صنعتی زاده كرمانی، عبدالحسين
صنعتی زاده کرمانی، عبدالحسین (1273ـ 1352ش / 1895 ـ 1973 م) داستان نویس.
عبدالحسین فرزند حاج علی اکبر صنعتی در خانوادهای فقیر متوسط، اما آبرومند در کرمان زاده شد[۱]. پدرش برای فرار از پیگرد نظام در 1325 ق از کرمان به استانبول رفت. در آنجا با سیدجمال الدین اسد آبادی طرح دوستی ریخت و مأموریت یافت که پس از بازگشت به ایران مخفیانه به پخش نشریات انقلابی پردازد. اما به اتهام بابی گری طعمه کینه توزی عوام شد و در اثر بیکاری به تنگدستی افتاد. عبدالحسین نیز ناگزیر در خیابانها به کبریت فروشی پرداخت. تا اینکه در سایه مساعی پدر وضع خانواده دوبار سامان گرفت و پرورشگاهی باز کردند.
عبدالحسین نیز به کتابفروشی مشغول شد و شب و روزش را با خواندن کتاب سپری میکرد. در پانزده سالگی کتاب اولش دام گستران را نوشت. و به هزینه خود در بمبئی به چاپ رساند. ده سال در کرمان به کتابفروشی پرداخت و دکانش کانون تجمع روشنفکران شهر بود. سپس به تهران آمد، کارخانه نساجی دایر کرد و تاجر نسبتاً مرفه ای شد[۲]. سرانجام در پاریس درگذشت.
ماخالسکی[ Machalski]، خاورشناس لهستانی او را پدر رمانهای تاریخی ایران نامیده است[۳]. او نویسندهای پر کار در اقسام گوناگون موضوع از جمله کتابهای علمی ـ داستانی به شمار میرفت[۴]. زبان او ساده، روشن و بری از حشو و زوائد و آرایههای نثر نویسی پیشین است. از مهم ترین آثارش میتوان دام گستران یا انتقام خواهان مزدک (ج 1، 1299 ـ 1304ش)، داستان مانی نقاش (1305ش)، رستم در قرن بیست ودوم (1313ش) و سیاهپوشان (1323ش) را نام برد[۵][۶].
مآخذ
- 1ـ اقتداری، احمد. «صنعتی، نویسنده یی از کرمان»، سی گفتار درباره کرمان. از مجموعه سخنرانیهای هشتمین کنگره تحقیقات ایرانی کرمان، 25ـ 30 شهریور 1356، به کوشش محمد رسول دریا گشت، کرمان: استانداری کرمان، ص 181 و 185.
- 2ـ کامشاد، حسن. پایه گذاران نثر جدید فارسی. تهران: نشر نی، 1384، ص 81.
- 3ـ اثر آفرینان. زیر نظر عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1379، ج 4، ص 57.
- 4ـ ادبیات داستانی در ایران زمین. از سری مقالات دانشنامه ایرانیکا (2)، ترجمه پیمان متین، با مقدمه ابراهیم یونسی، تهران: امیرکبیر، 1382، ص 60.
- 5ـ عابدینی، حسن. فرهنگ داستان نویسان ایران. تهران: تهران دبیران، 1369، ص 107ـ 108. و نیز نگ: آرین پور، یحیی. از نیما تا روزگار ما. تهران: زوّار، چ 1، 1373، ج 3، س 224.
[1].
ابوالقاسم رادفر
- ↑ اقتداری، احمد. «صنعتی، نویسنده یی از كرمان»، سی گفتار درباره كرمان. از مجموعه سخنرانیهای هشتمین كنگره تحقیقات ایرانی كرمان، 25ـ 30 شهریور 1356، به كوشش محمد رسول دریا گشت، كرمان: استانداری كرمان، ص 181 و 185.
- ↑ کامشاد، حسن. پایه گذاران نثر جدید فارسی. تهران: نشر نی، 1384، ص 81.
- ↑ اثر آفرینان. زیر نظر عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1379، ج 4، ص 57.
- ↑ ادبیات داستانی در ایران زمین. از سری مقالات دانشنامه ایرانیکا (2)، ترجمه پیمان متین، با مقدمه ابراهیم یونسی، تهران: امیرکبیر، 1382، ص 60.
- ↑ عابدینی، حسن. فرهنگ داستان نویسان ایران. تهران: تهران دبیران، 1369، ص 107ـ 108.
- ↑ آرین پور، یحیی. از نیما تا روزگار ما. تهران: زوّار، 1373، ج 3، س 224.