پرش به محتوا

تمکین

از ویکی ایران
نسخهٔ تاریخ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۵ توسط Samei (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

تمکین، حقوق قانونی و شرعی میان  زوجین. تمکین، در لغت، اعطاء قدرت و سلطنت دادن،[۱] در اصطلاح عرفا، دوام کشف حقیقت به سبب استقرار قلب در محلّ قرب[۲] و در اصطلاح فقها، امکان دادن  زوجه به زوج، برای بهره‌بری جنسی[۳] است.

برخی از فقها، تمکین را به معنی تن در دادن و واگذاردن ؟ به زوج، برای بهره‌بری جنسی دانسته‌اند، به طوری که مقیّد به زمان و مکان خاصی نباشد[۴]. تمکین در عرف حقوقی امامیه، دارای دو معناست: معنای عام و معنای خاص؛ تمکین عام، اطاعت زن از مرد است، در کلیه امور زناشویی؛ تمکین خاص انجام وظیفه خاص زناشویی است؛ یعنی، نزدیکی جنسی با شوهر و پاسخ دادن به خواسته‌های مشروع او، توسط زوجه،[۵] مگر در مواردی که مانع شرعی موجود باشد، یا موجب زیان جسمی یا تشدید بیماری در زوجه شود[۶].

در قانون مدنی، به طور صریح، اصطلاح تمکین به کار نرفته است، بلکه عناوینی چون «حسن معاشرت»، «انجام تکالیف زوجین» و «وظایف زوجیّت» جایگزین آن شده است[۷]. در صورتی که زن از شوهر، تمکین ننماید؛ یعنی، از انجام تکالیف زوجیّت، خودداری کند، ناشزه محسوب می‌شود و مجازات آن سقوط حق زوجه بر دریافت نفقه است[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. انیس ابراهیم و ... (1410ق، 1898م). المعجم الوسیط. ترکیه، استانبول: انتشارات دارالدعوه.
  2. آملی، شمس‌الدین؛ محمد بن محمود. نفائس الفنون فی عرائس العیون. تهران: کتاب‌فروشی اسلامیه، 1377، ج2، ص37.
  3. میرشمسی، فاطمه. مبانی حقوق و تکالیف زن در ازدواج از دیدگاه فقه امامیه. تهران: انتشارات اسلامیه، ص109.
  4. محقق‌حلّی. شرایع الاسلام. یزدی، ابوالقاسم بن احمد و ... . ج2، ص715.
  5. ماده 1085 قانون مدنی.
  6. اجتهادی، مصطفی. دایره المعارف زن ایرانی. مرکز مشارکت امور زنان؛ نهاد ریاست جمهوری. ج1، ص330.
  7. مواد 1102، 1103 و 1108 قانون مدنی.
  8. ماده 1108 قانون مدنی.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اسدالله معظمی گودرزی