پرش به محتوا

هفت پیکر

از ویکی ایران

هفت‌ پیکر، یا هفت‌گنبد یا بهرام‌نامه‌ نام‌های گوناگون‌ چهارمین‌ مثنوی از پنج‌گنج‌ حکیم‌ نظامی گنجوی موضوع‌آن‌ داستان‌ بهرام‌گور یا بهرام‌ پنجم‌ ساسانی (420-438م‌)، از قصه‌های مشهور دوره ساسانی است‌[۱].

نظامی در 593ق / 1197م این‌ منظومه‌ را در 5130 (یا 5136)بیت‌ به‌ نام‌ سلطان‌ علاءالدین کرپ‌ ارسلان‌ آق‌سنقری، حاکم‌ مراغه‌ سروده‌ است‌[۲]. در این‌ مثنوی، نظامی نخست‌ به‌شرح‌ دوران‌ کودکی و جوانی بهرام‌ گور تا زمان‌ جلوس‌ او بر تخت‌ سلطنت‌ می پردازد. سپس‌ از ازدواج بهرام‌ با 7 دختر از 7 پادشاه‌ 7 اقلیم‌ و جای دادن‌ آنان‌ در 7 گنبد به‌ 7 رنگ‌ و مهمان شدن‌ بهرام‌ در هریک‌ از روزهای هفته‌ به‌ یکی از آن‌ دختران‌ و قصه‌هایی که‌ از زبان‌ آنها می شنود، سخن‌ می راند[۳]. پس‌ از آن‌ پریشانی کار ملک‌ به‌ سبب‌ غفلت‌ بهرام‌ از کارها و حمله ملک‌ چین‌ به‌ ایران‌ و داستان‌ ستم‌های «راست‌ روشن‌» وزیر و هوشیار شدن‌ بهرام‌ را شرح‌ می دهد. در پایان‌ نیز به‌ رفتن‌پادشاه‌ در پی گورخر به‌ غار و ناپدید شدن‌ وی اشاره‌ می کند[۲]. با اینکه‌ موضوع‌ عمده داستان‌ هفت‌پیکر است‌، اما در واقع‌ هفت‌ پیکر تنها یکی از موضوع‌های این‌ مثنوی را تشکیل‌ می دهد[۴][۵][۶][۷][۸][۹].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

ابوالقاسم رادفر

  1. خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ‌ ادبیات‌ فارسی. تهران‌: بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، 1348، ص‌ 541.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ رادفر، ابوالقاسم‌. کتابشناسی نظامی گنجوی. تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقیقات‌ فرهنگی، 1371، ص‌ 109.
  3. صفا، ذبیح‌الله‌. تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌. تهران‌: ابن‌سینا، 1347، ج‌ 2، ص‌ 803-804.
  4. براون‌، ادوارد. تاریخ‌ ادبی ایران‌. ترجمه علی پاشاصالح‌. تهران‌: امیرکبیر، 1358، ج‌ 2، ص‌ 689.
  5. بامداد، ا. افسانه‌های هفت‌گنبد (تلخیص‌ هفت‌ پیکر نظامی). تهران‌: نیل‌، 1337.
  6. مجموعه‌ مقالات‌ کنگره بین‌المللی بزرگداشت‌ نخستین‌ سده تولد حکیم‌ نظامی گنجوی. تبریز: دانشگاه‌ تبریز، 1372، 3ج‌.
  7. زنجانی، برات‌. برگزیده‌ای از هفت‌ پیکر نظامی گنجوی. تهران‌: امیرکبیر، 1364.
  8. معین‌، محمد. تحلیل‌ هفت‌ پیکر نظامی. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1338.
  9. وحید دستگردی، حسن‌. هفت‌ پیکر یا بهرام‌نامه‌. تهران‌: ابن‌سینا، 1316‌.