ماشاءالله خان فتوگرافی
فتوگرافی، ماشاءالله خان، (؟ / ؟)، از عکاسان پیشکسوت و قدیمی تهران و جزو آخرین بازماندگان عکاسی دوران قاجار.
وی مدتی شاگرد عبدالله قاجار عکاس سرشناس دوران ناصری بود. ماشاءالله خان که نام خانوادگی فتوگرافی را برای خود برگزیده بود، در اواخر سده سیزدهم هجری در تهران عکاسخانه دایر کرد. عکاسخانه او نخست در یکی از کوچههای انتهای بازارحلبی سازها معروف به «عکاسخانه بینالحرمین درب مسجد شاه»[۱] و سپس در خیابان ناصرخسرو روبروی عمارت شمسالعماره بود و از نخستین عکاسخانهها در تهران است که عکاسی در شب را معمول کردند. وی شاگردانی را نیز در فن عکاسی تربیت کرد که بعدها از عکاسان صاحب نام تهران شدند. ماشاءالله خان در 1344ش شرکتی به نام «شرکت عکاسان ایران» در تهران تشکیل داد که به تهیه و پخش محصولات عکاسی از قبیل و شیشه و کاغذ، مقوا، داروهای شیمیایی، فیلم و... میپرداخت. ماشاءالله خان از پیشگامان تشکیل اتحادیه صنف عکاسان در تهران (بهمن 1329) بوده است[۲].
مآخذ
1. افشار، ایرج. گنجینه عکسهای ایران. تهران: نشر فرهنگ ایران، 1370، ش45.
2. ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. به کوشش کریم امامی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، ص 170-172.
تلخیص محمدرضا طهماسب پور