بزرگمهر
بزرگمهر، (بزرگمهر بُختگان) فرزند سوخرا (زرمهر) وزیر و مشاور دانشمند خسرو انوشیروان (حک 531-579م).
وی که با نام وزرگمهر و بوذرجمهر[۱]، نیز معروف است به احتمال قوی همان برزویه پزشک دانشمند و نامدار انوشیروان است[۲] که برخی بزرگمهر را لقب دیوانسالاری او میدانند. به روایتی به خاطر تعبیر خواب شاهانه و به روایتی به عنوان معلم ولیعهد به دربار انوشیروان راه یافت[۳].
ترجمه کلیله و دمنه و پنجه تنتره و تألیف یک اندرزنامه[۴]، یافتن پاسخ معمای چترنگ (شطرنج) تأثیر در اعتلای علمی گندی شاپور و خدمات بسیار علمی فرهنگی به او منسوب است. شخصیت او در هالهای از اساطیر قرار گرفته است. دلیل و چگونگی مرگ او که چندی در زندان انوشیروان به سر برد و مورد بخشش او قرار گرفت به درستی مشخص نیست، برخی هرمز جانشین انوشیروان را قاتل او میدانند. بزرگمهر به عنوان وزیری دانشمند نماد توانایی ایرانیان در دیوانسالاری و الگویی برای دیوانسالاران پس از اسلام و برخوردار از جایگاه ویژهای در ادبیات و فرهنگ ایران است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ Khaleghi Motlagh, Djalal. Bozorgmehr-E Bokhtagan, Encyclopedia Iranica. London and New York, Rotladge and Kegan Poul, 1990, Vol IV, P. 427.
- ↑ مشکور، محمدجواد. ایران در عهد باستان. سازمان تربیت معلم و تحقیقات تربیتی، 1343، ص 451.
- ↑ کریستنسن، آرتور. ایران در زمان ساسانیان. ترجمة رشید یاسمی، تهران: دنیای کتاب، 1377، ص .
- ↑ یادگار بزرگمهر. ترجمة یحیی ماهیار نوابی، تبریز: دانشگاه تبریز، 1338، ص 1.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
مهرداد شباهنگ