اصغر تفکری
تفكری، اصغر د. 1339ش پیش‌پرده خوان و بازیگر نمایش.
اصغر معروف به اصغر حاجی اسماعیلی در تهران بدنیا آمد. در جوانی در محله‌‌ی بازاچه‌ی معیّر، خراطی می‌كرد و در همسایگی خود با حسین خیرخواه آشنا شد. به تشویق خیرخواه در 1309ش و به گفته‌ای 1306، وارد جرگه‌ی بازیگری شد و در نمایش‌ها در نقش كوتاه كمدی ظاهر می‌شد[۱].
تفكری، مدتها به همراه برادرش عباس تفكری در تئاترهای لاله‌زار، پیش پرده‌خوانی می‌كرد[۲]. با ایفای نقش اصلی در نمایشنامه‌ی «پریدخت و پری‌ور» نوشته‌ی علی پرتوی و به كارگردانی «افراسیاب آزاد» خوش درخشید.
پس از تأسیس تماشاخانه فرهنگ* به دعوت نوشین به آنجا رفت و در نمایشنامه‌ی «اسرار حرم» به كارگردانی هراند استپانیان* بازی كرد[۳].
پس از ایفای نقش در چند نمایش در 1327ش به تئاتر تهران* رفت و در نمایش‌های «جناب میرزا» به كارگردانی رفیع حالتی، شوهرهای عوضی به كارگردانی علی اصغر گرمسیری و بازرس به كارگردانی حالتی بازی كرد[۴].
تفكری در نقش‌های كمدی معروفیت و محبوبیت فراوان به‌دست آورد و در نمایش‌های سرگرم كننده، با داستان‌های عامه‌پسند در تماشاخانه‌های لاله‌زاری با دستمزدهای بسیار بالا باز می‌كرد. تفكری با تسلط به گفتگوهای روزمره مردم و اخلاق كاسب‌كارانه‌ی جماعت و مهارت در طنزگویی‌های فی‌البداهه در نمایش‌هایش خنده را بر لبان مردم تا حد انفجار نمایان می‌ساخت و به همین سبب هم در نیمه‌ی دوم دهه‌ی 1330 شمسی او را «مرد اول خنده‌ساز تهران» نامیده بودند[۵].
تفكری در نمایش‌های زیادی ایفای نقش كرده كه برخی از نویسندگان به آنها اشاره كرده‌اند[۶][۷][۸].
اصغر تفكری، در اردیبهشت 1333، امتیاز تماشاخانه‌ی فردوسی را خرید و آن را با نام تئاتر تفكری با نمایشنامه‌ی «تاجر ونیزی» در تیرماه همان سال بازگشایی كرد. وی 6 سال در این تماشاخانه فعالیت كرد و شهرت فراوانی در میان مردم به دست آورد[۹].
منابع مآخذ:
1- اسكویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسكویی، چاپ اول 1378، ص 425.
2- محبی، حسین: پیش‌پرده خوانی در ایران، تهران، نشر علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص154.
3- برگرفته شده از بروشور اسرار حرم در «تماشاخانه فرهنگ»، بدون تاریخ احتمالاً سال 1323.
4- برگرفته شده از بروشور «تئاتر تهران» در دهه‌ی 20 شمسی، بدون تاریخ.
5- اسكویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، همان، ص 425 و 426.
6- از جمله نك، حقیقت (رفیع)، عبدالرفیع: فكر فرهنگ هنرمندان ایرانی، تهران، نشر كوهش، چاپ اول 1383، ص 28؛ محبی، حسین: پیش‌پرده‌خوانی در ایران، همان، ص 154؛ اسكویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، همان، ص426.
7- من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ اول 1378، ص164.
محمود عزیزی
- ↑ اسكویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسكویی، چاپ اول 1378، ص 425.
- ↑ محبی، حسین: پیش‌پرده خوانی در ایران، تهران، نشر علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص154.
- ↑ برگرفته شده از بروشور اسرار حرم در «تماشاخانه فرهنگ»، بدون تاریخ احتمالاً سال 1323.
- ↑ برگرفته شده از بروشور «تئاتر تهران» در دهه‌ی 20 شمسی، بدون تاریخ.
- ↑ اسكویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسكویی، چاپ اول 1378، ص 425 و 426.
- ↑ حقیقت (رفیع)، عبدالرفیع: فكر فرهنگ هنرمندان ایرانی، تهران، نشر كوهش، چاپ اول 1383، ص 28.
- ↑ اسكویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسكویی، چاپ اول 1378، ص426.
- ↑ محبی، حسین: پیش‌پرده خوانی در ایران، تهران، نشر علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص. 154.
- ↑ من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ اول 1378، ص164.