مسعود محمد

مسعود محمد (1319ق/ 1901م- 1326ش) نویسنده، روزنامه‌نگار و منتقد سیاسی دوره پهلوی.

در 1280ش در قم به دنیا آمد و پس از طی تحصیلات ابتدایی در حوزه علمیه قم ادامه تحصیل داده و در 1311 به تهران آمد و در چاپخانه‌ای مشغول به کار شد. نخستین شاهکار قلمی‌اش به نام تفریحات شب در روزنامه شفق شرق با نام مستعار م. دهاتی چاپ شد. در 1314 با بورس دولتی برای تحصیل روزنامه‌نگاری عازم بروکسل شد و پس از چهار سال در مقطع فوق لیسانس فارغ‌التحصیل شد و توانست در 1321 امتیاز روزنامه مرد امروز را بگیرد. وی با این روزنامه وارد سیاست شد و مبارزه گسترده‌ای علیه احزاب چپ گرا و راست‌گرای وابسته به روسیه و انگلستان و رجال و سیاستمداران فاسد و مطبوعات وابسته آغاز کرد. در این میان مخالفت با قوام و امتیاز نفت شمال و حتی تعیین جایزه یک میلیون ریالی برای اعدام او، افشاگری‌ها علیه علی سهیلی، صدرالاشرف و حکیمی نقش مهمی در آشکار شدن وقایع پشت پرده سیاست داشت. چاپ مقالاتی بر علیه دربار به خصوص در مورد شاه و ثریا و اشرف باعث فراهم شدن زمینه‌های قتلش شد. به خصوص اینکه روزنامه‌هایی چون مردم و رزم ارگان حزب توده، دموکرات ارگان حزب قوام و تبریز مقالات تندی، علیه او چاپ می‌کردند. محمد مسعود که «خشم و عصیان و فریاد طبقه محروم جامعه علیه استبداد و فساد حاکم بود» در سال 1326 با کمک حسین فاطمی، سازمان مقاومت ملی را تأسیس کرد و به علت اقدامات افشاگرانه‌اش به تحریک اشرف پهلوی و با خسرو روزبه عضو رهبری حزب توده کشته شد. از آثار او می‌توان به در تلاش معاش، اشرف مخلوقات، گل‌هایی که در جهنم می‌رویند و بهار عمر اشاره کرد.

مآخذ:

1-             افراسیابی بهرام، تیغ و قلم، تهران: انتشارات آبفام، 1380، ص 206- 204.

2-             قاضی‌زاده علی‌اکبر، جان باختگان روزنامه‌نگار، تهران: جامعه ایرانیان 1379، ص 487- 472.

3-             مسعود محمد، روس و انگلیس ایران را تقسیم خواهندکرد، مرد امروز، شماره 25، ج 24 تیرماه 1323.

4-             همان، شماره 28، 13 آبان 23.

5-             شیفته‌ نصرالله، زندگینامه و مبارزات سیاسی محمد مسعود، تهران: آفتاب حقیقت، 1363، ص 100 به بعد.

6-             مسعود، همان، شماره 64، مورخ 22 تیرماه 25.

7-             همان، شماره 136، 10 بهمن 1326، ص 2.

8-             شیفته‌، ص 84- 96،  کمسیون نشر وقایع سیاسی تهران، نفت و بحرین یا عباس اسکندری در خدمت مجلس پانزدهم، تهران: اقبال، 1331، ص 142- 141.

9-             شیفته، ص 162.

10-           میرداماد ناصر، سرافرازی و سرگردانی انسان تهران: نویسنده 1373، ص 35- 34 و هم‌چنین مهدی نیا جعفر، قتل‌های سیاسی و تاریخی قرن اخیر، ج 2، تهران: پاسارگاد 1379، ص 389.

11-           شیفته، ص 177.

کشور کمایی