ابن یمین
ابنِ یَمین، امیر محمود بن امیر یمینالدین طغرایی (685 ـ769ق / 1286-1368م) شاعر.
در فَریوُمَد از ولایت جوین در خراسان زاده شد[۱]. مدتی مانند پدرش به شغل دیوانی پرداخت. در ابتدا خواجه علاءالدین محمد، وزیر سلطان خدابنده و پس از او و برادرش طغاتیمور، حاكم گرگان را ستود. آنگاه رهسپار خراسان و هرات شد و امرای سربدار و آل كرت را مدح گفت[۲]. در 743ق / 1342م در جنگ میان امیر وجیه الدین سربداری و معزالدین حسین كرت اسیر شد و دیوان اشعارش به غارت رفت. پس از رهایی بار دیگر دیوانش را گردآوری كرد[۱].
بخش پایانی زندگانی او در سبزوار و فریومد به قناعت و گوشهگیری گذشت[۳]. او مسلمان و شیعه امامی بود و قصاید غرّایی در مدح خاندان رسالت و امامان، به ویژه حضرت علی (ع) سرود. از شعرای متقدم مانند: فردوسی، عنصری و انوری اشعاری را تضمین كرد[۴]. شهرتش بیشتر مدیون قطعه سرایی او بود. به جز قطعه در قصیده، غزل و رباعی نیز توانایی داشت. سادگی و روانی كلمات، استفاده از دیوان شاعران متقدم، پایبندی به اصول اخلاقی و آوردن جمع محالات از صنایع بدیع، را میتوان از ویژگیهای مهم شعر او شمرد[۵].
دیوان اشعاری از ابن یمین با مقدمهای از خود او در 754ق / 1353م فراهم شده و حدود 15 هزار بیت دارد[۶][۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ فریور، حسین. تاریخ ادبیات ایران و تاریخ شعرا. تهران: امیركبیر، 1350، ص 273.
- ↑ خانلری (كیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 17ـ 18.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: فردوس، 1366، ج 3، ب 2، ص 954-956.
- ↑ باستانیراد، حسینعلی مقدمه بر دیوان اشعار. تهران: سنایی، بی تا: كج و كو.
- ↑ خالقیراد، حسین. قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی. تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375، ص 363ـ364.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: دانشگاه تهران، 1355، ج 3، ب 2، ص 956.
- ↑ مجموعه مقالات كنگرة بزرگداشت ابن یمین فریومدی. به اهتمام اداره كل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان سمنان، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1380.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
نامعلوم