دُرّه نادره
دُرّه نادره، کتابی به فارسی اثر میرزا مهدیخان استرآبادی متخلص به کوکب و کوکبی (د ح1175-1180ق / 1761-1766م)، در بیان تاریخ سلطنت نادرشاه افشار (حک 1148ـ1160ق / 1735-1747م) و وقایع دوره استیلای افاغنه و حوادث پس از کشته شدن نادر و احوال اعقاب و اخلاف او.
مهدیخان همراه پدرش از استرآباد به اصفهان رفت و به کسب دانشهای رایج در آن دوره پرداخت. پس از مدتیگوی سبقت را از اقران ربودو سرآمد منشیان دربار نادرشد. او علاوه بر این کتاب، منشآت و جهانگشای نادری را نیز نوشت، اما درّه نادره مهمترین اثر اوست[۱][۲].
نویسنده در تحریر درّه نادره، تاریخ وصاف*، تألیف وصاف الحضره را الگوی خود قرار داده بوده است. اما تقلید او از این کتاب یکنواخت نیست، چنان که در مواردی عبارات آن بر تاریخ وصاف و در مواضعی عبارات تاریخ مذکور بر آن برتری دارد. جز آن از کلیله و دمنه*، سندبادنامه*، مرزباننامه*، گلستان* و نفثهالمصدور* نیز به طور مستقیم یا غیرمستقیم متأثر بوده است[۳].درّه نادره مشکلترین و متکلفترین متن به نثر مصنوع فارسی به شمار میرود. در این اثر معنی فدای لفظ و لفظ شهید صنایع ادبی شده است[۴].
طبع انتقادی این کتاب به کوشش جعفر شهیدی در سلسله انتشارات انجمن آثار ملی صورت گرفته و مصحح خلاصهای از متن کتاب را نیز برای استفاده علاقهمندان به پایان کتاب افزوده است[۵].
- ↑ احمدی، احمد ؛ رزمجو، حسین. سیرسخن. مشهد: باستان، 1345، ج1، ص158.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: فرانکلین، 1381، ج1، ص974؛
- ↑ شهیدی، جعفر. مقدمه بر درّه نادره مهدی استرآبادی.. تهران: انجمن آثار ملی، 1341، ص یدیه و یط (مقدمه).
- ↑ انوار، عبدالله. مقدمه بر جهانگشای نادری مهدی استرآبادی. تهران: انجمن آثار ملی، 1341، ص نُه (مقدمه).
- ↑ طبری، محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیرکبیر ، چ1، 1372، ص 196.