طایفه مبارکی
مبارکی، از طوایف بزرگ و مهم بلوچ پراکنده در استان سیستان و بلوچستان.
برخی نام مبارکی را برگرفته از نام یکی از اجداد آنها ـ میر مبارک ـ دانستهاند و خاستگاه جغرافیایی آنها را کرمان و فارس آوردهاند که در زمان حکومت صفویان به منطقه چانف در سیستان و بلوچستان کوچیدهاند.1 برخی دیگر، به نقل از مردم این طایفه، خاستگاه آنها را عربستان و مبارکیها را از اعقاب حمزه عموی پیامبر دانستهاند.2
مردم طایفه مبارکی همگی یکجانشین شدهاند و در روستاها و نواحی شهرستانهای ایرانشهر، نیکشهر، قصر قند و چابهار سکونت گزیدهاند.3
ساختار طایفگی در مبارکیها از بزرگترین واحد تا کوچکترین به صورت طایفه، تیره، خانوار (هَلْک) و خانواده است.4 سردار و «واجه» رؤسای طایفه و تیره محسوب میشوند. طایفه مبارکی به چندین تیره مانند: مبارکی، امیری، زینالدینی و... تقسیم میشود که هر کدام به شاخههای متعددی نیز تقسیم میشوند.سرداران طایفه همگی از تیره مبارکی برخاستهاند. سردار عیسی خان مبارکی از آخرین سرداران طایفه بوده است.5
آمار مشخصی از جمعیت مبارکیها در دست نیست. در 1361ش جمعیت مبارکیها طایفه لاشاری به روی هم 22000 نفر محاسبه شده است. مبارکیها برای امرار معاش به دامداری و کشاورزی میپردازند.6
مآخذ:
1- مهنامه ارتش. ش 11، ص 9-12.
2- جعفری، علیاکبر. «بلوچ و بلوچی»، مجله سخن. سال 14، ش 8-9، اردیبهشت 1343، ص 774.
3- بررسی ایلات و عشایر بلوچستان. تهران: 1348، ص 72.
4- بررسی کلی طایفه مبارکی. نشریه شماره 22، سازمان برنامه و بودجه مرکز پژوهشهای خلیج فارس، 1356، ص 2/67-75.
5- افشار سیستانی، ایرج. مقدمهای بر شناخت ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، ص 2/946-947؛ بررسی کلی طایفه مبارکی. همان، ص 2/76-77.
6- گزارش عملکرد گذشته و وضع موجود استان سیستان و بلوچستان. تهران: 1361، ص 61.
معصومه ابراهیمی