عکاسی هنری

عکاسی هنری، خلق عکس‌هایی با مفهوم ذهنی خاص یا مفاهیمی که با ظرافت، نمودهای عینیِ جهان واقع را بنمایاند. در این شاخه از عکاسی، عکس به منظور کاربرد خاصی همچون گزارش، خبر، تبلیغات و ... تهیه نمی‌شود. و خلق عکس‌ها براساس دیدگاه‌های شخصی عکاس و مبانی بیان هنری صورت می‌گیرد.

تنوع دیدگاه‌های شخصی در این نوع عکاسی، بسیار زیاد است و بر اساس سبک‌ها و مکتب‌های گوناگون در هنرهای تجسمی، دارای ویژگی‌های مشترکی است.

در ایران، این شاخه از عکاسی، در سال‌های میانی سلطنت ناصرالدین شاه، توسط برخی از عکاسان به صورتی ناخود آگاه تجربه شده و در سال‌های بعد نیز به همین شکل ادامه یافت.

نخستین حرکت‌های آگاهانه در زمینه عکاسی هنری، از اوایل دهه 1340ش توسط چند تن از عکاسان در ایران انجام شد.

تأسیس تالار ایران که بعدها به تالار قندریز معروف شد در 1343ش یکی از جریان سازترین نهادهای مدنی هنری ایران بود که معرفی عکاسی هنری را در کنار معرفی سایر جریانات پیشرو هنرهای تجسمی در ایران در سرلوحه کار خود قرار داده بود.

معرفی برخی از عکاسان پیشرو در زمینه عکاسی هنری نیز به تدریج در برخی روزنامه‌ها و سپس در نشریات تخصصی عکاسی کمی پیش از دهه 1350ش آغاز شد و محلی شد برای معرفی و ارائه آثار عکاسان پیشگام در زمینه هنر. در این راستا، کوشش‌هایی نیز از سوی برخی عکاسان، با تأسیس انجمن عکاسی آبادان، کمی پیش از آغاز دهه 1340ش در معرفی و تثبیت جایگاه عکاسی هنری در ایران شروع شده بود. با بر پایی برخی نمایشگاه‌های گروهی و انفرادی از عکاسان ایرانی در زمینه عکاسی هنری، در اوایل دهه 1350ش این زمینه از عکاسی، به تدریج جای خود را در میان سایر هنرهای تجسمی مطرح در ایران باز نمود.

ادامه این نوع از عکاسی را می‌توان در سال‌های پس از انقلاب 1357ش و جنگ تحمیلی به ویژه با تأسیس رشته عکاسی در دانشگاه تهران، انتشار نشریات تخصصی عکس و برگزاری نمایشگاه‌ها و شرکت عکاسان ایرانی در نمایشگاه‌ها و مسابقات بین‌المللی پی‌گیری نمود. اوج توجه به این شاخه از عکاسی از دهه 1370ش به بعد با اقبال عمومی عکاسان به ویژه نسل جدید دانش‌آموختگان عکاسی در ایران آغاز شده است.

مآخذ:

1. طهماسب‌پور، محمدرضا. «عکاسی خلاق، در سرآغاز تاریخ عکاسی ایران»، نشریه عکاسی خلاق. تهران: س اول، ش 1، دی‌ماه 1383، ص53- 57.

2. پاکباز، رویین. نگارخانه ایران تهران: وزارت فرهنگ و هنر، 1355، ص 3-10.

3. برای دیدن آثار برخی عکاسان این زمینه، نگاه کنید به:

آثار عکاسان ایران در 1347ش، کتاب سال اطلاعات (روزنامه). تهران: مؤسسه اطلاعات، 1348.

محمدرضا طهماسب پور