی. از زندان رضا خان تا صدر فرقه دموکرات آذربایجان. تهران: اوحدی، 1381 . ص 448-461.
  11. ↑ بیانی، خانبابا. غائله آذربایجان. تهران: زریا، 1375، ص 713-718.
برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=جعفر_پیشه_وری&oldid=4092»