موج نو

موج نو، شاخه‌ای از شعر نو^* فارسی و بر آمده از شعر سپید^*، شعری موزون و بی‌قافیه.

در ادبیات، ‌شعر موج نو/ شعر منثور، شعری است که به صورت نثر نوشته می‌شود و خصایص عینی منظومه سرایی نظیر وزن و قافیه را ندارد، اما فطرتاً به دلیل کاربرد عناصر معنوی شعر، به ویژه در هم ریختن مفاهیم منطقی کلام از طریق زبان مجازی و اعمال ایقاعات خاص، شعر محسوب می‌شود. بنیانگذار شعر موج نو در ایران احمدرضا احمدی است. نخستین کتاب او به نام طرح در 1341 ش سرآغاز شعر موج نو گردید و سپس کسانی چون بیژن الهی، پرویز داریوش، غلامحسین غریب و فریدون گیلانی طریق وی را پیمودند. در واقع می‌توان این حرکت را در مقایسه با جریان «شعر سنت گرا» شعری «سنت گریز» یا حتی «سنت ستیز» و در مقایسه با جریان «شعر نو یا نیمایی» شعری به اصطلاح مدرن خواند. از مشخصات عمده شعر موج نو می‌توان به جدا بودن وظیفه علمی و روزمره کلمات و زبان از خود کلمات و زبان و نیز ایجاد مناسبت یا مناسبت‌های دیگر میان کلمات، ‌اشکال و اشیاء اشاره کرد. شعر موج نو را به دو دسته تقسیم کرده‌اند:

موج نوی اصیل

موج نوی اصیل شامل:

1ـ نثرگرایان اصیل مانند احمدرضا احمدی،

2ـ نظم گرایان اصیل نظیر جواد مجابی.

موج نو مشکل

موج نوی مشکل، شامل:

1ـ نثرگرایان مشکل گو مانند بیژن الهی و بهرام اردبیلی و دیگران،

2ـ نظم گرایان مشکل گو نظیر یدالله رویایی.

مآخذ

1ـ داد، ‌سیما. اصطلاحات ادبی. ویرایش جدید، تهران: مروارید، 1382 ش، ص 322.

2ـ رستگار فسایی، منصور. انواع شعر فارسی. شیراز: نوید شیراز، چ 2، 1380 ش، ص 636، 637.

3ـ حسین پور چافی، علی. جریان‌های شعری معاصر فارسی از کودتا 1332 تا انقلاب 1357. ‌تهران: امیرکبیر، چ 1، 1384 ش.

4ـ شمس لنگرودی، محمد. تاریخ تحلیلی شعر نو (1341ـ1349). تهران: نشر مرکز، چ 1، 1377 ش، ج 3، ص 40.

5ـ نوری علاء، ‌اسماعیل. صور و اسباب شعر امروز ایران. تهران: بامداد، چ 1، 1348 ش، ص 318، 319، 320 (به اختصار).

ابوالقاسم رادفر